Бидэнтэй нэгдэх

Улстөр нийгэм

“Мөнх тэнгэрийн бичиг-2021” монгол уран бичгийн шилдгүүд тодорлоо

Огноо:

,

“Мөнх тэнгэрийн бичиг-2021” үзэсгэлэнгийн нээлт Төрийн ордонд болж, шилдэг бүтээлийн эздэд Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын дарга Я.Содбаатар, Соёлын сайд Ч.Номин, Ерөнхийлөгчийн Соёл, шашны бодлогын асуудал хариуцсан зөвлөх Д.Бум-Очир, Ерөнхийлөгчийн дэргэдэх Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөлийн дарга, Ардын багш С.Дулам нар шагналыг нь гардууллаа.

Үзэсгэлэнд дотоодын уран бүтээлч, ерөнхий боловсролын сургуулийн багш, сурагчдаас гадна ОХУ-ын Бүгд Найрамдах Буриад Улс, Бүгд Найрамдах Халимаг Улс, БНХАУ-ын Өвөр Монголын Өөртөө Засах Орон, Шинжаан-Уйгарын Өөртөө Засах Орны уран бичээчид бүтээлээ ирүүлжээ. “Мөнх тэнгэрийн бичиг-2021”-ийн шилдэг бүтээл, оролцогч:

УРАН БҮТЭЭЛЧДИЙН АНГИЛАЛ:

Тэргүүн байр- “Монголын нууц товчоо”. Монголын урчуудын эвлэлийн гишүүн, Голомт банкны дизайнер Цэгмэдийн Тамир;

Дэд байр-“Чингисийн билиг сургаал”. БНХАУ-ын Өвөр Монголын Өөртөө Засах Орны Монгол уран бичлэгийн нийгэмлэгийн уран бүтээлч Дэгжилт;

Гутгаар байр-“Байгал нуур”. ОХУ-ын “Хараацай” уран бичлэгийн нийгэмлэгийн тэргүүн Оксана Жербанова  Владимировна;

Тусгай байр:

  1. “Билиг барамид хэмээх судар оршвой”. БНХАУ-ын Өвөр Монголын Өөртөө Засах Орны “Монгол уран бичлэг” нийгэмлэгийн дэд тэргүүлэгч Содномын Цэнгэлбаяр;
  2. “Монголын их амар амгалан”. “Содон чимээ” монгол хэлний сургалтын төвийн багш Баттулгын Алтантуяа;
  3. “Мандухай цэцэн хатны домог”. Иргэний нисэхийн ерөнхий газрын инженер Мандахнарын Долгор;
  4. “Тамга”. “Хөх бичиг” төвийн уран бүтээлч Шаравын Гэрэлсайхан;
  5. “Арван зүгийн ачит Гэсэр хаан”. ОХУ-ын Бүгд Найрамдах Буриад Улсын “Тэнгэрийн бичиг” уран бичлэгийн холбооны уран бүтээлч Чингис Бутханов;
  6. “Бумбын орон”. БНХАУ-ын Шинжаан Уйгарын Өөртөө Засах Орны уран бүтээлч Баатар;
  7. “Мэгзэм ерөөл”. ОХУ-ын Бүгд Найрамдах Халимаг Улсын “Заяасан бичиг” уран бичлэгийн холбооны уран бүтээлч Корнин Геннадий;

БАГШ НАРЫН АНГИЛАЛ:

Тэргүүн байр- “Мөнх тэнгэрийн бичиг”. Хөвсгөл аймгийн Мөрөн сумын “Авьяас” ерөнхий боловсролын сургуулийн багш Баярцэнгэлийн Отгонтуяа;

Дэд байр-“Монголын нууц товчоо”. Монгол Улсын Консерваторын монгол хэл бичиг, уран зохиолын багш Төмөрбаатарын Цолмон;

Гутгаар байр-“Эхийн сэтгэл”. Хөвсгөл аймгийн Тосонцэнгэл сумын Ерөнхий боловсролын сургуулийн багш Лхагвасүрэнгийн Ууганжаргал;

Тусгай байр:

  1. “Орчлонд би азтай төржээ”. Дорнод аймгийн Хэрлэн сумын 12 дугаар сургуулийн багш Өлзийбатын Одмандах;
  2. “Монголын нууц товчоо”. Нийслэлийн 21 дүгээр сургуулийн багш Цэрэнлонжидын Найдан;
  1. “Ногоон Дарь эхийн тууж”. Нийслэлийн 38 дугаар сургуулийн багш Ганхуягийн Сайнжаргал;
  1. “Бид ялав”. Нийслэлийн 52 дугаар сургуулийн багш Ядамжавын Сэргэлэн;
  1. “Тэмээн жингийн цуваа”. Нийслэлийн 5 дугаар сургуулийн багш Бямбацэрэнгийн Даваачулуун;
  1. “Түүхийн шүлэг”. Баянхонгор аймгийн Өлзийт сумын Ерөнхий боловсролын сургуулийн багш Эрдэнэбилэгийн Мөнхдалай;
  1. “Цагаан сар ба хар нулимс”. Нийслэлийн 38 дугаар сургуулийн багш Хишигсайханы Оюундарь;

СУРАГЧДЫН АНГИЛАЛ (АХЛАХ):

Тэргүүн байр-“Хөх судар”. Нийслэлийн 24 дүгээр сургуулийн 11 дүгээр ангийн сурагч Цэрэндоржийн Анхцэцэг;

Дэд байр-“Цогтын хадны бичиг”. Нийслэлийн 23 дугаар сургуулийн 11 дүгээр ангийн сурагч Ням Очирын Бадармаа;

Гутгаар байр-“Цагаан”. Хөвсгөл аймгийн Тосонцэнгэл сумын Ерөнхий боловсролын сургуулийн 11 дүгээр ангийн сурагч Үүрцайхын Энхжин;

Тусгай байр:

  1. “Хөгжмийн гурвал”. Нийслэлийн 16 дугаар сургуулийн 11 дүгээр ангийн сурагч Алтанцэцэгийн Маралмаа;
  2. “Оюун түлхүүр”. Нийслэлийн 3 дугаар сургуулийн 11 дүгээр ангийн сурагч Хүрэлбаатарын Номин;
  3. “Тусгаар тогтнол”. Төв аймгийн Жаргалант сумын Ерөнхий боловсролын сургуулийн 11 дүгээр ангийн сурагч Чимэддоржийн Өнөрзаяа;
  4. “Авах гээхийн дөрвөн мөрт”. Хөвсгөл аймгийн Мөрөн сумын “Авьяас” сургуулийн 12 дугаар ангийн сурагч Цогтын Пүрэвсүрэн;
  5. “Өөртөө нэвтрэхэд”. Санхүү, эдийн засгийн их сургуулийн харьяа “Эрхэм баян эрдэм” сургуулийн 12 дугаар ангийн сурагч Мөнхжингийн Оюу;
  6. “Малчин”. Нийслэлийн 23 дугаар сургуулийн 12 дугаар ангийн сурагч Ёндонжамцын Золбоо;
  7. “Хос уянга”. Нийслэлийн 67 дугаар сургуулийн 11 дугаар  ангийн сурагч Ерөөжавын Энхжин;
СУРАГЧДЫН АНГИЛАЛ (ДУНД):

Тэргүүн байр- “Эрдэнийн чимэг”. Нийслэлийн 50 дугаар сургуулийн 10 дугаар  ангийн сурагч Амгалансэнгийн Ариунзаяа;

Дэд байр- “12 жил”. Хөвсгөл аймгийн Мөрөн сумын “Авьяас” сургуулийн 10 дугаар ангийн Батдэлгэрийн Нандин-Эрдэнэ;

Гутгаар байр- “Тусгаар тогтнол”. Увс аймгийн Наранбулаг сумын Ерөнхий болосвролын сургуулийн 10 дугаар ангийн сурагч Оросоогийн Тэмүүлэн;

Тусгай байр:

  1. “Тэрбум мод үндэсний хөдөлгөөн”. Нийслэлийн 3 дугаар сургуулийн 10 дугаар ангийн сурагч Ган-Эрдэнийн Өнө-Энх;
  2. “Нэгэн үсгийн эрдэм”. Нийслэлийн 50 дугаар сургуулийн 10 дугаар ангийн сурагч Б.Баттуяа;
  3. “Нууцыг задруулсан захиа”. Хөвсгөл аймгийн “Эрдмийн далай” сургуулийн 10 дугаар ангийн сурагч Баатархүүгийн Номин;
  4. “Тэмүжиний нөхөрлөл”. Сэлэнгэ аймг Сайхан сумын 1 дүгээр сургуулийн 10 дугаар ангийн сурагч Эрдэнэбилэгийн Учрал;
  5. “Монгол ухаан сургаал”. Хөвсгөл аймгийн “Эрдмийн далай” цогцолбор сургуулийн 10 дугаар  ангийн сурагч Гансүхийн Цолмон;
  6. “Чингис”. Баянхонгор аймгийн Өлзийт сумын Ерөнхий боловсролын сургуулийн 8 дугаар ангийн сурагч Амарсайханы Одонтуяа;
  7. Т.Галсангийн “Монгол бичиг” шүлгээс”. Нийслэлийн “Хобби” сургуулийн 10 дугаар ангийн сурагч Батсумын Очирдарь.

Үзэсгэлэнг 2022 оны 02 дугаар сарын 21-ний өдрөөс 03 дугаар сарын 04-нийг хүртэл Хүүхдийн урлан бүтээх төвд үнэ төлбөргүй толилуулах юм. Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн санаачилгаар 2011 оноос эхлэн Их эзэн Чингис хааны мэндэлсэн өдөр, Монгол бахархлын өдрийг тохиолдуулан монгол уран бичгийн үзэсгэлэнг жил бүр зохион байгуулж ирсэн. 2021 онд гаргах байсан ч цар тахлын улмаас түр хойшлуулжээ.

Дэлгэрэнгүй унших
АНХААРУУЛГА: УИХ-ын 2024 оны ээлжит сонгуулийн хуулийн холбогдох заалтын хүрээнд тус сайтын сэтгэгдэл хэсгийг түр хугацаанд хаасан болно.

Улстөр нийгэм

Хан-Уул дүүргийн иргэд Т.Мөнхсайхан, Л.Нинжжамц, Ж.Алдаржавхлан нарыг дэмжинэ

Огноо:

,

-Төр, хувийн хэвшилтэйгээ зөвшилцөөд, ашиглагдахгүй байгаа газрууд дээр сургууль, цэцэрлэг барих ажлыг хийж эхэлсэн-

УИХ-ын сонгуулийн Xll тойрог, Хан-Уул дүүрэгт Монгол Ардын намаас  нэр дэвшигч Т.Мөнхсайхан, Л.Нинжжамц, Ж.Алдаржавхлан нар 10, 21, 25 дугаар хорооны иргэд, сонгогчидтой уулзаж, мөрийн хөтөлбөрөө танилцуулан санал хүсэлтийг нь сонслоо.

Уулзалтын үеэр дүүрэгт өрнөж байгаа бүтээн байгуулалт болон цаашид хэрэгжүүлэх ажлын талаар дүүргийн Засаг дарга Ж.Алдаржавхлан мэдээлэл өглөө. Тэрбээр “Нийслэл хот өдрөөс өдөрт өргөжин тэлж байна. Тэр дундаа Хан-Уул дүүрэгт барилга байгууламж нэмэгдэж, хүн амын тоо нь өнөөдрийн байдлаар 285 мянга болтлоо өсчээ. Сүүлийн дөрвөн жилийн хугацаанд 100 мянгаар нэмэгдсэн. Хүн ам өсөхийн хэрээр сургууль, цэцэрлэгийн хүрэлцээ дутагдаж, эрэлтээ гүйцэхгүй байна. Хүүхдүүд сурч боловсрох эрхтэй. Тиймээс өнгөрсөн жилүүдэд 22 шинэ цэцэрлэг, 10 гаруй сургууль ашиглалтад орууллаа. Гэсэн хэдий ч энэ нь хангалтгүй байна. Ирэх жил 10 сургууль, 10 цэцэрлэг ашиглалтад оруулахаар төлөвлөн ажиллаж байгаа” хэмээн танилцууллаа.

Сургууль, цэцэрлэг барихаар улс, нийслэлийн төсвөөр мөнгийг нь шийдээд өгдөг ч газар нь асуудалтай байдаг. Тиймээс Дүүргийн Засаг дарга төр, хувийн хэвшлийнхэнтэй зөвшилцөж ашиглагдахгүй байгаа сул газруудын зөвшөөрлийг цуцлуулж, гэрчилгээг нь шилжүүлэн авч улмаар сургууль, цэцэрлэг бариулдаг болохыг мөн тайлбарлав.

Хан-Уул дүүргийн 17, 18 дугаар хороонд “Хүннү-2222” хотхоны баруун урд талд 640 хүүхдийн сургууль, “Маршал Таун” хотхоны баруун талд 960 хүүхдийн багтаамжтай улсын сургууль барихаар гүйцэтгэгч компани нь шалгарсан ба газрын гэрчилгээг шилжүүлж авах ажил явагдаж байгаа аж. Мөн 24 дүгээр хороо буюу “Шинэ өргөө” хотхон дотор бага, сургууль цэцэрлэг баригдана. Яармагийн дөрөв болон 24 дүгээр хорооны багачуудад зориулсан 960 хүүхдийн шинэ сургууль энэ онд ашиглалтад орох юм.

Иргэдийн зүгээс Зайсан, Нүхтийн аманд улсын сургууль, цэцэрлэг барих асуудлыг хөндөж байсан ба нийгмийн суурь асуудалд анхаарлаа хандуулж, бүтээн байгуулалтыг дэмжиж ажиллаж байгаад талархал илэрхийлээд Монгол Ардын намаас Хан-Уул дүүрэгт нэр дэвшигчдэд итгэл хүлээлгэхээ илэрхийлж байсан юм.

Дэлгэрэнгүй унших

Улстөр нийгэм

Баянзүрх дүүрэгт Монгол Ардын намаас нэр дэвшигчид иргэд сонгогчидтой 40 дэх уулзалтаа хийлээ

Огноо:

,

УИХ-ын сонгуулийн  Vlll тойрог, Баянзүрх дүүрэгт Монгол Ардын намаас нэр дэвшигчид намын мөрийн хөтөлбөрөө танилцуулах 40 дэх уулзалтаа 6, 15, 18, 25, 26, 36, 43 дугаар хорооны иргэд, сонгогчидтой хийлээ.

Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнд болсон энэхүү уулзалтад оролцсон иргэд салбар бүрийг төлөөлж нэр дэвшиж буй УИХ-ын гишүүн Э.Бат-Амгалан, Баянзүрх дүүргийн Засаг дарга Н.Баярмөнх, УИХ-ын гишүүн, Хууль зүй дотоод хэргийн сайд Б.Энхбаяр, УИХ-ын гишүүн, Хөдөлмөр нийгмийн хамгааллын сайд Х.Булгантуяа, УИХ-ын гишүүн Ж.Чинбүрэн нарт итгэл хүлээлгэж, дэмжихээ илэрхийлж байв.

Нийслэлийн хамгийн их хүн амтай Баянзүрх дүүргийн төвлөрөл ихтэй дээрх хороодын иргэд өнгөрсөн дөрвөн жилийн хугацаанд сургууль, цэцэрлэгийн тулгамдсан асуудал шийдэгдсэнд талархлаа илэрхийллээ. Мөн өнгөрсөн дөрвөн жилийн хугацаанд Баянзүрх дүүрэгт хийсэн ажил, хэлсэн үгтэй, нэр цэвэр, гар цэвэр нэр дэвшигчдийг МАН-аас илгээсэн учраас эхлүүлсэн ажлыг нь дуусгах боломж олгоно гэсэн юм. 

 

Дэлгэрэнгүй унших

Улстөр нийгэм

Чойбалсан хотынхон Ерөнхий сайдаа багаар нь сонгож, бүсийн хөгжлөө эрчимжүүлнэ

Огноо:

,

УИХ-ын сонгуулийн VI тойрогт Монгол Ардын намаас нэр дэвшиж байгаа Ерөнхий сайд Лувсаннамсрайн Оюун-Эрдэнээр ахлуулсан Лхагвасүрэнгийн Соронзонболд, Мөнгөнцогийн Ганхүлэг, Пүрэв-Очирын Анужин, Ухнаагийн Отгонбаяр, Мягмарсүрэнгийн Бадамсүрэн, Цагаанхүүгийн Идэрбат нар Дорнод аймагт ажиллав. Тэд Хэрлэн сум буюу Чойбалсан хотын иргэд, сонгогчидтой уулзаж мөрийн хөтөлбөрөө танилцууллаа. Тус сум 11 багтай, 47000 гаруй хүн амтай. Нэр дэвшигчид гурван удаагийн уулзалт зохион байгуулж, эдгээр багийн 1100 гаруй хүн уулзсан байна.

Зүүн бүс нутгийн эдийн засгийн тэргүүлэх чиглэлийг эрчимжсэн мал аж ахуй, боомтын сэргэлт, түүхэн болон хил орчмын аялал жуулчлал байхаар МАН мөрийн хөтөлбөртөө тусгасан. Энэ хүрээнд олон бүтээн байгуулалт, хөрөнгө оруулалт татахаар Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнийн багийнхан Хэнтий, Дорнод, Сүхбаатар аймгууд тус тусдаа биш харилцан уялдаатай, нэгдсэн байдлаар хөгжлөө тодорхойлж, хамтдаа ирэх дөрвөн жилд хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж буй. Энэ жилийн сонгуулийг холимог тогтолцоогоор явуулж байгаа тул МАН-ын жагсаалтаар нэр дэвшигчдийг дугуйлж, нутагтаа нэр дэвшигчдийг багаар нь сонгон Засгийн газрын эхлүүлсэн бодлогыг үргэлжлүүлэх боломж олгож, авлигын эсрэг ард түмний ялалтад нэгдэхийг иргэдэд уриалав.

Чойбалсан хотод сүүлийн жилүүдэд бүтээн байгуулалтын ажил олноор хийгдэж, гэрэл гэрэлтүүлэг, зам харилцаа сайтай, залуучууд амьдрахад улам таатай болж буйг иргэд тодотгож байв. Энэ нь төр засгаас хэрэгжүүлж буй хөдөөг хөгжүүлж, төвлөрлийг бууруулах бодлоготой шууд холбоотой гэсэн юм. Тухайлбал, иргэн Ц.Жаргалболд “Манай сум гэрэлт гудамж, найрамдал парктай. Ажил хийвэл хувийн хэвшил олонтой. Удахгүй хүүхдийн парктай болох гэж байна. Улаанбаатар хотоос дутахааргүй гоё хот болж байгаа. Энэ сонгуулиар Ерөнхий сайдаа багаар нь сонгоно. Яагаад гэвэл нүүрсний хулгайн эсрэг тэмцлийн үр дүнд “Эрдэнэс Тавантолгой”-н хувьцааны ашгаас  иргэд анх удаа хүртэж чадсан. Цаашид байгалийн баялгаас иргэдийн хүртэх орлого, ашгийг нэмэгдүүлэхийн тулд энэ Засгийн газар тогтвортой ажиллах шаардлагатай” гэсэн юм.

Мөн төрийн албан хаагчдын цалинг шат дараатай нэмэгдүүлсэн нь залуус орон нутагтаа ажиллаж, амьдрах орчин бүрдүүлж, төрийн ажил, үйлчилгээ тасралтгүй тогтвортой үргэлжлэх боломжтой болж байгаад иргэд ам сайтай байна. Тухайлбал, Хэрлэн сумын 9-р багийн Засаг дарга П.Болормаа “Шинэ сэргэлтийн бодлого маш үр дүнтэй хэрэгжиж байгаа. Манай багт гэхэд цалин хөлсөөс шалтгаалаад нийгмийн ажилтан тогтвор суурьшилтай ажилладаггүй байсан. Нийгмийн ажилтан солигдохоор хамгийн түрүүнд хамтарсан багийн үйл ажиллагаа доголддог. Төрийн албан хаагчийн цалин 2-3 дахин нэмэгдсэн нь үр дүнгээ өгч, төрийн алба тасралтгүй үргэлжилж байна” гэлээ.

Дорнод аймгийн хүн ам сүүлийн гурван жилд тасралтгүй өсөж 84.5 мянгад хүрчээ. Тэр дундаа Хөдөөгийн сэргэлтийн хүрээнд сум орон нутагтаа залуус буцаж ирж ажиллах, шилжин ирэгчдийг дэмжих, тогтвор ажиллаж, суурьшихад сум орон нутгаас бодлогоор дэмждэг болсон аж. Хэрлэн сумын Засаг даргын орлогч Б.Лхагвасүрэн “Сумын Засаг даргын тамгын газарт хотоос шилжин ирж ажиллах Төрийн захиргааны болон үйлчилгээний албан хаагчдад Засгийн газрын тогтоолын дагуу улсын төсвөөс 20 хувь, аймаг, сумын төсвөөс 60 хувь нийт 80 хувийн нэмэгдэл олгодог болсон” хэмээн ярьсан  юм.  Тус суманд Улаанбаатар хот болон бусад аймаг, сумаас сүүлийн хоёр жилд 736 хүн шилжиж иржээ.

Уулзалтад оролцсон иргэд Засгийн газраас хэрэгжүүлж буй Шинэ сэргэлтийн бодлогын олон ажил Дорнод аймгийн хэмжээнд, Чойбалсан  хотод амжилттай хэрэгжиж, нүдэнд харагдаж, гарт баригдахаар бодитой үр дүнгээ өгч байгааг хэлж байлаа. Мөн Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ орон нутагт ажиллах үеэрээ иргэдээс авсан саналаа төрийн бодлогод тусгаж чойбалсанчуудад тулгамдаж буй асуудлыг шийдэх төслүүдийн санхүүжилтийг улсын төсөвт тусгуулсанд талархах хүн олон байсан. Нийгэмд шүгэл үлээж, 30 жил нам нь солигддог ч эзэд нь хулгай, луйвраа үргэлжлүүлсээр ирсэн ужиг тогтолцоог зоригтой ил болгосон анхны Ерөнхий сайд учраас түүнийг багаар нь сонгохоо илэрхийлж байлаа. Ингэснээр зүүн бүсийн хөгжил эрчимжинэ гэдэгт иргэд итгэлтэй байна.

2024 онд Хэрлэн суманд улсын төсвөөс 90 гаруй тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийгдэхээр тусгагдсан байна. Тухайлбал, Чойбалсан хотын усан хангамжийн болон дулаан хангамжийн магистраль шугам сүлжээг шинэчлэх, өргөтгөх, хот доторх хатуу хучилттай авто замыг шинэчлэх, өргөтгөх, “Шинэ Чойбалсан” 1800 айлын орон сууцны хорооллын дулааны шугам сүлжээ, “Шинэ хөгжил” сургуулийн барилгын өргөтгөл, 12-р сургуулийн бага сургуулийн барилга, 240 хүүхдийн суудалтай цэцэрлэгийн барилга зэрэг бүтээн байгуулалтыг хийх аж. 

Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа
Улстөр нийгэм13 цаг 24 минут

Хан-Уул дүүргийн иргэд Т.Мөнхсайхан, Л.Нинжжамц, Ж.Алдаржавхлан нары...

Улстөр нийгэм13 цаг 28 минут

Баянзүрх дүүрэгт Монгол Ардын намаас нэр дэвшигчид иргэд сонгогчидто...

Улстөр нийгэм13 цаг 30 минут

Чойбалсан хотынхон Ерөнхий сайдаа багаар нь сонгож, бүсийн хөгжлөө э...

Улстөр нийгэм13 цаг 32 минут

Д.Амарбаясгалан тэргүүтэй “Морьтой Аравт” баг Ховд, Увс,...

Цаг үе13 цаг 35 минут

Нийт дуудлагын 112 нь ус цаг уурын гаралтай байжээ

Улстөр нийгэм13 цаг 40 минут

Хандив, зарцуулалтын явцын тайлангаа аудитын байгууллагад хүргүүлнэ

Урлаг спорт14 цаг 4 минут

Дархан хотод спорт цогцолбор ашиглалтад орлоо

Шударга мэдээ14 цаг 6 минут

Үргэлжилсэн борооны улмаас үүссэн нөхцөл байдалд шуурхай арга хэмжээ...

Цаг үе14 цаг 9 минут

Гамшгаас хамгаалах өндөржүүлсэн бэлэн байдлын зэрэгт шилжүүллээ

Цаг үе14 цаг 11 минут

Нийт 304 иргэнийг аюулгүй бүсэд гаргажээ

Санал болгох