Бидэнтэй нэгдэх

Үзэл бодол

Иргэд авлигад дасах нь авлигаасаа илүү хортой

Огноо:

,

АТГ-ыг зөвхөн хүн барьж хорьдог, мөрддөг, шалгадаг байгууллага гэх ойлголт түгээмэл ажээ. Нийгмийн оюунлаг хэсэг хүртэл ийм өрөөсгөл ойлголт, өнгөц бодолтой байдгийг өдөр тутам тааралдах мэдээллийн урсгалаас төвөггүйхэн харж болохоор байна. Тэгвэл авлигын гэмт хэргийг мөрдөн шалгах нь АТГ-ын хуулиар хүлээсэн үндсэн 3 чиг үүргийн нэг нь л юм. Цаана нь өөр хоёр том чиг үүрэг бий. Энэ бол авлигын гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх, олон нийтэд авлигын хор аюулыг ухуулан таниулах ажил юм. Дэлхийн улс орнуудын авлигатай тэмцэх байгууллагын тэргүүлэх чиглэл нь урьдчилан сэргийлэх, соён гэгээрүүлэх ажил байдаг. Яагаад мөрдөн шалгах ажил биш урьдчилан сэргийлэх ажил нь чухал юм бэ гэж уншигч Та асууж магадгүй. Тэгвэл би Танд зөрүүлээд нэг асуулт тавья.

Хувь хүн дээр авч үзэхэд өвчин туссаны дараа эмчлүүлэх нь чухал уу, харин өвчин тусахгүйн тулд урьдчилан сэргийлэх нь илүү чухал уу? Бас дахиад нэг асуулт тавья. Гал гарсны дараа гал аюултай гэдгийг ойлгох нь чухал уу, аль эсвэл гал аюултай гэдгийг мэдэх учраас гал гаргахгүй байхад анхаарах нь илүү чухал уу? Маш энгийн ухамсрын түвшинд тавигдах дээрх хоёр асуултын хариултаар авлигаас урьдчилан сэргийлэх ба соён гэгээрүүлэх ажлын ач холбогдлыг тодорхойлж болох юм.

Та өвчин тусахгүйн тулд эрүүл мэндийн боловсролоо дээшлүүлж, галын болзошгүй осол, гамшгаас сэрэмжилж аюулгүй ажиллагааны дүрэм баримталдагтай яг ижил. Авлига нь нийгмийн хорт хавдар гэдгийг өнөөдөр иргэн бүр мэдэх болсон. Тиймээс хэн нэг албан тушаалтан авлигын гэмт хэрэг үйлдэхийг нь хүлээн сууж, үйлдсэнийх нь дараа барьж хориод шийтгэхээс илүүтэй тэднийг гэмт хэрэг үйлдүүлэхгүй байх орчин, нөхцөлийг бүрдүүлэх нь авлигаас урьдчилан сэргийлэх ажлын гол чиглэл байдаг. Гэмт хэрэг үйлдсэн нэг хүнийг шийтгэх, гэмт хэрэг үйлдэх эрсдэл бүхий 1000 хүнийг эрсдэлээс хамгаалахын аль нь илүү далайцтай вэ гэдэгт уншигч Та бас хариулт болгооно биз ээ.

Энэ үүднээс авлигатай тэмцэж амжилтад хүрсэн улс орнууд авлигаас урьдчилан сэргийлэх ажлыг тэргүүлэх үйлсээ болгон, иргэдийнхээ тархи толгой, оюун санаа руу нь бодлого, үйл ажиллагаагаа чиглүүлсэн байдаг. Монголын АТГ ч мөн энэ зорилт, чиглэлийг баримтлан ажиллаж байгаа. Гэхдээ тэдний хувьд авлигаас урьдчилан сэргийлэх, соён гэгээрүүлэх үйл ажиллагааг олон нийтийн буруу зөрүү ойлголт, дутуу хагас дэмжлэг дор хүнд бэрх зам туулан хэрэгжүүлж байгаа.

АТГ-аас соён гэгээрүүлэх ажлын хүрээнд оюутнуудад лекц уншуулах арга хэмжээг түүхэндээ анх удаа зохион байгууллаа. Энэ удаад сургуулиа төгсөн амьдралд хөл тавихаар бэлтгэж буй 3000 залуусыг UB Palace концертийн их танхимд урин цуглуулжээ. АТГ-ын комиссарууд оюутнуудад лекц уншсан эрхэм хүмүүсээ “Үзэл санааны удирдагч” хэмээн нэрийдсэн бөгөөд Үзэл санааны удирдагчдаар лекц уншуулах ажлыг хойшдоо ч уламжлал болгон хийхээр төлөвлөж байгаа юм байна. Анхны удаагийн лекцийг “Үнэт зүйлийн боловсрол” ерөнхий сэдвийн хүрээнд хийв. АТГ-ын Тамгын хэлтсийн дарга, эрхэлсэн комиссар З.Баасанням арга хэмжээний зорилгыг товчоор илэрхийлэхдээ “Зөв амьдралын үнэт зүйлсийг мэдэрч, хүсэл тэмүүллээ шударгаар залж өөрийгөө хөгжүүлэн, шударга зан үйлийг өөртөө төлөвшүүлж шударга замаар хамтдаа алхах”-ыг оюутнуудад чухалчлан тодотгож байлаа. 

“АТГ 3000 оюутанд лекц уншуулна” хэмээн мэдээлэхэд муусайн оюутнуудаар яахав дээ, авлигачиддаа л наад лекцээ уншаач, хийх юмаа олж ядах юм гэсэн сэтгэгдлүүд сошиал орчинд давамгайлж байв. Өнөөх л өрөөсгөл ойлголт. Магадгүй, мэдээний гарчиг төдийгөөр яаран дүгнэдэг хүмүүсийн хандлага ч байх. Мэдээж, оюутнууд бол авлигачид юм аа гээд бай онилоогүй нь тодорхой. Харин өнөөгийн оюутнууд улс орны ирээдүйн эзэд гэдэг утгаараа тэдэнд одооноос зөв зан үйлийн тухай яриа ухуулга хийж, эрүүл саруул уураг тархинд эрүүл саруул үзэл санаа суулгаж, хойшдын шулуун шударга иргэн болгон төлөвшүүлэхийг АТГ чармайж байна. Үүний тулд оюутан залуусын хүндэтгэлийг хүлээсэн, үлгэрлэж чадах, бахархан дуурайх эрхэм хүмүүсийг сонгон авч, тэднээр оюутнуудад лекц уншууллаа.

Хамгийн эхэнд Удирдлагын академийн профессор, доктор М.Мөнхболд “Үнэт зүйлийн ойлголт, хандлага” сэдвээр лекц тавихдаа “Бидний үнэт зүйл бол мэдлэг, боловсрол юм. Бид мэдлэг, боловсролоо нэмэхийн хэрээр илүү ёс зүйтэй болдог, илүү их гэгээрдэг. Тиймээс мэдлэг, боловсролоо улам бүр дээшлүүлцгээе” хэмээн оюутнуудад уриалав. “Андра академи”-ийн захирал, топ модель, мисс Х.Бадамгэрэл эерэг хандлага, гоо зүйн тухай илтгэв. Тэрээр залууст зөв харилцааг үүсгэснээр таатай орчин бүрдүүлэх, хандлагаа эерэг болгох, өөрийгөө илэрхийлэх, хувь хүний биеэ авч явах соёлыг эзэмших талаар зөвлөж ярилаа. Нийгмийн ухаан, урлаг судлаач, продюсер Б.Наранзун “Бид ирээдүйд ямар байх ёстой вэ” лекцээ төгсгөхдөө "Авлигаас болж улс орон маань хүнд хэцүү байна. Энэ муухай үзэгдлийг таслан зогсоох хүч нь залуус та нарт байгаа" гэхэд оюутнууд шүгэлдэн дэмжиж алга ташицгааж байв.

“Шинэ Монгол” сургуулийг үүсгэн байгуулагч, доктор Ж.Галбадрахын илтгэл “Амьдралд сурсан, сураагүйн л ялгаа гардаг” гэсэн нэртэй бөгөөд тэрээр “Сурах нь маш их тэвчээр шаарддаг. Сэтгэл зүрх, эрүүл бие, сайхан сэтгэл, саруул ухаан хамгаас чухал. Хүн сурч боловсрохын хэрээр эх орныхоо өмнө хүлээх үүрэгтэй болдог” хэмээн залууст сургаж байв. “Номадик контент”-ийг үүсгэн байгуулагч Г.Гантуяа анх 100 мянган төгрөгийн цалингаар эхэлсэн, одоо сард 15 сая төгрөгийн цалин орлоготой болсон тухай ярихад оюутнууд танхим дүүрэн дуу алдав. Програмист мэргэжлээр төгссөн Гантуяа үргэлж суралцаж, өөрийгөө хөгжүүлж явсаар бизнесээ өргөжүүлсэн туршлагаа ярилаа. Тэрээр гэнэт баяжих, хялбар амьдарна гэх ойлголт байж болохгүй, Монголд цалингаараа амьдарч болдог юм шүү гэдэгт яриагаа голлосон юм. Хамгийн сүүлд “Эм Эн маркетинг консалтинг”-ийг үүсгэн байгуулагч Г.Нямхүү “Амжилттай оюутан-Ирээдүйн манлайлал” сэдвийн хүрээнд өөрийгөө таних, амжилтыг бүтээх, хувь хүний брэндинг, бусдыг хүндэтгэх, хүлээн зөвшөөрөх, бүтээлч байдлыг хөгжүүлэх зэрэг оюутан залууст урам зориг өгөхүйц илтгэлийг өөрийнхөө ажил, амьдралаас жишээлэн танилцууллаа.

Оюутнуудад лекц уншуулсан арга хэмжээний тухай хэвлэлийн албан мэдээнээс илүү дэлгэрэнгүйгээр энд бичиж байгаагийнх, АТГ-аас хийгддэг соён гэгээрүүлэх үйл ажиллагааны талаар хувийн товч дүгнэлтээ хавчуулъя. Соён гэгээрүүлэх ажил гэдэг нь маш товчхондоо авлигыг жигших үзэл санааг иргэдийн ухамсарт суулгах ажил юм. Ингэж хэлэхэд “Угаасаа л монголчууд авлигыг жигшиж байгаа шүү дээ” гэж эсэргүүцэх хүн олон байж магадгүй. Гэвч олон улсын болон үндэсний түвшинд хийдэг удаа дараагийн судалгааны дүнгээр манай иргэд авлигад хэдийн дасчихсан байгаа нь харагддаг. Иргэд авлигад дасах нь авлигаасаа илүү хортой. Тиймээс соён гэгээрүүлэх үйл ажиллагааг тасралтгүй, шаталсан дараалалтай хийх ёстой. Энэ үйл ажиллагааг сургалт, лекц, яриа, ном, кино, жүжиг, дуу, шүлэг зэрэг соёл, урлагийн олон төрлөөр зохион байгуулдаг. Соён гэгээрүүлэх нэг арга хэмжээний цаана маш олон удаагийн төлөвлөлт, уулзалт, яриа хэлэлцээ, нуралт, бүтэлгүйтэл байдаг. Тэр бүх бэлтгэл ажил бол мөсөн уулын ёроол нь, харин 4 цагийн арга хэмжээ бол мөсөн уулын зөвхөн оройн хэсэг нь байх жишээтэй. Энэ жишээгээр авч үзвэл 3000 оюутанд зориулсан лекц уншуулах арга хэмжээний бэлтгэлд АТГ-ын Урьдчилан сэргийлэх, соён гэгээрүүлэх хэлтсийн ажилтнууд бүтэн сарын хугацаа зарцуулжээ. Оюутнуудыг цуглуулахын тулд 13 их, дээд сургуулийн удирдлагуудтай нэгбүрчлэн уулзах, үзэл санааны удирдагчдыг сонгох, сэдвээ тохирох, илтгэлийн агуулгаа зөвшилцөх, заал танхимаа бэлтгэх гэх мэт олон тооны ажлуудыг хийсэн. Бүтэн сарын бэлтгэл ажлын үр дүнд 4 цагийн арга хэмжээ амжилттай болж өнгөрдөг. Гэхдээ соён гэгээрүүлэх ажлын эцсийн үр дүн богино хугацаанд гардаггүй. Энэ бол урт удаан хугацаа шаардсан ажил байдаг.

Энэ бүхнийг заавал дурдахын учир АТГ-аас анх удаа оюутнуудад зориулан лекц уншсан арга хэмжээгээр дашрамдуулан соён гэгээрүүлэх ажлын утга учир, ач холбогдлыг иргэд, олон нийтэд ойлгуулах гэснийх юм. Одоогийн ойлголт, үзэл санаа, хандлагаа өөрчлөн, нийтээрээ авлигыг жигшиж, АТГ-ын соён гэгээрүүлэх үйл ажиллагааг дэмжин, үргэлж хамтран оролцохыг энэхүү нийтлэлийнхээ төгсгөлд том үсгээр тэмдэглэмээр санагдав. Продюсер Б.Наранзун “АТГ яагаад өнөөдрийн энэ арга хэмжээг зохион байгуулж байгаа юм бэ. Тэд ирээдүйн төлөө санаа тавьж байгаа учраас ийм арга хэмжээг зохион байгуулж байгаа юм. Ирээдүй гэдэг чинь энд цугларсан оюутнууд та нар болон та нарын үе тэнгийнхэн шүү дээ. АТГ-т ирээдүй яагаад хамаатай юм бэ. Яагаад гэвэл өнөөгийн нийгэм авлигатай байна. Харин ирээдүйд авлига байх ёсгүй” гэж хэлсэн нь АТГ-ын урьдчилан сэргийлэх, соён гэгээрүүлэх ажлын утга учрыг илүү тодоор илэрхийлсэн дүгнэлт байлаа.   

Т.МӨНХТУНГАЛАГ

 2019.11.23
Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа
Монгол Улсад коронавирус COVID-19 бүртгэгдсэнтэй холбогдуулан Монгол Улсын Засгийн газрын 2020 оны 03 дугаар сарын 10-ны өдрийн хуралдаанаас өгсөн чиглэлийг үндэслэн тус сайтын сэтгэгдэл бичих талбарыг түр хааж байгааг үүгээр мэдэгдэж байна. SHUDARGA.MN сайтын редакц

Үзэл бодол

Б.Уранцэцэг: Би аавынхаа үргэлжлэл

Огноо:

,

“Амжилт дагуулах 8 асуулт” булангийн энэ удаагийн зочноор Баян-Өлгий аймгийн Онцгой байдлын газрын Бичиг хэрэг, архивын эрхлэгч, ахлах ахлагч Баасандоржийн Уранцэцэгийг урилаа. Тэрбээр Онцгой байдлын байгууллагад 5 дахь жилдээ ажиллаж байгаа бөгөөд 2019 оны “Шилдэг ажилтан”-аар шалгарсан юм. Баян-Өлгий аймгийн Онцгой байдлын газар нь  өнгөрсөн онд архивын улсын үзлэгээр “А” үнэлгээтэй дүгнэгдэж аймагтаа гуравдугаар байр эзэлсэн. Тэрээр 1991 оноос хойшхи албаны бүх бичиг баримтаа бүрэн цахимжуулж архивын өрөө тасалгааг стандартын дагуу тохижуулан дохиололтой болгож  камержуулсан байна.  

-Та өглөөг хэрхэн эхлүүлдэг вэ?

-Бид өглөөг цагтай уралдаж эхлүүлдэг. Нөхөр бид хоёр хоёулаа төрийн тусгай, тэр дундаа Цэргийн байгууллагад ажилладаг учраас шинэ өглөөг эрч хүчтэй, эмх цэгцтэй эхлүүлбэл тэр өдрийн ажил бүтнэ гэж боддог. Хамтдаа өглөөний цайгаа бэлдээд хоёр хүүгээ босгож хувцаслаад л ажил руугаа явдаг даа. 

-Хүний сонирхол хязгааргүй. Таны хувьд амьдралдаа хийж үзэх юмсан гэж хүсдэг зүйл байдаг уу? 

-Тийм шүү. Таны хэлснээр хязгааргүй мөрөөдөлд автдаг. Уншсан номныхоо үйл явдлыг бодит болгож өөрийн төсөөлөлд автаад л “Би гол дүр байсан бол ингэх байсан даа” гэж төсөөлнө. Далайн гүн рүү шумбаж нам гүн ертөнцийн нууцыг олж хармаар байна. Шүхрээр бууж өөрийн айдсыг давахыг хүсдэг гээд зөндөө олон юм байна аа байна. /инээв/

-Та өөрийнхөө бодсоноор амьдарч чадаж байна уу. Эсвэл?

-Өөрийгөө бичиг цаасанд дарагдсан ажил хийдэг хүн болно гэж төсөөлдөг байлаа. Тэр маань ч биеллээ олсон. /инээв/.  Манай удамд цэргийн хүн байхгүй болоод тэрүү анх Онцгой байдлын байгууллагад ажилд орохдоо их л айж байснаа санадаг юм. Гэхдээ би айдсаа давж чадахаас гадна миний сонгосон хамгийн зөв газар энэ байгууллага байсан гэдгийг цаг үе бүхэндээ мэдэрч, бахархдаг. Ажилтай, аз жаргал дүүрэн гэр бүлтэй болсон болохоор энэ бүхэн л надад хангалттай.

-Нас, насны мөрөөдлийн өнгө өөр байдаг гэх нь бий. Таны мөрөөдлийн өнгө хэр өөрчлөгдсөн бэ?

Мөрөөдөл минь цэргийн байгууллагад орсон цагаас л өөрчлөгдөж эхэлсэн. Магадгүй хүсээд байсан мөрөөдөл маань энэ байсан байх. Том хүү маань цагдаа болно гэдэг бол бага хүү маань аврагч болно гэдэг. Тэдний минь мөрөөдөл аав, ээжийнхээ мөрөөдлийн өнгөтэй адилхан болно гэдэгт итгэлтэй байгаа.

-Удирдлагаас өгсөн үүрэг даалгаврыг өөрийгөө харуулах боломж гэж хүлээж авдаг хүн амжилтад хүрдэг гэсэн үг бий. Энэ тухай таны бодол

Хүн их ажилд биш эмх цэгцгүй ажилд ядардаг гэдэг үгийг би үргэлж өөртөө хэлдэг.  Удирдлага чинь хараагүй байсан ч ажлаа хийсээр байх нь өөрөө амжилт. Манай байгууллага аймагтаа цорын ганц бүрэн цахимжсан байгууллага болж чадсан. Анх ажилд ороод л өөрийн ойлгож сурч мэдсэн бүхнээ хэрэгжүүлэхийн төлөө ажилласан. Өдөр тутмын ажлын хажуугаар архивын баримтаа цэгцлэх хүндрэлтэй, цахимжуулах ажил нь удаашралтай байгаа мэт санагдаж байсан учраас амралтын өдрөөр гэрийнхээ ажлыг амжуулчхаад ажил дээрээ ирээд баримтаа цэгцэлдэг байлаа. Нэг л мэдэхэд би маш их ажлыг амжуулж чадсан байсан. Байгууллагын удирдлага маань надаас ийм л зүйлийг олж харахыг хүссэн байх. Даргын өгсөн үүргийг ял мэтээр хүлээж авдаг хүмүүс түүний цаана ямар амжилт, боломж хүлээж байгааг хардаггүй байх л гэж боддог.

-Магтаал шүүмжлэл хоёрын аль нь таныг их хурцалдаг вэ ?

Шүүмжлэлийг зөвөөр хүлээж авч өөртөө тусгаж ажиллаж чадвал амжилтад хүрдэг гэж боддог. Хааяа шүүмжийн үгэнд гомддог ч эргээд харахад түүний хүчээр өдий зэрэгтэй яваа мэт санагддаг. Харин магтаалын үгэнд дургүй хүн байдаггүй шүү дээ. Манай хүн “Миний хань ажилсаг шүү” гэж хэлэхэд л урамшаад гэрээ улам цэмцийлгэх, “Манай Уранаа ажлаа сайн хийсэн байна” гэх хамт олны үг, цагаа олсон магтаал нь шантрах үеийг минь давах хүч, улам хичээх шалтгаан нь болдог. Ямар ч зүйлд зөв хандлага л хэрэгтэй.

-Аз жаргал бидэнд хэр ойр оршдог бол?

-Аз жаргал та бидний зүрхэнд байна. Аз жаргал биднээс холдох боломжгүй. Хайртай хань, үр хүүхэд, аав ижий минь хажууд байгаа учраас.

-Таны бахархал

Миний бахархал миний аав. Тэр эгэл жирийн, ажилсаг, хөдөлмөрч зангаараа Өлгий нутагт алдаршсан хүн. Цагаан Бааскаа  гэдэг нэрийг сонсвол танихгүй хүн гэж бараг байхгүй дээ. Намайг бага байхад аав маань гүйлтийн тэмцээнд ороод тэргүүн байр эзэлж шагналын мөнгөө аваад 3 охиндоо цагаан даашинз авч өгч байсныг би үргэлж санадаг. Насаараа төрийн албанд зүтгэж ариун цагаан хөдөлмөрөөрөө үр хүүхдээ өдий зэрэгт хүргэсэн учраас тэднийхээ ачийг хариулж ажилдаа хариуцлагатай байж амжилт бүтээлээр дүүрэн ажиллахыг хичээдэг. Би аавынхаа үргэлжлэл…

Эх сурвалж: "Онцгой мэдээ” сонин

Дэлгэрэнгүй унших

Үзэл бодол

Ерөнхийлөгч Х.Баттулга УИХ-ын хаврын чуулганы нээлтэд оролцож үг хэллээ

Огноо:

,

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга өнөөдөр /2020.04.06/ Улсын Их Хурлын хаврын ээлжит чуулганы нээлтэд оролцож, үг хэллээ. Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн хэлсэн үгийг бүрэн эхээр нь хүргэж байна.


УИХ-ын эрхэм гишүүд ээ,

УИХ-ын дарга аа,

Монгол Улсын Ерөнхий сайд аа,

Энэ удаагийн УИХ-ын хаврын чуулган нэн төвөгтэй, эрсдэл хүндрэл дүүрэн цаг үед нээгдэж байна. Титэмт вирусний цар тахал дэлхийн бараг бүх улс оронд тархаж, сая хол давсан хүн энэ өвчнөөр халдварлаж, нас барагсдын тоо 70 мянгаас даваад буй ийм цаг үед бид хавартай золголоо.

Иймээс миний бие саяхан нийт иргэддээ хандаж гаргасан уриалгаа Та бүхэнд хандан дахин сэргээн тайлбарлаж ойлгуулах шаардлага үүслээ.

Халдварлах, тархах маш өндөр чадвар бүхий титэмт вирусний цар тахал нь Дэлхийн хоёрдугаар дайнаас хойш нийт хүн төрөлхтөнд тулгарч байгаа томоохон сорилт болсныг дэлхийн тэргүүлэх улс орнууд хүлээн зөвшөөрчээ. Энэ бол ердийн ханиад томууны тархалт шиг түр зуурын зүйл биш, урт удаан хугацааны тууштай тэмцэл шаардсан аюулт тахал болох нь ойлгомжтой болж, улс орнууд үүнд бэлтгэж эхэлснийг бүгд анзаарч байгаа гэдэгт найдъя.

Титэмт вирусний халдвар тархалтаас үүдээд нефтийн үнийн уналт, санхүүгийн зах зээлийн уналтууд дараалж, дэлхийн эдийн засагт даяар хямрал нүүрлэжээ. Үйлдвэрлэл, үйлчилгээ зогссоноос орлогын хомсдол, ажилгүйдэл, ажлын байрны цомхотгол эрс өсөж, энэ нь ядуурал, өлсгөлөнг даллаж байгааг эдийн засагчид анхааруулж, улс орнуудын Засгийн газрууд даяар хямралын давалгааны цохилтыг зөөлрүүлэх, хүнээ, иргэдээ хамгаалж, эрсдэл багатай даван туулахад бүхий л хүч чадал, анхаарлаа чиглүүлэх боллоо.

Монголын Үндэсний Худалдаа, аж үйлдвэрийн танхимын судалгаанд хамрагдсан аж ахуйн нэгжүүдийн мэдээлснээс үзэхэд манай улсад одоогоор 10 мянган хүн ажлын байраа алдаад байна. Энэ бол 10 мянган өрх, 40 орчим мянган хүн орлогогүй боллоо гэсэн том дохио юм!

Энэ цар тахал, даяар хямрал Монголыг тойрохгүй, дайрах нь маш тодорхой болж байна. Тийм учраас Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн хувьд Төрөөс хямралыг сөрөх, эрсдэл багатайгаар даван туулах цогц арга хэмжээг яаралтай урьдчилан төлөвлөж, хэрэгжүүлэхийг уриалсан юм.

Бусад улс орнууд хүнс, эм, эмнэлгийн хэрэгслийн экспортоо зогсоох, хязгаарлах шийдвэрүүдийг дараалан гаргаж, тахлаас улбаатайгаар ёс суртахууны уналт газар авч, хүмүүнлэгийн хямрал ч үүсэх төлөв байдал харагдаж эхэллээ. Бусад улс орнуудын захиалсан, худалдан авсан эм, эмнэлгийн болон хувийн хамгаалах хэрэгслийг замаас нь булаан авах үйлдэл хэд хэдэн удаа давтагдаж, энэ нь соёл иргэншлийн манлай гэгдэх бүсүүдэд гарч байгаа нь анхаарал татаж байна. Цар тахлыг ялан дийлэх, намжаах хугацааг хэн ч тодорхой хэлж чадахгүй байна. Баттай эх сурвалжууд 1-2 жил хүртэл ч үргэлжлэх эрсдэлт төлөв байгааг мөн анхааруулж байна. Бодит байдлыг үнэлж чаддаг улс гүрнүүд цар тахлыг “Давагдашгүй хүчин зүйл бус дайны байдал авчирлаа” хэмээн үзэж, ийм төлөвт эдийн засгаа, нийгмийн амьдралаа бэлтгэж эхэллээ.

Монголчууд бид эдийн засгаа хямралын нөхцөлд зохицуулан зөв зохион байгуулж, иргэдээ хамгаалах зохист бодлогыг хэрэгжүүлж, гарз хохирол, эрсдэл багатайгаар даван туулах баялаг, хүн хүч, хөрөнгийн нөөц хангалттай байгаа гэдгийг онцлон дурдах хэрэгтэй байна.

Нийт 15 нам, 4 эвслийн аудитын байгууллагад дүгнэлт гаргуулахаар хүргүүлсэн сонгуулийн мөрийн хөтөлбөрүүдийн зарим заалт нь Улсын Их Хурлын сонгуулийн тухай хуулийн 38 дугаар зүйлийн 38.3-т заасан Сонгуулийн мөрийн хөтөлбөрт тусгахыг хориглосон зургаан заалтыг илт зөрчсөн байна. Энэ нь намууд сонгогчдын саналыг тооцоо судалгаагүй ямар ч хамаагүй аргаар татах, ард нийтийг басамжлан доромжилсон үйлдэл боллоо.

Хямрал хаалга тогшиж байхад Монголын улс төрийн намууд, улс төрчид сонгогчдод оноо авах уралдаанд орж, сонгуулийн том том дүнтэй мөнгөн амлалтуудыг хууль зөрчин өгч байгаа нь цаг үеэ мэдрэхгүй байгаагийн баттай шинж мөнөөс мөн. Эдийн засаг, санхүүгийн давхар хямралууд нүүрлэсэн нөхцөлд бидэнд зохисгүй амлалтын биш, хямралыг даван туулах бодит хөтөлбөр нэн шаардлагатай байна.

Дараах арга хэмжээнүүдийг хэрэгжүүлэх нь хямралыг сөрөх, эрсдэлийг багасгахад тустай байх болно:

Нэг. Яаралтай улсын төсөвт тодотгол хийж, сонгуульд зориулсан болон тэвчиж болох бүх зардлыг танах, улсын мөнгө, санхүүг иргэдийнхээ орлогыг хамгаалах, ажлын байрыг хадгалах, өвчний тархалтыг хязгаарлах, эрүүл мэндийн тогтолцоог нураачихгүй байлгахын төлөөх арга хэмжээнүүдэд чиглүүлэх, зарцуулах.

Төсөвт тодотгол хийхээс татгалзах ямар ч боломж сэтгэл зүйн хувьд ч, хууль эрх зүйн хувьд ч байхгүй. Улсын төсвийн тавин хувьтай тэнцэх хэмжээний хөрөнгө гаргах, зарцуулах тухай ярьж байгаа бол төсвийг тодотгохоос өөр зам байхгүй. Цар тахлыг түр зуурын зүйл хэмээн санаж, улс төрийн эрх мэдэл, сонгууль зэргийг улс үндэстэн, ард нийтийг хамарсан аюул заналаас дээгүүр тавьж, чухалчлан үзэх нь хатуухан хэлэхэд Үндэсний эрх ашгаас урвасан хэрэг юм. Сонгуулийн санхүүжилтээ босгох өчүүхэн эрх ашгийг ард түмний эрүүл мэнд, бүтэн амьдралаас дээгүүр тавьж хэрхэвч болохгүйг анхааруулж байна.

Хоёр.  УИХ-ын ээлжит сонгуулийг хойшлуулахаас өөр арга зам алга байна. Сонгуулийг товлосон хугацаанд явуулах гэж муйхарлах нь хэд хэдэн эрсдэлийг дагуулах нь тодорхой байна.

Сонгуулийн сурталчилгаа болон санал өгөх явцад иргэд олноороо бөөгнөрөх, цуглах нөхцөл үүсэх нь гарцаагүй. Энэ нь арайхийн, хамаг хүч, хөрөнгөө шавхан тогтоон барьж байгаа цар тахлын тархалтыг гааруулж, хяналтаас гаргахад хүрэх эрсдэлтэйг улс төрийн намуудын удирдлагад хатуу анхааруулж байна. Титэмт вирусний халдварын тархалтыг хяналтаас алдаж, өвчлөлийн тоог огцом өсгөх юм бол манай эрүүл мэндийн тогтолцоо, хүний нөөц, эм, эмнэлгийн хэрэгслийн хүрэлцээ дийлэхгүй, нуран унах эрсдэл маш өндөр болохыг Дэлхийн Эрүүл мэндийн байгууллага бидэнд мөн дэлхийн улс орнуудад удаа дараа анхааруулсаар байна.

Сонгуулийн ирц хүрэхгүй байх эрсдэл үүснэ ээ. Энэ тахал настай хүмүүст их аюул учруулдаг болох нь тогтоогдсон тул ахмад настнууд эрсдэлийг сонгохгүй нь тодорхой юм. Сонгуульд идэвхтэй оролцдог бүлгийнхэн эрсдэлээс сэргийлж, санал өгөхгүй нөхцөлд ирц бүрдэх магадлал шууд буурч байх жишээтэй. Ирц хүрээгүйгээс сонгууль дахих, давтан санал авах зэрэг байдал үүсвэл эрсдэлийг бид зориудаар өсгөн үржүүлж байгаагаас өөрцгүй мунхаг хэрэг болно.

Сонгуулийн үр дүнг гадаадад болон дотоодод хүлээн зөвшөөрөх легитим чанар буурах эрсдэл байна. Гадаадын хараат бус ажиглагчид цар тахлын улмаас Монголын сонгуулийг ажиглаж чадахгүй. Сонгуулийн сурталчилгаа өрсөлдөж буй улс төрийн хүчнүүдэд ээлтэй байдлаар өргөн дэлгэр, хүртээмжтэй явагдаж чадахгүй нөхцөл байдал нэгэнт үүссэн. Энэ нь сонгуулийн үр дүнг хүлээн зөвшөөрөхгүй байх, нийгмийн бухимдлыг өдөөх, улмаар олныг хамарсан эсэргүүцэл үүсгэх шалтаг, шалтгаан болох эрсдэл бас байна. Бидэнд 5 иргэнийхээ амийг алдахад хүргэсэн саяхны сонгуулийн гашуун сургамж бас бий. Тухайн үед Ц. Мөнх-Оргил Хууль зүйн сайдын алба хашиж байсан, энэ чуулганы нээлтэд мөн оролцож байна.

Тийм учраас Үндэсний аюулгүй байдал, нийгмийн тогтвортой байдлын үүднээс УИХ-ын ээлжит сонгуулийн товыг царцааж, сонгуулийг хойшлуулах нь хамгийн эрүүл, ухаалаг шийдвэр байх болно. Сонгууль хойшилбол дарангуйлал тогтох нь гэх сүржин таамаглал дэвшүүлж байгаа хүмүүс, улс төрийн хүчнүүдэд Үндсэн хууль, бусад хууль тогтоомжийг сайтар уншихыг би энэ индэр дээрээс зөвлөж байна. Учир нь Монголын хууль эрх зүйн актуудад ийм нөхцөлд зөвхөн УИХ-д бүх эрх мэдэл, засаглал хадгалагдана гэдгийг тов тодорхой заачихсан байгаа.

Гурав. Хямралын үед хамаг хүндрэл бэрхшээлийг үүрэн гарах үйлдвэр, аж ахуйн нэгж, хувиараа хөдөлмөр эрхлэгчдийг дэмжих “Хямралын эсрэг” тусгай сан бүрдүүлэх, түүнийг зарцуулах дүрэм журмыг хамтдаа боловсруулъя. Засгийн газраас санал болгосон арга хэмжээнүүдийн ихэнх нь байгаа онохгүй хэмээн шүүмжлэгдэж байна.

Компаниуд, бизнес эрхлэгчид орлого, ашиг олохгүй нь нэгэнт тодорхой байгаа тул тэдэнд дарамт болж байгаа Нэмэгдсэн өртгийн орлогын албан татварын хэмжээг бууруулах, эсвэл тодорхой хугацаанд царцаах зэргээр бодитой нөлөөлөл үзүүлэхүйц шийдлүүдийг гаргах хэрэгтэй болоод байна.

Одоо санал болгож байгаа 7 зүйл нь аж ахуйн нэгжүүдэд жигд, тэгшээр бодит дэмжлэг үзүүлэх бус тодорхой шүүлтүүрт тэнцсэн 10 хувийг л дэмжих хөтөлбөр болох нь гэсэн шүүмжлэл гарч байна. 770 мянган нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөгчөөс мөн л 10 орчим хувьд нь хөнгөлөлт хамаарах болж байгаа гэсэн дохиог иргэд өгч байгааг УИХ анхааралдаа авмаар байна.

Ажлын байраа хадгалахад чиглэгдсэн шийдвэрүүдийг тодорхой, ойлгомжтой, гуйвуулах, гажуудуулах боломж гаргахгүй байдлаар гаргахгүй бол үл ойлголцол, гажуудал үүсэхээр ажиглагдаж байна. Аж ахуйн нэгжүүдийг ялгаварлах, тэгш бус хандах нь өнөөгийн нөхцөлд хэрхэвч байж болохгүй зүйл.

Одоогоор зарлаад байгаа зээл хойшлуулах, ажлын байранд татаас өгөх шийдвэрүүд амьдрал дээр үл ойлголцол үүсгэж, бухимдлыг өдөөж байгааг анхааралдаа авна биз ээ. Иргэд төр, хувийн хэвшлийн алинд ажиллаж байгаагаас үл хамааруулан цалин, орлогыг нь Төр хамгаалах, тогтвортой байлгах бүхий л бололцоог эрэлхийлэх хэрэгтэй байна. Боломж байгаа, боломжийг бий болгох ч ёстой. Энэ бол УИХ-ын хэнтэй ч хуваалцах ёсгүй үүрэг юм.

Дөрөв. Нийт иргэдийн амьжиргааны төвшин, ялангуяа хүүхдийн орчин нөхцөлийг хэвээр хадгалах, тэтгэх, ажилгүйдлийг бууруулах, түүнээс ирэх цохилтыг зөөлрүүлэх, иргэдээ наад захын хэрэгцээт зүйлсээр тасралтгүй хангах арга хэмжээний төлөвлөгөө боловсруулах. Дэлхийн улс орнууд эм болон хүнсний нэн чухал нөөцүүдээ хамгаалах үүднээс экспортоо зогсоох, хумих байдалд шилжиж байгаа нь эмийн болон эмнэлгийн хэрэгслийн импортоос ихээхэн хамааралтай манай улсын хувьд хүндрэл учрах төлөв үүслээ. Улаан буудай болон нэн шаардлагатай эмийн хангамжийн нөөц бүрдүүлэх шийдэл, шийдвэрүүдийг УИХ, Засгийн газраас гаргаасай хэмээн уриалж байна. Бүхний түрүүнд, бүхний төвд монгол хүнийг тавьж, улс төрийн хийрхэл, сөргөлдөөнөө хойш тавьж ажиллахыг дахин уриалж байна.

НҮБ-ын Худалдаа, хөгжлийн бага хурал гэх бүтцээс титэмт вирусний хямралыг даван туулахад нь зориулж хөгжиж байгаа орнуудад 2.5 их наяд долларын нэн хөнгөлөлттэй зээл олгох, хугацаа тулгамдсан зээлээ дарахад нь туслах санаачилгыг гаргасан байна. Үүнээс Монгол Улс авах хэрэгтэй, мөн шаардлагатай байна.

Тав. Энэ асуудлыг Үндэсний Аюулгүй байдлын зөвлөлөөр хэлэлцэж, хямралд бэлтгэж, түүнийг даван туулах эрдэмтэн мэргэжилтнээс бүрдсэн цомхон бөгөөд чадварлаг бүтцийг нэн яаралтай байгуулж, ажлын төлөвлөгөө, хуваарь гаргаж, нөөц, чадавхыг оновчтой зарцуулах, үргүй зардал, давхцлыг арилгах, онцгой нөхцөлийг далимдуулан шамшигдуулах байдлыг таслан зогсоохын тулд нэгдмэл удирдлага бүхий бүтэц байгуулахаас өөр зам харагдахгүй байна.

Хямралын нөхцөлд зохицуулан төрийн удирдлагыг оновчлох, төвлөрүүлэх нь түүхийн урт хугацаанд шалгарсан арга болохоос дарангуйлал тогтоох хэрэгсэл огтхон ч биш юм. Гарцаагүй нүүрлэн ирсэн аюулыг сөрөн зогсох, хохирол багатай даван туулах тухайд эдгээр санал, шаардлагуудыг дэвшүүлж байна.

Хямралыг эрсдэл багатайгаар даван туулах цорын ганц арга нь эв нэгдэлтэй, зохион байгуулалттай, сахилга хариуцлагатай, төвлөрсөн удирдлагатай байж, нийт нэгэн хүчийг нийлүүлэн, гүн бат ойлголцолтойгоор хамтран ажиллах явдал мөн. Эрсдэлт нөхцөлд хардлага сэрдлэгийг гол болгон, эсэргүүцэл тэмцлээр түрий барих, улс төрийн ашиг хонжоог урьтал болгох гэж оролдвол үүнээс үүдэн гарах хохирол, эрсдэл нь хэмжээлшгүй хүнд тусах болно.

УИХ-ын хаврын чуулганы өмнөхөн 4 дүгээр сарын 3-нд УИХ-ын гишүүн, Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн сайд асан Б.Батзориг УИХ-ын гишүүний бүрэн эрхээсээ хожимдсон ч гэсэн чөлөөлөгдөх өргөдөл гаргажээ. Тэрбээр “эрх мэдлээ урвуулан ашиглаж, Жижиг, дунд үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэх сангийн мөнгийг хууль бусаар зарцуулсан, хууль бус захирамж гаргасан...”  гэх үндэслэлээр хуулийн байгууллагад шалгагдаж байгааг бүгд мэднэ.

Улсын Их Хурлын гишүүн, сайд асан Б. Батзоригийн жишгээр иргэний болон улс төрийн зориг гаргаж, УИХ-ын гишүүний бүрэн эрх, халдашгүй байдлаасаа татгалзан шалгуулах шаардлагыг хаврын чуулганы нээлтийн үеэр энэ танхимд олноор сууж байгаа гишүүдэд хандан хэлье. Энэ бол шударга ёсыг сахиулах хууль баталдаг танхим. Шударга ёс эндээс эх авч байх ёстой. Та бүхэн иргэдэд шударга байх амлалт өгч сонгогдсон, хууль сахих тангараг өргөсөн учраас шударга ёсыг өөрсдөөсөө хожимдсон ч гэсэн хэрэгжүүлж, ард иргэд, сонгогчдод итгэл найдвар, үлгэр дуурайл болох ёстой гэдгийг энэ индэр дээрээс хэлье.

Улсын Их Хурлын гишүүд ээ,

Монголчууд аа, ард иргэд ээ,

Хүнд бэрх цаг үе дэлхий дахиныг, Та биднийг нөмрөн ирлээ. Бид аюул, хямралыг тойроод гарч чадахгүй. Хамтдаа даван туулах, сөрөн шийдэхээс өөр гарц үгүй. Бид чадна аа.

Монголчууд бид бүхий л түүхийнхээ туршид эв санааны нэгдэл, хамтын зүтгэлээр хүндрэл бэрхшээлийг даван туулж ирсэн билээ.

Нэг ч монгол хүн аюулт тахалд амиа алдах ёсгүй, үүний төлөө үндэстнээрээ нэгдэн нягтрах, эв санааны хүчээр даван туулах цаг бидний өмнө тулгаран ирлээ. Эрүүл саруул байхад бусад бүх зүйл бүтэх, дэвших хөгжихийн үндэс бидэнд бий.

Энэхүү цар тахалтай нүүр тулан өдөр, шөнөгүй ажиллаж байгаа Улсын онцгой комисс, бусад албад, мөн эрүүл мэндийн салбарын нийт ажилтан, албан хаагчиддаа талархал илэрхийлье.

Мөнх тэнгэрийн хүчин дор Монголын ард түмэн эрүүл энх, элэг бүтэн, аз жаргал дүүрэн амьдрах болтугай!" гэв.

Дэлгэрэнгүй унших

Үзэл бодол

Австралид буй монгол иргэдийн сонорт...

Огноо:

,

1. Австрали Улсын Ерөнхий сайд Скотт Моррисон 2020 оны 4 дүгээр сарын 3-нд олон нийтэд хандан шинэ төрлийн коронавирус (COVID-19)-ийн тархалттай холбогдуулан Үндэсний зөвлөлөөс гаргасан шийдвэрүүдийн талаар хэвлэлийн бага хурал хийх үеэр сэтгүүлчид Ерөнхий сайдаас Австралид түр оршин суугчид, тэр дундаа гадаадын оюутнуудын асуудлаар Засгийн газар ямар байр суурь баримталж буйг асуухад тэрбээр дараах хариултыг өгөв. Үүнд:

Австралид түр визээр ирсэн хүмүүс, гадаадын оюутнуудад зориулсан мэдээллийг Цагаачлалын асуудал хариуцсан сайдын үүрэг гүйцэтгэгч ойрын өдрүүдэд өгнө. Гадаадын оюутнууд Австралид суралцахаар ирэхдээ эхний жилдээ өөрсдийгөө санхүүжүүлэх бүрэн чадвартайгаа нотолсны үндсэн дээр виз авдаг. Тэгэхээр Засгийн газраас тэдгээр оюутныг амлалт, үүрэг хариуцлагаа биелүүлнэ гэсэн бодит хүлээлттэй байдаг.

Австралид төрөл бүрийн визээр ирсэн гадаадын олон хүн байгаа. Бид тэднийг энд хүчээр барьж, байлгаагүй. Тэдгээр хүмүүст өөрсдийнхөө санхүүгийн асуудлыг шийдэж чадахгүй бол гэр лүүгээ буцах хувилбар байгаа. Одоогийн хүнд цаг үед та бүхэн өөрийн улс руу буцаж, тэндээ авах боломжтой дэмжлэг, туслалцаагаа авах нь зүйтэй. Энэ цаг үед Австрали Улс нь өөрсдийн иргэд, байнгын оршин суугчиддаа гол анхаарлаа хандуулж, боломжит санхүүгийн туслалцааг үзүүлнэ зэрэг болно.

2. Австрали Улсын Ерөнхий сайд Скотт Моррисоны дээрх мэдэгдэл Австралид оршин суугаа гадаадын иргэдийн дунд нэлээн шуугиан дэгдээж байна. Үүнтэй холбоотойгоор Австралийн Цагаачлал, иргэншил, олон үндэстний асуудал хариуцсан сайдын үүрэг гүйцэтгэгч Алан Тадж тус улсад байгаа түр хугацааны визтэй гадаадын иргэдэд хандан дөрөвдүгээр сарын 4-ний өдөр мэдэгдэл хийжээ.

Уг мэдэгдлийн гол агуулгыг сийрүүлбэл:

Австралийн Засгийн газар иргэдийнхээ аж амьдрал, эрүүл мэндийг хамгаалах, чухал шаардлагатай салбаруудыг дэмжих, вирусийг даван туулах зорилгынхоо хүрээнд түр хугацааны виз эзэмшигчдэд чиглэсэн зохицуулалтдаа зарим өөрчлөлт оруулж байна.

Австралид өнөөдрийн байдлаар түр хугацааны визтэй 2.17 сая хүн байна. Эдгээр хүмүүс шаардлагатай зарим мэргэжлээр ажиллах, суралцах, гэр бүл, найз нөхдийндөө зочлох, амралтаараа ажиллах гэх мэт зорилгоор тус улсад ирсэн. Бид виз олгон дэмжсэн. Түр хугацааны визтэй хүмүүс Австралийн нийгэм, эдийн засгийн чухал хэсэг юм. Жишээлбэл, яг одоогоор 8000 гаруй эмнэлгийн мэргэжилтнүүд түр визтэйгээр эрүүл мэндийн системд ажиллаж байна.

Нөгөө талаас Австралийн иргэд, байнгын оршин суугчид, Шинэ Зеландын олон иргэн ажлын байрыг нь хадгалах бодлого, Засгийн газрын нөхөн олговорт хамрагддаг. Харин түр хугацааны виз эзэмшигчид тийм эрхгүй. Түр хугацаагаар ирж буй гадаадын иргэдэд Австралид байх хугацаандаа өөрсдийнхөө зардлыг бүрэн хариуцах шаардлагыг бид үргэлж тавьж ирсэн. Өнөөдрийн энэ өөрчлөлт нь коронавирусийн улмаас ажилгүй болсон эсвэл болох магадлалтай тэдгээр хүмүүст дэмжлэг болох юм.


ИРЭХ 6 САРЫН ТУРШИД ӨӨРИЙГӨӨ САНХҮҮЖҮҮЛЖ ЧАДАХГҮЙ, ТҮР ХУГАЦААНЫ ВИЗТЭЙ ХҮМҮҮСИЙГ ЭХ ОРОНДОО БУЦАХЫГ ЗӨВЛӨЖ БАЙНА

Энэ өөрчлөлттэй холбоотойгоор австралийн иргэд, байнгын оршин суугчид, ажиллах эрхтэй түр хугацааны визтэй ихэнх хүмүүст хямралын үеийг даван туулахад нь туслах зорилгоор Австралийн тэтгэврийн сан (superannuation)-д төлсөн шимтгэлээ одоо буцаан авах боломжийг олгож байна. Эдгээртэй уялдуулан ирэх 6 сарын туршид өөрийгөө санхүүжүүлж чадахгүй, түр хугацааны визтэй хүмүүсийг эх орондоо буцахыг зөвлөж байна. Гэр рүүгээ буцах гэж буй тэдгээр хүмүүсийг аль болох хурдан зохицуулалт хийхийг хүсч байна.

Эрүүл мэнд, ахмад настны болон хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийг асран хамгаалах төв, хөдөө аж ахуй, хүнсний үйлдвэрлэлийн салбарт үлдэх түр хугацааны виз эзэмшигчдэд тохирсон өөрчлөлтийг мөн хийнэ. Хамгийн чухал нь тэд эрүүл мэндийн тэргүүн эгнээнд ажиллагсдын тоог нэмэгдүүлэх, фермийн аж ахуйгаас дэлгүүрт хүнс зөөвөрлөх зэргээр чухал шаардлагатай худалдаа үйлчилгээг хэвийн явуулахад дэмжлэг үзүүлэхээр ажиллах юм.

Хэдийгээр түр хугацааны визтэй иргэд Австралийн эдийн засаг, амьдрал ахуйд чухал боловч өнөөдөр тулгараад байгаа эрүүл мэндийн болон эдийн засгийн хямралаас болж олон австраличууд ажилгүй, орлогогүй болж байгаа тул өөрсдийн иргэд, байнгын оршин суугчдаа хамгаалах нь манай Засгийн газрын тэргүүлэх зорилго юм.

Визийн өөрчлөлтүүд:

Ихэнх төрлийн түр хугацааны визтэй хүмүүст дараах шинэ шалгуурыг тавих болно. Нөхцөл байдлыг тодорхой давтамжтайгаар хянан, шаардлагатай өөрчлөлтийг хийнэ.

Аяллын визтэй хүмүүст:

Өнөөдрийн байдлаар Австралид гадаадын 203,000 аялагчид (3 сар хүртэл байх хугацаатай) байна. Гадаадын аялагчдыг, ялангуяа гэр бүлээсээ дэмжлэг авч чадахгүй хүмүүсийг аль болох хурдан эх орондоо буцахыг сануулж байна. Мянга мянган хүмүүс ийм сонголт хийж байна. Бусад нь ч үүнийг дагах ёстой.

Гадаадын оюутнуудад:

Одоогоор Австралийн их дээд сургуульд 565,000 гадаадын оюутан, голчлон их дээд сургууль болон мэргэжлийн боловсролын сургуульд суралцаж байна. Тэд манай эдийн засаг болон дээд боловсролын салбарт томоохон хувь нэмэр оруулж байгаа бөгөөд 240,000 ажлын байранд ажиллаж байна.

Эдгээр оюутнуудыг өөрсдийн гэр бүлээс дэмжлэг авах, хадгаламжаа зарцуулах, боломж олдвол цагийн ажил хийх зэргээр хямралын үеийг Австралид даван туулахыг уриалж байна. Гадаадын оюутнууд визийн мэдүүлгийн нэг хэсэгтээ эхний жилдээ өөрсдийгөө санхүүжүүлэх бүрэн чадвартайгаа нотолсны үндсэн дээр виз авдаг. Харин 12 сараас дээш хугацаагаар суралцаж буй, санхүүгийн хүнд байдалд орсон оюутан тэтгэврийн сангийн хуримтлалаа авч болно.

Түүнчлэн Засгийн газраас эдийн засгийн хүндрэлтэй байдалд орсон гадаадын оюутнуудад зарим санхүүгийн дэмжлэг үзүүлсэн гадаад оюутнуудыг хариуцсан байгууллагуудтай хамтран ажиллан нэмэлт арга хэмжээг авах болно. Тухайлбал, зарим сургуулиуд гадаадын оюутнуудын сургалтын төлбөрт тодорхой хөнгөлөлт үзүүлж байгаа гэж бид үзэж байна.

Мөн манай Засгийн газар оюутнуудын визийн шаардлагыг хангаж буй эсэхэд уян хатан хандаж байгаа болно. Гадаадын оюутнууд хоёр долоо хоногт 40 хүртэл цаг ажиллах эрхтэй. Нэн шаардлагатай салбарт тухайлбал, ахмадуудын асрах газарт сувилагчаар ажиллаж буй оюутнуудын ажил хийх боломжтой цагийг нэмэгдүүлсэн.

Хэрэгцээ шаардлага нэмэгдсэнтэй холбогдуулан томоохон сүлжээ дэлгүүрүүдийн лангуунд бараа бүтээгдэхүүн өрөх ажил хийж буй оюутнуудын ажиллах цагийг мөн сунгасан. Харин 5 дугаар сарын 1-нээс эдгээр ажлын байранд австрали иргэдийг түлхүү ажиллуулах тул гадаадын оюутнуудын ажиллах цагийг хоёр долоо хоногт 40 цагаар хязгаарлахаар болсон гэдгийг Австрали дахь Монгол Улсын Элчин сайдын яамнаас мэдээллээ.

Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа

Санал болгох