Цаг үе
Нөхцөл байдлыг сайтар судлах замаар авлигатай хэрхэн үр дүнтэй тэмцэх вэ
Авлига бол дэлхий нийтэд тулгамдаж буй сорилт юм. Транспэрэнси Интернэшнл олон улсын байгууллага нь түүний нөлөөллийн ноцтой байдлыг онцлон тэмдэглэхдээ “Авлига нь таны амьжиргаа, эрх, эрүүл мэнд, эрх чөлөө, заримдаа бүр амь насыг ч хохироож болзошгүй” гэж мэдэгджээ.
Олон улсын валютын сангийн Паоло Мауро, Пауло Медас, Жан Марк Фурнье нар мөн урт хугацааны үзэл баримтлалыг авч үзэхдээ: “Засгийн газар татвараас бага орлого цуглуулж, бараа, үйлчилгээ, хөрөнгө оруулалтын төсөлүүдэд хэт их мөнгө төлдөг тул авлига нь цар хүрээнээсээ хамааран төрийн санхүүд ихээхэн хор хөнөөл учруулж болзошгүй юм.”
Тэд олон арван Засгийн газрын албан тушаалтан, улс төрчдийг оролцуулсан Бразил Улсын “машин угаах ажиллагаа” гэх мэт жишээг иш татдаг. Энэ хэрэг нь ерөнхийлөгч асан Фернандо Коллор де Мелло, Мишель Темер, Лула да Силва нарыг шоронд хориход хүргэсэн юм. Бразил Улсын томоохон барилгын болон инженерийн компаниудын зарим нь төрийн өмчит газрын тосны томоохон компани болох “Petrobras”-аас ашигтай гэрээ байгуулахын тулд хэдэн жилийн турш олон тэрбум долларын авлига өгсөн.
Гэвч зарлагын тэргүүлэх чиглэлийн гажуудал нь төрийн тогтвортой, хүртээмжтэй өсөлтийг дэмжих чадамжид сөргөөр нөлөөлж байгаа тул авлигын өртөг алдагдсан мөнгөнөөс давж гардаг. “Тэд эдийн засгийн үзүүлэлтийг сайжруулж, бүх нийтийн амьжиргааны түвшинг дээшлүүлж болохуйц боловсрол, эрүүл мэнд, үр дүнтэй дэд бүтцийн хөрөнгө оруулалтаас улсын хөрөнгийг холдуулан шавхаж байна” гэж нэмж хэлэв.
Гэсэн хэдий ч олон орны жишиг болсон танил талаа албан тушаалд дэвшүүлэх эсвэл хээл хахуультай холбоотой зарим үйлдлүүд дэлхийн бусад орнуудад стандарт хэвээр байна. Казахстан Улсад “овгийн бүлэглэл” буюу ураг төрлийн холбоогоор албан тушаалд дэвшүүлэх явдал өргөн тархсан ба ач, зээ, хүргэн нартаа тэргүүн эгнээнд байх боломжийг олгож байна.
Хятад дахь "Гуанси"-ын харилцаа нь байнга харилцан ашигтай байх үүргийг бий болгодог бол тодорхой зорилгод хүрэхийн тулд хувийн харилцааг ашиглахыг Арабын орнуудад "wasta" гэж нэрлэдэг. Ийм олон жишээ бий.
Гэсэн хэдий ч эдгээр албан бус сүлжээг орон нутагт хүлээн зөвшөөрдөг тул авлигын ердийн тодорхойлолт буюу итгэмжлэгдсэн эрх мэдлээ хувийн ашиг сонирхолд урвуулан ашиглах нь цаашид тохиромжгүй больж магадгүй юм. Хамгийн муу нь, эдгээр үйлдлүүдийг хялбарчилсан болон нарийн ялгаагүй үг хэллэгээр тайлбарлах нь авлигатай тэмцэх ажлыг үр дүнгүй болгодог гэдгийг бид саяхан гаргасан судалгааны баримт бичигтээ онцолсон. Авлигыг нөхцөл байдлаас хамааралтай гэж ойлгохгүй байгаа нь Олон улсын валютын сан, Дэлхийн банк зэрэг олон улсын байгууллагуудыг энэ үзэгдэлтэй тэмцэхэд үр ашиггүй хүчин чармайлт гаргахад хүргэдэг.
Цаг үе
Оклахомад хүчтэй хар салхи дайрч, орон сууцнууд сүйдэв
АНУ-ын Оклахома мужийн Энид хот орчимд 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 23-ны оройн цагаас эхэлсэн хүчтэй аадар бороо, салхины улмаас торнадо буюу хар салхи үүсч, шөнөдөө оргилдоо хүрэн орон сууц, дэд бүтцэд их хэмжээний хохирол учрууллаа.
Шуурга оройн 18:00 цагийн орчмоос эхлэн ширүүсч, 20:00–22:00 цагийн хооронд торнадо үүссэн бөгөөд богино хугацаанд байшингуудын дээврийг хуулж, цахилгааны шугамуудыг унагаан, зам харилцааг тасалдуулсан байна. Энид хотын зарим хороололд айлууд ноцтой эвдэрч, оршин суугчид гэртээ гацсан нөхцөл үүссэн тул аврах багууд шөнийн турш газар дээр нь ажиллаж, хаалга хаалгаар шалгалт хийж эхэлжээ.
Орон нутгийн эрх баригчдын мэдээлснээр, одоогоор хүний амь нас хохирсон тухай мэдээлэл гараагүй ч хэд хэдэн хүн хөнгөн гэмтэл авсан байна. 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 24-ний өглөөний байдлаар аврах ажиллагаа үргэлжилж, нурангид дарагдсан байж болзошгүй иргэдийг эрэн хайх, цахилгаан, замын саадыг арилгах ажил хийгдэж байна.
Шуурганы замд АНУ-ын Агаарын цэргийн хүчний Вансын нисэх хүчний бааз өртсөн бөгөөд баазын удирдлага нийт бие бүрэлдэхүүний аюулгүй байдлыг шалгах ажиллагааг шуурхай зохион байгуулжээ. Урьдчилсан байдлаар ноцтой хохирол бүртгэгдээгүй байна.
Цаг уурын байгууллагуудын мэдээлснээр, тус бүс нутагт цаг агаарын тогтворгүй байдал үргэлжилж, 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 24–26-ны хооронд дахин хүчтэй шуурга, мөндөр, салхи үүсэх өндөр эрсдэлтэй байгаа тул оршин суугчдыг сонор сэрэмжтэй байхыг анхаарууллаа.
АНУ-ын төв хэсгийг хамарсан энэхүү цаг агаарын үзэгдэл нь халуун, чийгтэй болон хүйтэн, хуурай агаарын урсгал мөргөлдсөнөөр үүссэн бөгөөд хаврын улиралд эл бүс нутагт давтамжтай тохиолддог ч энэ удаагийн шуурга богино хугацаанд эрчимжиж, хохирлын цар хүрээг нэмэгдүүлсэн байна.
Цаг үе
Аж ахуйн нэгж, байгууллагын тооллогыг цахимаар зохион байгуулж байна
Аж ахуйн нэгж, байгууллагын 2026 оны тооллого улсын хэмжээнд бүртгэлд суурилсан аргаар буюу төрийн байгууллагуудад бүртгэлтэй мэдээлэлд үндэслэн зохион байгуулж байна. Тооллого ирэх сарын 15-ны өдөр хүртэл үргэлжилнэ. Аж ахуйн нэгж, байгууллагууд www.2026.mn цахим хуудсаар нэвтэрч, шаардлагатай нэмэлт асуултад хариулснаар тооллогын мэдээллээ баталгаажуулах юм.
Аж ахуйн нэгж, байгууллагын тооллогод Монгол Улсын нутаг дэвсгэрт үйл ажиллагаа явуулахаар бүртгүүлсэн өмчийн бүх төрөлд хамаарагдах хуулийн этгээд, хувиараа хөдөлмөр эрхлэгчдийг хамруулж, улс орны эдийн засаг, нийгмийн хөгжилд оруулж байгаа хувь нэмрийг бодитоор тодорхойлох, эдийн засгийн хөгжлийн чиг хандлага, бүтэц үзүүлэлтийг тооцох, салбарын бодлого төлөвлөлт, хэрэгжилтийг үнэлэх, дүн шинжилгээ хийх, бизнес эрхлэгчдийн төвлөрөл, байршил, үйл ажиллагааны чиглэлд үндэслэн төр засгийн бодлого, хөтөлбөрийг боловсруулах зэрэг олон талын ач холбогдолтой.
Аж ахуйн нэгж, байгууллагын ээлжит тооллогодоо идэвхтэй хамрагдахыг уриалж байна.
НИЙСЛЭЛИЙН СТАТИСТИКИЙН ГАЗАР
Цаг үе
Чингэлтэй дүүрэг гэр хорооллын шороон замыг сайжруулах ажлыг эхлүүллээ
Үүнийг шийдвэрлэх зорилгоор эвдрэл, гэмтэлтэй уулзвар, замуудад ус шингээн зайлуулах сайжруулсан замыг хийж байна.
