Бидэнтэй нэгдэх

Цаг үе

С.Чулуун: Ласло Фөлдешийн ажилласан газар угсаатны зүйн судалгаа харьцуулалт хийн

Огноо:

1 жил.өмнө

,

Монгол Улсад угсаатны зүйн мэргэжлийн судалгааны салбар үүсэж хөгжсөний 40 жилийн ой, Монгол-Унгар улсын хооронд дипломат харилцаа тогтоосны 75 жилийн ой энэ жил тохиож буй.
 
Ойн хүрээнд Чингис хаан Үндэсний музейн Судалгаа,сан хөмрөгийн эрхлэгч, доктор (Ph.D) Г.Бямбарагчаагийн санаачлан хэвлүүлж буй “Дорныг дурандахуй” Унгарын угсаатан судлаач Ласло Фөлдешийн гэрэл зургийн цуглуулга дахь Монголчуудын дүрслэл номын нээлт (2025.05.07) тус музейн номын санд боллоо.
 
Номын нээлтэд Чингис хаан Үндэсний музейн захирал, академич С.Чулуун, Унгар улсаас Монгол Улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд, Монголч эрдэмтэн Др.Обрущанский Борбала Анна, ШУА-ийн Түүх, угсаатны зүйн хүрээлэнгийн захирал, дэд профессор Л.Эрдэнэболд нар оролцон үг хэлж, бусад эрдэмтэн судлаачид байлцав.
 
Унгар-Монголын эрдэмтэд олон жил монголын түүх, нүүдэлчдийн ахуй соёл, уламжлалын талаар судалсаар ирсэн. Өнөөдрийн арга хэмжээ хоёр улсын эрдэмтдийн хамтын судалгааны тасралтгүй үргэлжлэлийн нэг. Хэд хэдэн онцлогийг дурьдахад судлаач Монголын хамгийн өвөрмөц газрыг сонгож ажилласан нь санамсаргүй сонголт биш. Учир нь Дорнодын Хөлөнбуйр, Сэргэлэн Баян-Уул нь үзэмчин барга хоёр монгол улсад ирж суурьшсан хуучин уламжлалт соёл харьцангуй хадгалагдаж шинэ соёлтой хосолж байсан цаг үетэй давхцаж ажилласан гадаадын хоёр дахь мэргэжлийн угсаатан зүйч. Хуучин уламжлалт монгол ахуй соёл хадгалж нүүж ирсэн угсаатны бүлэг хүмүүс монгол улсын нутагт ирээд хэрхэн амьдарч байгааг харьцуулан харах боломжийг олгосон. Унгарын судлаачид мэргэжлийн түвшинд монголын нүүдэлчдийн түүхийг судалж XX зуунд шинжлэх ухааны судалгаа хийх ажлыг эхлүүлсэн.Түүний хийсэн судалгааны эх хэрэглэгдэхүүнийг монголын судлаачид мэдэх боломжийг олгож өгсөн гэдгийг онцлов.
 
Унгарын Угсаатны зүйн хүрээлэнтэй сүүлийн 10 гаруй жил хамтран ажиллаж байгаа бөгөөд, Ласло Фөлдешийн ажилласан газар ирэх 9 сард ажиллаж, угсаатны зүйн судалгаа харьцуулалт хийнэ гэдгээ энэ үеэр Чингис хаан Үндэсний музейн захирал, академич С.Чулуун мэдэгдлээ.
 
"Дорныг дурандахуй” номонд Угсаатны зүйч Ласло Фөлдешийн Монгол улсад хийсэн угсаатны зүйн хээрийн судалгааны үеэр авсан 250 гаруй гэрэл зургууд анх удаа хэвлэгдэж буй бөгөөд, зүүн бүс нутгийн монголчуудын ахуй амьдрал, гэр орон сууц, хувцас, малчдын нүүдэл, нутагшил, гэр ахуйн эдлэл хэрэгсэл, гар урлал зэрэг олон талын агуулж буйгаараа онцлогтой.
 
Ласло Фөлдеш 1967 онд анх Монголд ирсэн, түүний авсан гэрэл зургууд нь ХХ зууны дунд үеийн Монгол малчдын нутагшил, нүүдлийн МАА эрхлэлт, монголчуудын уламжлалт амьдралын хэв маяг, хувцас хунар, гэр, орон сууц, эдлэл хэрэгслийн талаарх олон мэдээллийг агуулсан байдаг бөгөөд түүний судалгааны явцад авсан олон зуун гэрэл зургууд өдгөө Унгар улсын Угсаатны зүйн музейн сан хөмрөгт хадгалагдаж буй.
Уншсан:873
Дэлгэрэнгүй унших
АНХААРУУЛГА: УИХ-ын 2024 оны ээлжит сонгуулийн хуулийн холбогдох заалтын хүрээнд тус сайтын сэтгэгдэл хэсгийг түр хугацаанд хаасан болно.

Цаг үе

“Байгальд өгсөн бүхэн буцаж ирдэг” уриан дор 10 мянган мод тарина

Огноо:

1 өдрийн өмнө

,

“Байгальд өгсөн бүхэн буцаж ирдэг” уриан дор зохион байгуулж буй бүх нийтээр мод тарих үндэсний өдрийн арга хэмжээ Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнд эхэлж, 70 гаруй байгууллага, хамт олон, гэр бүл оролцож, мод тарилаа.

Арга хэмжээг нээж НИТХ-ын дарга Д.Ихбаяр үг хэллээ. Тэрбээр Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн санаачилгаар 2021 онд НҮБ-ын индэр дээрээс “Тэрбум мод” үндэсний хөдөлгөөнийг дэлхий нийтэд зарлаж, улс орон даяар хэрэгжүүлж эхэлснийг онцоллоо.

Мөн хавар, намрын мод тарих өдрүүдийг тогтмол зохион байгуулснаар иргэдийн экологийн боловсрол, оролцоо нэмэгдэж байна. Энэ жилийн тухайд, нийслэл хотод төвлөрсөн Улаанчулуут, Нарангийн энгэр, Цагаандавааны хогийн цэгт мод тарина. Нас биед хүрсэн нэг мод дунджаар 194 сая төгрөгийн экологийн болон нийгмийн үр өгөөжтэйг санаж иргэн бүр мод тарихыг уриаллаа.

Энэ удаагийн бүх нийтийн мод тарих арга хэмжээнд төр, хувийн хэвшил, иргэний нийгмийн байгууллагууд болон иргэд өргөнөөр оролцож, ногоон байгууламжийг нэмэгдүүлэх, уур амьсгалын өөрчлөлтийг сааруулах үйлсэд хувь нэмрээ оруулж 10 мянган мод тарина гэж НИТХ-аас мэдээллээ. 

 

Дэлгэрэнгүй унших

Цаг үе

Хог шатааж, эрчим хүч үйлдвэрлэх төслийн уралдаант сонгон шалгаруулалт явагдаж байна

Огноо:

1 өдрийн өмнө

,

Нийслэл Улаанбаатар хотын ахуйн хог хаягдлын хэмжээ жил бүр тогтмол өсөж, төвлөрсөн цэгүүдийн хүчин чадал шавхагдаж байгаатай холбогдуулан хог хаягдлын менежментийг сайжруулах зорилгоор “Хог шатааж эрчим хүч үйлдвэрлэх” төслийг төр хувийн хэвшлийн түншлэлээр 2026-2029 онд хэрэгжүүлэхээр төлөвлөсөн.

“Хог шатааж, эрчим хүч үйлдвэрлэх” төслийг төр, хувийн хэвшлийн түншлэлийн хүрээнд хэрэгжүүлэх бөгөөд зураг төсөл боловсруулах, санхүүжүүлэх, барих, ашиглах, шилжүүлэх нөхцөлтэй сонгон шалгаруулалтын хоёр дахь үе шат буюу уралдаант сонгон шалгаруулалт явагдаж байна.

“Хог шатааж эрчим хүч гаргах үйлдвэр” нь өдөрт 1500 тонн хог хаягдал шатааж, жилдээ 210 сая киловатт.цаг буюу 35 мегаваттын цахилгаан эрчим хүч үйлдвэрлэх тооцоололтой.

Энэ нь ойролцоогоор 1.5 сая тонн хатуу хог хаягдлыг боловсруулж, 35 МВт цахилгаан эрчим хүчийг үйлдвэрлэж, үйлдвэрлэсэн цахилгаан эрчим хүч нь 2300 орчим өрхийг цахилгаанаар хангах төлөвлөгөөтэй юм.

Дэлгэрэнгүй унших

Цаг үе

Хөгжмийн салбарт жинхэнэ уран бүтээлчдийн үнэ цэнийг хамгаалах хөдөлгөөн өрнөөд байна

Огноо:

1 өдрийн өмнө

,

Хөгжмийн салбарт жинхэнэ уран бүтээлчдийн үнэ цэнийг хамгаалах томоохон хөдөлгөөн өрнөөд байна. 2026 он гарснаар Spotify болон Apple Music платформууд хиймэл оюун ухаанаар (AI) бүтээгдсэн, чанаргүй "хиймэл" дуунуудыг өөрсдийн сангаасаа устгах шинэ алгоритмыг албан ёсоор нэвтрүүлж эхэллээ.

Сүүлийн жилүүдэд хиймэл оюун ухаанаар бүтээсэн сая, сая дуу стриминг орлогын тодорхой хувийг "хулгайлж" байсан бол одоо энэ мөнгө жинхэнэ хөгжимчид, хөгжмийн зохиолчдод очих боломж бүрдэж байна.

Зөвхөн өнгөрсөн онд л гэхэд өдөр бүр стриминг платформуудад 100,000 гаруй шинэ дуу нэмэгдэж байсны 20-30 хувь нь ямар нэг байдлаар AI-ийн оролцоотой байжээ гэж Соёл, урлагийн газраас мэдээллээ. 

Дэлгэрэнгүй унших

Санал болгох