Улстөр нийгэм
Г.Занданшатар: Цаашид зээл, тусламж гэхээсээ илүү хөгжлийн хамтын ажиллагааны хүрээнд харилцаагаа түлхүү хөгжүүлэх ёстой
Монгол Улсын Их Хурлын дарга Г.Занданшатар Япон Улсаас Монгол Улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд Х.Кобаяшиг хүлээн авч уулзлаа. Уулзалтын эхэнд УИХ-ын дарга Г.Занданшатар Монгол Улсын “гуравдагч хөрш” Япон Улстай тогтоосон харилцаа, хамтын ажиллагаа Стратегийн түншлэлийн түвшинд улам гүнзгийрэн хөгжиж байгааг тэмдэглэв.
Япон Улсын Засгийн газраас 1977-2019 онуудад нийт 332.4 тэрбум иен буюу 3.0 тэрбум гаруй ам.долларын зээл тусламжийг манай улсад үзүүлсний дотор КОВИД-19 цар тахлыг даван туулах арга хэмжээний хүрээнд эмнэлгийн хэрэгсэл, тоног төхөөрөмж, вакцин зэргийг нийлүүлэхэд зориулан хөнгөлөлттэй зээл, буцалтгүй тусламж олгож байгааг тэрбээр онцлоод, хүндрэл бэрхшээл үүссэн цаг үе болгонд монголчуудад тусламж, дэмжлэг үзүүлдэг Япон Улсын Засгийн газар, ард түмэнд талархал илэрхийлэв.
Элчин сайд Х.Кобаяши Монгол Улс бол Японы хувьд чухал түнш орон. Тиймээс Монгол Улсын хөгжил дэвшилд бид хувь нэмрээ оруулах чин хүсэл эрмэлзэлтэй байдаг. УИХ-ын дарга Г.Занданшатар та саяхан болсон Монгол Ардын Намын 100 жилийн ойн баярын мэндчилгээндээ “Япон лугаа адил хөгжье” гэсэн уриалга дэвшүүлсэн нь бидэнд сайхан санагдсан гэв.
Энэ сэдвээр УИХ-ын дарга Г.Занданшатар, Элчин сайд Х.Кобаяши нар санал солилцсон бөгөөд “Экспортын чиг баримжаатай эдийн засгийн тогтолцоо бүрдүүлж, амжилтад хүрсэн Япон Улсын хөгжлийн хэв загварыг судлан, ололт амжилтаас суралцах нь зөв гэж бид үзэж байгаа. Тухайлбал Хөгжлийн бодлогын асуудал хариуцсан бие даасан яам байгуулж, цогц бодлогыг залгамж чанартайгаар тууштай хэрэгжүүлсэн, улс төрийн түвшний ойлголцол зөвшилцлийг бүрэн хангасан зэрэг туршлага бидэнд үнэ цэнэтэй юм.
Монгол Улсын экспортод уул уурхайн бүтээгдэхүүн дангаараа 90 хувийг эзэлж, мал аж ахуйн гаралтай бүтээгдэхүүн 6.0, аж үйлдвэрийн бүтээгдэхүүн 4.0 орчим хувийг эзэлж байна. Өөрөөр хэлбэл уул уурхайгаас хэт хамааралтай улс болсон байна. Тиймээс энэ өрөөсгөл бүтцийг өргөжүүлж, үйлдвэрлэгч орон болох нь зайлшгүй шаардлага боллоо. Энэ талаар сайн жишиг, туршлага хуримтлуулсан орон бол Япон.
Өнгөрсөн 30-аад жилийг эргэн харахад бидний хэрэгжүүлсэн барууны неолиберал бодлого төдийлэн тохиромжтой бус байсан нь тодорхой болж байна. Монгол, Япон хоёр бол Дорно дахины, Зүүн Азийн бүс нутагт багтдаг улсууд. Ахуй, соёл, зан заншил, уламжлалын хувьд бидэнд төстэй зүйл их бий. Тиймээс Японы хөгжлийн бодлого, төлөвлөлтийн загварыг судлах, зөвлөх үйлчилгээ авах, техникийн хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлэхийг бид сонирхож байна. Ер нь цаашид зээл тусламж гэхээсээ илүү хөгжлийн хамтын ажиллагааны хүрээнд харилцаагаа түлхүү хөгжүүлэх ёстой гэж бид үзэж байгаа.
Японы хөгжлийн албан ёсны тусламжийн хүрээнд Улаанбаатар хотын Олон улсын шинэ нисэх онгоцны буудал, Анагаахын шинжлэх ухааны үндэсний их сургуулийн дэргэдэх Монгол-Японы сургалтын эмнэлэг зэрэг хоёр орны харилцааны бэлгэ тэмдэг болохуйц төслүүд хэрэгжсэнд баяртай байна гэж УИХ-ын дарга Г.Занданшатар хэлэв.
Элчин сайд Х.Кобаяши Япон Улсын хувьд Монгол Улсын олон салбарт хөгжлийн албан ёсны дэмжлэг, зээл, тусламж олгож байгаа. Тэдгээрийн дотроос хөгжлийн бодлогын туслалцаа дэмжлэг үзүүлэх нь бидний хувьд хамгийн чухал, завшаантай хэрэг юм. Тиймээс бид энэ чиглэлээр хамтран ажиллаж, туршлага сургамжаасаа хуваалцахад баяртай байх болно гэлээ.
Уулзалтын үеэр Монгол, Японы парламент хоорондын хамтын ажиллагаа, ирэх жил болох хоёр орны хооронд дипломат харилцаа тогтоосны 50 жилийн ойн хүрээнд хэрэгжүүлэх ажил, арга хэмжээ, Японы хөгжлийн шилдэг загвар, туршлагыг Монголд сурталчлах зэрэг асуудлыг хөндөж ярилцлаа.
УИХ дахь Монгол-Японы парламентын бүлгийн дарга Л.Энх-Амгалан Засгийн газрын гишүүнээр томилогдсон тул оронд нь УИХ-ын гишүүн Ц.Даваасүрэн тус бүлгийн дарга болсныг уулзалтын төгсгөлд УИХ-ын дарга Г.Занданшатар мэдээлэв.
Улстөр нийгэм
НҮБ-ын Хүн ам, хөгжлийн комиссын 59 дүгээр чуулганд Монгол Улс оролцож байна
АНУ-ын Нью-Йорк хотноо 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 13-17-ны өдрүүдэд НҮБ-ын Эдийн засаг, нийгмийн зөвлөлийн Хүн ам, хөгжлийн комисс (ХАХК)-ын 59 дүгээр чуулган “Тогтвортой хөгжлийн орчин дахь хүн ам, технологи ба судалгаа” сэдвийн хүрээнд болж байна.
Энэхүү чуулганд НҮБ-ын гишүүн орнууд, олон улсын байгууллагууд, судлаачид, бодлого тодорхойлогчид оролцож, хүн амын хөгжил, тогтвортой хөгжлийн зорилтуудын хэрэгжилт, технологийн дэвшлийн нөлөө зэрэг асуудлаар санал солилцож байна. Чуулганд дэлхийн 190 гаруй улсын төлөөлөл оролцож буйгаараа онцлог юм.
Монгол Улсаас НҮБ-д суугаа Байнгын төлөөлөгч Н.Анхбаяр 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 14-ний өдөр болсон Ерөнхий хэлэлцүүлэгт үг хэлэв. Тэрбээр Олон улсын хүн ам, хөгжлийн бага хурлын Үйл ажиллагааны хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх чиглэлээр манай улсын авч хэрэгжүүлж буй бодлого, арга хэмжээг танилцуулж, хүн амын бодлогыг хүний эрхэд суурилсан, хүртээмжтэй, нотолгоонд тулгуурласан байдлаар хэрэгжүүлэхийн чухлыг онцоллоо.
Мөн Монгол Улсын цахим шилжилтийн бодлогын хүрээнд гарч буй ахиц дэвшлийг дурдан, “E-Mongolia” платформ нь төрийн үйлчилгээг иргэдэд илүү шуурхай, хүртээмжтэй хүргэхэд бодит үр дүн үзүүлж байгааг тэмдэглэв. Түүнчлэн технологийн хөгжлийг хүний эрх, хувийн мэдээллийн хамгаалалттай уялдуулан хэрэгжүүлэх шаардлагатайг онцолсон байна.
Хүн ам, хөгжлийн комиссын чуулган нь жил бүр зохион байгуулагддаг бөгөөд хүн ам зүй, нийгмийн бодлого, хөгжлийн асуудлаар дэлхийн улс орнуудын туршлага, бодлогыг хэлэлцэх чухал индэр болдог.
Улстөр нийгэм
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Бүгд Найрамдах Казахстан Улсад төрийн айлчлал хийнэ
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх Бүгд Найрамдах Казахстан Улсын Ерөнхийлөгч Касым-Жомарт Кемелевич Токаевын урилгаар 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 20-23-ны өдрүүдэд тус улсад төрийн айлчлал хийнэ.
Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн түвшинд тус улсад 20 жилийн дараа болох энэ айлчлалын үеэр хоёр орны төрийн тэргүүн ганцаарчилсан уулзалт, албан ёсны хэлэлцээ хийж, хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудын төлөөлөлд мэдээлэл өгнө.
Тухайлбал өнгөрсөн 30 гаруй жилийн харилцааны ололт, амжилтыг дүгнэн, “Стратегийн түншлэл”-ийн харилцааг өргөжүүлэх, хамтын ажиллагааг эдийн засгийн агуулгаар баяжуулах, олон улс, бүс нутгийн тавцан дахь хамтын ажиллагааг улам гүнзгийрүүлэх талаар хэлэлцэх юм.
Айлчлалын хүрээнд талууд харилцаа, хамтын ажиллагааг өргөжүүлэн хөгжүүлэхтэй холбоотой Засгийн газар болон байгууллага хоорондын баримт бичгүүдэд гарын үсэг зурахаар төлөвлөж байна.
Мөн хоёр улсын аж ахуйн нэгжүүд бизнес форум зохиож, Үндэсний урлагийн их театрын уран бүтээлчид Астана хотноо анх удаа “Монголын сайхан орон” хүндэтгэлийн тоглолтоо толилуулна.
Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх төрийн айлчлалын үеэр Астана хотноо болох Экологийн асуудлаарх бүс нутгийн дээд түвшний уулзалтад оролцоно.
Казахстаны Ерөнхийлөгч К.Токаев 2024 онд Ерөнхийлөгчийн урилгаар манай улсад төрийн айлчлал хийсэн нь харилцаа, хамтын ажиллагааг бүх салбарт гүнзгийрүүлэн хөгжүүлэхэд чухал түлхэц болсон.
Энэ айлчлалын үеэр хоёр улсын төрийн тэргүүн уламжлалт найрсаг харилцааны түвшнийг шат ахиулан “Стратегийн түншлэл”-д хүргэснээ тунхаглан зарласан юм.
Ингэснээр Казахстан нь Төв Азийн бүс нутаг дахь манай улсын анхны Стратегийн түнш орон болж байлаа.
Монгол Улс, Бүгд Найрамдах Казахстан Улс 1992 оны 01 дүгээр сарын 22-ны өдөр дипломат харилцаа тогтоосон түүхтэй.
Манай улсаас 1998 онд Ерөнхийлөгч Н.Багабанди, 2007 онд Ерөнхийлөгч Н.Энхбаяр нар Казахстан Улсад төрийн айлчлал хийжээ.
Улстөр нийгэм
Улсын хэмжээнд 9.2 сая төл хүлээн авч, бойжилт 98.9 хувьтай байна
2026 оны дөрөвдүгээр сарын 17-ны өдрийн байдлаар улсын хэмжээнд төллөвөл зохих 22.4 сая эх малын 41.4 хувь буюу 9.2 сая хээлтэгч мал төллөжээ.
Одоогийн байдлаар нийт 9.2 сая төл хүлээн авснаас 9.1 сая толгой төл бойжиж, бойжилт 98.9 хувьтай байгаа нь мал төллөлт хэвийн үргэлжилж байгааг харуулав.
Мал төллөлтийн явцыг бүсээр авч үзвэл баруун бүсэд 44.5 хувь, хангайн бүсэд 43.1 хувь, зүүн бүсэд 38.3 хувь, төвийн бүсэд 38.2 хувьтай үргэлжилж байна.
Харин оны эхнээс хойш улсын хэмжээнд нийт 199.8 мянган толгой мал зүй бусаар хорогдсон байна. Үүнийг төрлөөр нь ангилбал тэмээ 171, адуу 16.5 мянга, үхэр 21.3 мянга, хонь 76.0 мянга, ямаа 85.7 мянган толгой байна. Энэ нь оны эхний нийт малын 0.34 хувийг эзэлж байгаа юм.
Мэргэжлийн байгууллагуудын мэдээлснээр хаврын улиралд мал төллөлтийн явцтай уялдан малын арчилгаа, маллагааг сайжруулах, төл бойжилтыг хамгаалах шаардлагатайг анхааруулж байна.
