Улстөр нийгэм
Б.Пүрэвдагва: "Алтан Сарнай" нийгмийн нөлөөллийн шилдэг төсөл шалгаруулна
Нийгмийн ардчилал Монголын залуучуудын холбооноос жил бүр “Алтансарнай” наадмыг ёслол төгөлдөр зохион байгуулдаг уламжлалтай. Хорин жилийн турш зохион байгуулагдаж байгаа “Алтансарнай” наадам тун удахгүй болох гэж байна. Энэ талаар бид Нийгмийн Ардчилал Монголын залуучуудын холбооны Ерөнхий нарийн бичгийн дарга, Нийслэлийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн хурлын тэргүүлэгч Б.Пүрэвдагвагаас тодрууллаа.
-“Алтансарнай” наадам бол жил бүр болдог, шинэ жилийн хамгийн том арга хэмжээнүүдийн нэг. Энэ удаа “Алтансарнай” наадмыг шинэ жилээр бус сар шинийн баярыг тохиолдуулан зохион байгуулах гэж байгаа юм байна. Ямархуу байдлаар зохион байгуулах вэ гэдгээс ярилцлагаа эхлүүлье?
-Манай Нийгмийн Ардчилал Монголын залуучуудын холбоо 1997 онд байгуулагдсан түүхтэй. Энэ байгууллага маань 2000 оноос эхлэн “Алтансарнай” наадмыг зохион байгуулж улс төр, урлаг спорт, эрүүл мэнд, сэтгүүл зүйн гэх мэт салбар бүртээ онцгой амжилт гаргасан залуучуудыг шалгаруулж шагнал, цом гардуулдаг, хүмүүсийн хүсэн хүлээдэг, брэнд арга хэмжээ болж чадсан. Өнөөдөр “Алтансарнай” наадам 20 дахь жилийнхээ босгон дээр өөрийн өнгө төрхөө өөрчилж шинэчлэгдэж байна. Өөрөөрхэлбэл тус наадмын үеэр хэн нэг хувь хүнийг бус нийгэмд эерэг нөлөөлөл үзүүлж байгаа шилдэг төслүүдийг шалгаруулахаар шийдвэрлэсэн. Өнөөдөр Z үеийнхэн буюу бүхэл бүтэн шинэ үеийнхэн гарч ирж байна. Техник технологийн хөгжил, мэдээллийн хурдацтай байдал бидний амьдралын хэв маягийг бүхлээр нь өөрчилж эхэллээ. Үүнийг дагаад залуучуудын байгууллага маш мэдрэмтгий, хурдтай өөрчлөгдөх ёстой гэж үзсэн. Залуучуудын байгууллагаас зохион байгуулж байгаа арга хэмжээ ч гэсэн илүү нийгэмдээ чиглэсэн, олныг хамарсан, удаан хугацааны үр өгөөжтэй байх учиртай гэж үзсэний үндсэн дээр “Алтансарнай” наадмын гол шалгуур үзүүлэлтүүдийг өөрчлөх шийдвэр гаргасан.
-Та сая хэн нэг хувь хүнийг бус нийгэмд эерэг нөлөөлөл үзүүлж байгаа шилдэг төслүүдийг шалгаруулна гэж ярьсан. Энэ талаар тодруулж өгөөч?
- Нэгдсэн Үндэстний байгууллагаас тодорхойлсон “Тогтвортой хөгжлийн зорилтууд”, Монгол Улсын хөгжлийг тодорхойлж байгаа “Алсын хараа-2050” зорилтуудын биелэлтүүдийг дэмжихэд хувь нэмрээ оруулах, нийгмийн эерэг өөрчлөлтүүдийг дэмжих зорилгоор боловсрол, эрүүл мэнд, байгаль орчин, хүртээмжтэй нийгэм, технологи инновацийг хөгжүүлэхэд чиглэсэн шилдэг 5 төслийг шалгаруулна.
-Цаашид “Алтансарнай” наадмын гол суурь үзүүлэлт нь нийгмийн эерэг нөлөөлөл гэдэг үг байх юм байна гэж ойлголоо. Гэхдээ энэ эерэг нөлөөллийг хэрхэн тооцож, үнэлж цэгнэх вэ гэдэг асуудал маань бас маргаантай шүү дээ?
-Сүүлийн үед манай монголчууд хамтраад хандив мөнгө босгон, ядарсан, өвдөж зовсон нэгэндээ хувцас, гурил будаа өгдөг, зарим нь орон байрны асуудлыг нь хүртэл шийддэг болсон. Энэ бол сайн үйлс, нийгмийн хариуцлага юм. Харин эерэг нөлөөлөл гэдэг маань арай өөр ойлголт. Олон нийтийг хамарсан, тэднийг илүү эрч хүчтэй, илүү эрүүл саруул амьдрах, мэдлэг боловсрол олж авахад нөлөөлж чадсан төсөл хөтөлбөрүүдийг бид онцолж байгаа. Өнөөдөр дэлхийн улс орнууд нийгмийн хариуцлагаас нийгмийн дундын үнэ цэнийг бий болгох чиг хандлага руу чиглэж, нийгмийн эерэг өөрчлөлтүүдийг дэмжих зорилгоор сайн үйлсийн төсөл, хөтөлбөрүүдийг олноор хэрэгжүүлж байна. Нийгмийн Ардчилал Монголын Залуучуудын холбооны гишүүд ч энэ чиг хандлагыг даган хамтдаа нийгмийн хариуцлагаа хэрэгжүүлэх, хамтын үнэ цэнийг бүтээх зорилгыг удиртгал болгож нийгэмд эерэг нөлөө үзүүлсэн төсөл, иргэн, хуулийн этгээд, багийг шалгаруулан танилцуулдаг арга хэмжээ зохион байгуулж байгаа юм.
-Боловсрол, эрүүл мэнд, байгаль орчин, технологи инновацийн эерэг нөлөө үзүүлж байгаа шилдэг төслүүд бол ойлгомжтой. Харин хүртээмжтэй нийгмийн шилдэг төсөл гэхээр зарим хүнд жаахан ойлгомж муутай байна л даа?
-Хүртээмжтэй нийгмийн тухай асуудал НҮБ-ийн Тогтвортой хөгжлийн зорилтод туссан асуудал. Дэлхий улс орнууд 2015 оноос хойш хүртээмжтэй нийгмийг бий болгох чиглэлээр маш их зүйл ярьж бас хийж байгаа. Хүний эрхийг хангахын тулд нийгэм хүн бүрт үйлчлэх, тэгш хандах, тэгш боломж олгох ёстой. Гэтэл бидний дунд хөгжлийн бэрхшээлтэй, сурах боломжгүй, алслагдсан суурин газарт амьдардаг, биднээс өөр амьдралын хэв маягтай янз бүрийн хүн амьдарч байна. Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүмүүс яаж энгийн хүмүүстэй адилхан сурч боловсорч, эрүүл мэндийн үйлчилгээ авах вэ гэсэн асуулт тулгараад байна. Мөн газар зүйн байршлаас болоод тэгш үйлчилгээ авч чадахгүй байгаа иргэдийн асуудал ч яригддаг. Жишээлбэл Увс аймгийн Баруунтуруун, Говь-Алтай аймгийн Чандмань сум, Улаанбаатар хотын Сүхбаатар дүүрэгт амьдарч байгаа гурван залууд боловсрол, эрүүл мэндийн үйлчилгээ авах боломж, мэдээллийн хүртээмжтэй байдал харилцан адилгүй байгаа. Энэ ялгааг адил түвшинд авчрах төслүүд хэрэгжиж эхлээд байна. Хүн бүр тэгш эрхтэй байхын тулд хүртээмжтэй нийгмийг бид бий болгох ёстой. Хүртээмжтэй нийгэм бүрэлдэж байж хүнлэг ардчилсан иргэний нийгэм бүрдэж чадна. Тиймээс олон нийтэд хүртээмжтэй нийгэм гэж юу гэдгийг ойлгуулах, энэ төрлийн төслүүдийг бид дэмжих ёстой гэж үзэж энэ чиглэлийг төслийг шалгаруулахаар шийдвэрлэсэн.
-Одоогийн байдлаар нийт хичнээн төсөл ирээд байна вэ? Шагналын сангийн талаар тодруулж болох уу?
-Нийт 5 номинацид 15 төсөл ирээд байна. “Алтансарнай” цомын төлөө өрсөлдөхөөр төрийн болон төрийн бус байгууллага, Олон улсын төсөл хөтөлбөрүүд, компани, хувь хүмүүс гээд янз бүрийн салбараас материалаа ирүүлж байгаа. Сонгон шалгаруулалтын дүнг бид хоёрдугаар сарын 5-ны өдөр олон нийтэд зарлана. Нийгэмд эерэг нөлөөлөл үзүүлж байгаа энэ төслүүдийг дэмжих, урам зориг өгөх, цаашид илүү өргөжүүлэх зорилгоор бид шагналын санг өндөр байх ёстой гэж үзсэн. Нийт шагналын сан 150 сая төгрөг байгаа. Өөрөөрхэлбэл шалгарсан төсөл бүр 30 сая төгрөгийн шагнал авна. Шагнал гардуулах ёслол маань битүүний өдөр буюу 2021 оны хоёрдугаар сарын 11-ний өдөр болох юм.
-150 сая төгрөг гэдэг их мөнгө. Энэ мөнгийг ямар эх үүсвэрээс санхүүжүүлж байгаа вэ?
-Үндэсний томоохон үйлдвэрлэгч, компаниуд нийгмийн үнэ цэнийг бидэнтэй хамтран бүтээхээр ажиллаж байна. Энэ шагналын мөнгө бол хамтын үнэ цэнийн хүрээнд бий болж байгаа мөнгө.
-Ёслолын арга хэмжээг яаж зохион байгуулах вэ? Шүүгчийн бүрэлдэхүүнд ямар хүмүүс орж байгаа вэ?
-Дэлхий нийтийг хамарсан цар тахлын улмаас бид халдвар хамгааллын дэглэмээ баримтлан арга хэмжээгээ телевизүүдтэй хамтран зохион байгуулах гэж байна. 2021 оны хоёрдугаар сарын 11-ний өдөр буюу битүүний орой 21 цагаас “Боловсрол суваг” телевизээр дамжуулан улс орон даяар энэхүү арга хэмжээг шууд дамжуулна. Шүүгчийн бүрэлдэхүүнд нийгмийн салбар бүрийн 15 хүнийг сонгож авсан. Энэ 15 хүн эрүүл мэнд, боловсрол, соёл урлаг, сэтгүүл зүй, улс төр, шинжлэх ухаан гэх мэт 15 салбарыг төлөөлж байгаа. Шүүгчдийн бүрэлдэхүүнд бусад улс төрийн намын төлөөллүүд хүртэл багтаж байгаа. Төслийг шалгаруулахдаа хэн нэг нөлөөтэй хүний үгэнд бусад шүүгч автах, бусад номинацид нэр дэвшиж байгаа төслүүдийг хооронд нь харьцуулах зэрэг сул тал гарахаас сэргийлэн шүүгчдийн бүрэлдэхүүнд орж байгаа хүмүүсийн нэрийг бид нууцалсан. Шүүгчид маань ч өөртэй нь хамт хэн энэ төслүүдийг шүүж байгааг мэдэхгүй байгаа. Мөн нэг шүүгч, нэг санал гэсэн журмаар шалгаруулалтыг явуулна. Бидний хамтын үнэ цэн маань хүмүүнлэг ардчилсан нийгмийг бүтээж чадна гэсэн зорилготойгоор энэхүү арга хэмжээг бид зохион байгуулж байгаа. Энд нэг зүйлийг хэлэхэд Алтансарнай наадам жилдээ ганцхан удаа болдог, шилдэг төслийг шагнаад өнгөрдөг арга хэмжээ байхгүй. Хүртээмжтэй нийгэм, нийгмийн үнэ цэн, хамтын хүчийг сурталчилсан төсөл хөтөлбөрүүдийг дэмжиж, залуучуудаа уриалж, тэдний идэвхи санаачлагыг өрнүүлсэн форум, уулзалт хэлэлцүүлгүүдийг шат дараатайгаар зохион байгуулж байх юм.
-Уучлаарай. Ярианыхаа төгсгөлд нэг зүйл тодруулья. Нийгмийн ардчилал Монголын залуучуудын холбооны Ерөнхийлөгч, УИХ-ын гишүүн Н.Учралын бие тааруу, гадаадад эмчлүүлж байгаа. Биеийнх нь байдал хэр байгаа вэ?
-Манай Ерөнхийлөгч, УИХ-ын гишүүн Н.Учралын бие өвдөж эх орондоо эмчлүүлж байгаад гадаадад хагалгаа хийлгэх шаардлагатай болсон. Хагалгаа амжилттай болж биеийн байдал нь өдрөөс өдөрт сайжирч байна. Бид Н.Учрал гишүүн болон түүний ар гэрийнхэнтэй байнга холбоотой байгаа.
-Ярилцсанд баярлалаа. Та бүхэнд амжилт хүсье.
Улстөр нийгэм
Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх ХБНГУ-ын Ерөнхийлөгчийн урилгаар төрийн айлчлал хийнэ
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх ХБНГУ-ын Ерөнхийлөгч Франк-Вальтер Штайнмайэрийн урилгаар 2026 оны 10 дугаар сарын 19-22-ны өдрүүдэд төрийн айлчлал хийнэ.
Айлчлалын үеэр хоёр улсын Ерөнхийлөгч албан ёсны хэлэлцээ хийж, харилцаа, хамтын ажиллагааг харилцан ашигтай худалдаа, эдийн засаг, боловсрол, шинжлэх ухаан, соёлын салбарт өргөжүүлэн хөгжүүлэх асуудлаар ярилцана.
Мөн “Монгол Улс, ХБНГУ хоорондын Хамтарсан тунхаглал” байгуулж, “Стратегийн түншлэл”-ийг өргөжүүлэн бэхжүүлэх хамтын ажиллагааны тэргүүлэх чиглэлээ тодорхойлно.
Төрийн тэргүүн нар Берлин хотноо гаргах “Чингис хаан ба Монголчуудын ертөнц” үзэсгэлэнгийн нээлтэд оролцоно.
Айлчлалын хүрээнд “Монгол-Германы бизнес форум”, “Монгол-Германы шинжлэх ухааны өдөрлөг”, “Монгол ба монголын дараах үеийн Евроази дахь соёлын солилцоо, байгаль орчин” олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал, зохиолч Д.Нацагдоржийн мэндэлсний 120 жилийн ойд зориулсан эрдэм шинжилгээний олон улсын бага хурал болно.
ХБНГУ-ын Ерөнхийлөгч хоёр улсын хооронд дипломат харилцаа тогтоосны 50 жилийн ойн хүрээнд 2024 онд манай улсад төрийн айлчлал хийж, нийтлэг үнэт зүйлд суурилсан харилцааг ахиулж, “Стратегийн түншлэл”-д хүргэсэн юм.
Улстөр нийгэм
Нийслэлийн ногоон бүсэд орц, гарц хаасан, зөвшөөрсөн хэмжээнээс хэтрүүлэн хашаа барьсан зөрчлүүдийг арилгаж байна
Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагч Б.Пүрэвдагва наймдугаар сарын 26-нд нийслэлийн Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн нутаг дэвсгэр дэх ногоон бүс, ойн сан бүхий зуслангийн 26 аманд ажилласан. Энэ үеэр ойн сан бүхий, ногоон бүсэд иргэдийн чөлөөтэй зорчих, амарч зугаалах орц, гарцыг хаасан, зөвшөөрөгдсөн хэмжээнээс хэтрүүлэн хашаа барьсан, эзэмшил газраа зориулалтын дагуу ашиглаагүй зэрэг зөрчилтэй нэгж талбаруудын газар эзэмших эрхийг цуцалж, зөрчлийг арилгахыг холбогдох албаныханд үүрэг болгосон.
Энэ хүрээнд өнөөдрийн байдлаар нийслэлийн дөрвөн дүүргийн хэмжээнд зөрчилтэй 407 нэгж талбарын газар эзэмших эрхийг хүчингүй болгож, зөрчлийг арилгах, нийтийн эзэмшлийн орц, гарцыг чөлөөлөх ажил үргэлжилж байна.
СХД-ийн Газар зохион байгуулалтын албаны Газар зохион байгуулалт хариуцсан мэргэжилтэн Г.Мөнхзул “Нийслэлийн Засаг даргаас өгсөн үүргийн дагуу ойн сан бүхий газарт иргэдийн зорчих орц, гарцыг хаасан, зөвшөөрөгдсөн хэмжээнээс хэтрүүлэн хашаа барьсан, мод сүйтгэн газар ашигласан зэрэг зөрчилтэй нэгж талбаруудын газар эзэмших эрхийг цуцлах, газрын зөрчлийг арилгах, нийтийн эзэмшлийн орц, гарцыг чөлөөлөх ажлыг зохион байгуулж байна. Энэ хүрээнд Сонгинохайрхан дүүргийн хэмжээнд нийт 83 нэгж талбарт зөрчил арилгах, газар эзэмших эрхийг хүчингүй болгох юм. Өнөөдрийн байдлаар 37 нэгж талбарын газар эзэмших эрхийг дуусгавар болгож, 46 нэгж талбарын газар эзэмших эрхийн гэрчилгээг хүчингүй болгохтой холбоотой сонсох ажиллагаа үргэлжилж байна. Мөн 10 байршилд орц, гарцыг чөлөөлөөд байна. Тухайлбал, 21 дүгээр хороо, Жаргалантын аманд нэг байршлын 400 метр, Ар гүнтэд хоёр байршлын 14 метр, 34 дүгээр хорооны Баянголын аманд нэг байршлын 1,996 метр, 42 дугаар хорооны Зүүн салааны зуслангийн бүсэд нэг байршлын 268 метр урттай зөвшөөрөлгүй төмөр хашааг албадан буулгаж, орц, гарцыг чөлөөлсөн” гэв.
ЧД-ийн Газар зохион байгуулалтын албаны Газар зохион байгуулалт хариуцсан мэргэжилтэн Б.Бат-Оргил “Чингэлтэй дүүргийн ойн сан бүхий газарт ашиглалтгүй байсан 67 нэгж талбарын газар эзэмших эрхийг хүчингүй болгосон. Түүнчлэн дүүргийн 23, 24 дүгээр хорооны нутаг дэвсгэрт зөвшөөрөгдсөн хэмжээнээс хэтрүүлэн хашаа барьсан, иргэдийн ногоон бүсэд чөлөөтэй зорчих эрхийг хязгаарласан нийт 70 нэгж талбарт илэрсэн зөрчлийг үе шаттайгаар арилгаж байна” гэлээ.
СБД-ийн Газар зохион байгуулалтын албаны ахлах мэргэжилтэн Н.Чинсанаа “Сүхбаатар дүүргийн Газар зохион байгуулалтын албанаас “Ногоон бүсээ хамгаалъя” аяны хүрээнд кадастрын зурагт тусгасан хэмжээнээс хэтрүүлэн хашаа барьсан зөрчилтэй есөн нэгж талбарын байршлыг өөрчилж, иргэдийн чөлөөтэй, саадгүй зорчих нөхцөлийг бүрдүүлэн орц, гарцыг чөлөөлөөд байна. Эзэмшил бүхий газраа зориулалтын дагуу ашиглаагүй, газар дээрээ бодит ашиглалт хийгээгүй 178 иргэний газар эзэмших эрхийн гэрчилгээг хүчингүй болгосон. Газрын зөрчил арилгасан байршлуудад дахин хашаа барих, зөрчил давтан гаргахаас урьдчилан сэргийлэх зорилгоор тухайн хороог хариуцсан болон газар зохион байгуулалт хариуцсан мэргэжилтнүүд долоо хоног бүр хяналт тавин ажиллаж байна” гэсэн юм.
БЗД-ийн Газар зохион байгуулалтын албаны Газар зохион байгуулалт хариуцсан мэргэжилтэн Б.Гантогтох “Баянзүрх дүүргийн хэмжээнд нийт 10 байршлын 112 га талбайд дрон нисгэж, боловсруулалт хийж, судалгааг нэгтгэсэн. Энэ хүрээнд ойн сан бүхий газарт ашиглалтгүй байсан 68 нэгж талбарт холбогдох сонсох ажиллагааг зохион байгуулж, газар эзэмших эрхийг дуусгавар болгосон. Харин зургаан нэгж талбарын газар эзэмших эрхийг дуусгавар болгох асуудал дүүргийн Засаг даргын захирамжийн төслийн шатанд хянагдаж байна. Зөвшөөрсөн хэмжээнээс хэтрүүлэн хашаа татсан, ойн сан бүхий газарт нэвтрэх орц, гарцыг хаасан зөрчилтэй нэгж талбаруудыг чөлөөлж, иргэдийн зорчих эрхийг хангах ажил үргэлжилж байна. Газар албадан чөлөөлөхөөс өмнө хуульд заасан журмын дагуу сонсох ажиллагааг зохион байгуулж, иргэдэд 14 хоногийн өмнө мэдэгдэл хүргүүлэх, эзэнгүй хашаанд мэдэгдэх хуудас байрлуулах зэрэг арга хэмжээ авдаг. Ийнхүү газар чөлөөлөх ажиллагааг холбогдох хууль, журмын дагуу хэрэгжүүлдэг” гэв.
Улстөр нийгэм
Орон сууцны мэдээллийг QR кодоор бүртгэлжүүлж, иргэдийг залилангийн гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлнэ
Орон сууцын залилах гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээний тухай Засгийн газрын тогтоол батлагдлаа.
Барилгын ажил эхлүүлэх зөвшөөрлийг аймаг, нийслэлийн Засаг дарга олгож, уг зөвшөөрлийн үндсэн дээр компаниуд захиалгаа авдаг. Мөн зөвшөөрөлгүйгээр ч сууц, талбайн захиалга авч байна. Захиалгын гэрээ байгуулахдаа тухайн сууц, талбай өмнө нь захиалагдсан эсэхийг шалгах боломжгүйгээс давхар захиалга хийгдэж, иргэд залилах гэмт хэргийн хохирогч болсоор байна. Өнөөдрийн байдлаар 2,569 иргэнд 206.0 тэрбум төгрөгийн хохирол учирчээ.
Ерөнхий сайдын 2026 оны 154 дүгээр захирамжаар “Орон сууцын захиалгын гэрээний улмаас хохирсон иргэдийн хууль ёсны эрх, ашгийг хамгаалах асуудлыг холбогдох хууль тогтоомжийн хүрээнд шалгаж, үүсээд байгаа нөхцөл байдлыг шийдвэрлэх” үүрэг бүхий Ажлын хэсэг байгуулсан.
Хохирогчдын тоо нэмэгдэх эрсдэлтэй байгаа тул холбогдох төрийн байгууллагад байгаа мэдээллийг нээлттэй, ил тод болгож, иргэн, хуулийн этгээдийг урьдчилан сэргийлэх боломжтой үнэн зөв мэдээллээр хангах зайлшгүй шаардлага үүсжээ.
Засгийн газрын энэ тогтоолоор аймаг, нийслэлийн Засаг дарга барилгын ажлын зөвшөөрлийн гэрчилгээ, тухайн барилгын хаягийн болон хот байгуулалтын мэдээллийн сангийн бүртгэлд бүртгэсэн байршлын урьдчилсан хаяг, давхрын зохион байгуулалтын зураг, сууц, талбайн хаалганы дугаар болон хаалганы дугаар бүрээр үүсгэсэн QR код бүхий дахин давтагдашгүй дугаар зэрэг мэдээллийг барилгын ажил эхлүүлэх зөвшөөрөл олгосноос хойш ажлын гурван өдөрт Улсын бүртгэлийн ерөнхий газарт цахимаар хүргүүлэхийг үүрэг болголоо. Мэдээлэлд өөрчлөлт орсон тохиолдолд шинэ мэдээллийг мөн гурванөдөрт цахимаар хүргүүлнэ.
Улсын бүртгэлийн байгууллага барьж дуусаагүй орон сууцын барилгын сууц, талбайд урьдчилсан тэмдэглэл, захиалгын гэрээ хийгдсэн тохиолдолд эдгээр тэмдэглэлийн төлөв, тэдгээрийн өөрчлөлтийг албан ёсны цахим хуудсаар мэдээлнэ.
Ингэснээр иргэн, хуулийн этгээд сууц, талбай захиалгын гэрээ байгуулахаас өмнө тухайн сууц, талбайд өмнө нь захиалга, эсхүл урьдчилсан тэмдэглэл хийгдсэн эсэх зэрэг мэдээлэлд үндэслэн гэрээ байгуулах эсэх шийдвэр гаргах, учирч болзошгүй эрсдэлийг урьдчилан тооцох боломж бүрдэнэ гэж үзлээ.
