Бидэнтэй нэгдэх

Урлаг спорт

“Сарьдагийн хийд” үзэсгэлэн маргааш нээлтээ хийнэ

Огноо:

,

ХVII зууны Монгол Улсын түүхэнд гарч ирсэн Чингис хааны алтан ургийн нөлөө бүхий зүтгэлтний нэг нь олон түмэндээ “Өндөр гэгээн” хэмээн өргөмжлөгдсөн Халхын анхдугаар Богд Жавзандамба хутагт Гомбодоржийн Занабазар билээ. Өндөр гэгээн Занабазарын уран бүтээлийн ордон болох Сарьдагийн хийдийг анх байгуулсан хэв маягаар нь нээн үзүүлэх “Сарьдагийн хийд” хэмээх цогц үзэсгэлэнг Шинжлэх ухааны академийн Түүх, угсаатны зүйн хүрээлэнгээс санаачилсан. Тэгвэл тус үзэсгэлэн өнөөдөр Монголын үндэсний музейд нээлтээ хийнэ.

ШУА-ийн Түүх, угсаатны зүйн хүрээлэнгийн захирал, академич С.Чулуунаар ахлуулсан эрдэмтэн судлаачдын Үндэсний шинжилгээний баг 2013-2018 оны хооронд зургаан жилийн турш Өндөр гэгээн Занабазарын байгуулсан Сарьдагийн хийдэд хээрийн малтлага судалгаа хийсэн. Эл судалгааны үр дүнд Сарьдагийн хийдийн гол цогчин дуганы хоймор хэсгээс язгуурын таван бурхан 3000 орчим, мөн шавраар урласан том хэмжээний бурхан 10, үлэмж хэмжээтэй бурхдын хэсэг, шавар сац, сүншигийн эд зүйл зэрэг олон олдвор илрүүлсэн юм. Энэхүү олдворуудыг тоолж бүртгэн, сэргээн засварлан Түүх, угсаатны зүйн хүрээлэнгийнхээ сан хөмрөгт шилжүүлжсэн. Тэгвэл тус хүрээлэнгийн судлаачдын баг Өндөр гэгээний Сарьдагийн хийдэд хийсэн зургаан жилийн малтлага судалгааны ажлаа олон түмэндээ энэхүү цогц үзэсгэлэнгээр тайлагнаж байгаа нь энэ юм.

Үүнээс гадна Түүх угсаатны зүйн хүрээлэнгийн музей, лабораторид 2014-2015 онд илэрсэн шашин шүтлэгийн холбоотой 10 гаруй төрлийн 1000 орчим олдворыг сэргээх бэхжүүлэх ажлыг хийж музейн үзмэр болгон олон нийтэд үзүүлэхэд бэлэн болжээ. Цаашлаад Богд хааны ордон музейн сан хөмрөгөөс алдарт ногоон дара эх 300 жилийн тэртээд хамт байсан язгуурын 1000 бурхантай нэгэн дор “чуулах” юм. Мөн Монголын үндэсний музейн сан хөмрөгт хадгалагдаж буй Өндөр гэгээний холбоотой дурсгалуудыг дээрх үзэсгэлэнд дэлгэн сонирхуулах төдийгүй Европт хэрэглэж байсан нарны цаг, оросын буу, Энэтхэгт оршиж байсан Моголын эзэнт улсын худалдааны зоос, Балба зоос, Мин улсын язгууртны шаазан эдлэлийг дэлгэхээр болжээ.

Эрхэм уншигч танд дээрх үзэсгэлэнгийн үеэр болох лекц, хөтөлбөрийн хуваарийг хүргэж байна.

2019.09.27 /Баасан гараг/

16.00: “Сарьдагийн хийд. Өндөр гэгээний уран бүтээлийн ордон: Сарьдагийн хийдэд явуулсан малтлага судалгаа” лекц - академич С.Чулуун

14.00: “Шавар шүтээн урлал” шашны урлагийн боловсролын хөтөлбөр (Монголын үндэсний музейн Боловсролын өрөөнд)

2019.10.04 /Баасан гараг/

14.00: “Өндөр гэгээний дэг сургууль, хийц” лекц - Бурханч лам Г.Пүрэвбат /Ph.D/

16.00: “Шавар шүтээн урлал” шашны урлагийн боловсролын хөтөлбөр /Монголын үндэсний музейн Боловсролын өрөөнд/

2019.11.15 /Баасан гараг/

14.00: “Өндөр гэгээн Занабазарын Монголын бурхан шашинд гүйцэтгэсэн үүрэг” лекц -Н.Хатанбаатар

16.00: “Шавар шүтээн урлал” шашны урлагийн боловсролын хөтөлбөр /Монголын үндэсний музейн Боловсролын өрөөнд

2019.12.18 /Баасан гараг/

14.00: “Өндөр гэгээн Занабазарын өв” лекц - Урлаг судлаач Ц.Уранчимэг /Ph.D/

16.00: “Шавар шүтээн урлал” шашны урлагийн боловсролын хөтөлбөр /Монголын үндэсний музейн Боловсролын өрөөнд болно.

Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа

Сэтгэгдэл

Урлаг спорт

Монголын уран зохиолын цоморлог франц хэлнээ хэвлэгдлээ

Огноо:

,

Франц хэлт уншигчдад Азийн уран зохиолыг танилцуулдаг  “Jentayu” сэтгүүл тусгай дугаараа Монголын орчин үеийн уран зохиолд зориуллаа. Энэхүү цоморлогт манай ахмад, дунд, шинэ залуу үеийн төлөөлөл болох хорин уран бүтээлчийн шүлэг, хүүрнэл, эсээ багтсан бөгөөд ихэнх нь анх удаагаа франц хэлнээ орчуулагдан нийтлэгдсэн байна.

“Jentayu” сэтгүүлийн тусгай дугаар болж Парист хэвлэгдсэн энэхүү цоморлогт эдүгээ Монголын шинэ үед ид туурвиж буй ахмад дунд залуу гурван үеийн зохиолчдын бүтээлүүд, тухайлбал: Ч.Галсан, С.Оюун, Б.Догмид, Г.Мэнд-Ооёо, Ц.Түмэнбаяр, Д.Батжаргал, Х.Байыт, Г.Бямбажав, Ц.Бавуудорж, М.Уянсүх, Г.Аюурзана, Б.Эрдэнэсолонго, П.Батхуяг, Б.Ичинхорлоо, Ц.Доржсэмбэ, Б.Цоожчулуунцэцэг, Б.Золбаяр, О.Мөнхнаран, Д.Эрдэнэзулай, Ц.Ариунтуяа нарын шүлэг, өгүүллэг, эсээ нийтлэл багтсан байна.

Тус цоморлог нь Монгол орны соёл, зан заншил, уламжлал шинэчлэл, өөрчлөлт хувьсал, ялгарах онцлог тэргүүтнийг олон өнгөөр илэрхийлж буйгаараа онцлогтой болжээ.

Рафаэл Бланшие, С.Булгантамир, Лорэн Лөгрэн, Пьер Полуссэе, Б.Алтангүл, Г.Буяннэмэх, Пьер Палюсиер, Л.Чанцалням, Н.Мөнх, Н.Үүрцайх, Бужигмаа Сантаро, Р.Мөнхзул, Изалин Сонье, Г.Хишиг-Эрдэнэ, Ш.Номиндарь, Ц.Охиноо нарын Монгол, франц орчуулагчид монголоос франц руу уран сайхныг орчуулгыг бүтээсэн бол өмнөтгөл үгийг Марк Ало бичсэн байна. Ерөнхий эрхлэгчээр Жером Бушо, туслах эрхлэгчээр О.Мөнхнаран нар ажиллажээ.

Монголын Соёл яруу  найргийн академи энэхүү цоморлогийг бэлтгэх ажилд  бүтэн жилийн туршид хамтран ажилласан бөгөөд үндэсний оюун соёлын бүтээл франц хэлт уншигчдадаа хүрэхэд бэлэн болжээ.

Монголын уран зохиолыг танилцуулсан эл цоморлогт сонгогдсон бүтээл болгонд зориулсан чимэглэл зургийг Б.Билгүүн, Ж.Анунаран, Б.Төрмөнх, Б.Баярцэнгэл, Т.Соёл-Эрдэнэ нарын залуу зураачдад захиалж бүтээлгэсэн бол хавтасны зургаараа Монголын улсын Төрийн  шагналт зураач Ц.Цэгмэдийн "Говийн аялгуу" бүтээлийг сонгожээ.
Дэлгэрэнгүй унших

Урлаг спорт

Дугуйтай аялагч Сомен Дебнат Монгол орноор аялж байна

Огноо:

,

2004 оноос эхлэн унадаг дугуйгаар дэлхийг тойрон аялж яваа Энэтхэг улсын иргэн Сомен Дебнат манай улсад хүрэлцэн ирээд байна. Түүнийг нийслэлийн Аялал жуулчлалын газрын дарга Д.Батсүх хүлээн авч уулзлаа.

Түүний аяллын зорилго нь ХДХВ/ДОХ-ын эсрэг хүмүүсийн мэдлэгийг дээшлүүлэх бөгөөд тэрбээр 14 насандаа "ДОХ нь хорт хавдраас илүү үхлийн аюултай" гэсэн нийтлэл уншсан нь энэхүү сайн үйлсийн аяныг эхлүүлэхэд хүргэжээ. Соменийн эрхэм зорилго бол эх орныхоо иргэдэд ХДХВ/ДОХ-ын талаар мэдлэг олгох, энэхүү мэдээллийг дэлхийн хэмжээнд түгээх явдал юм.

Зургаан тивийн 154 орноор аялан 168.000 км замыг унадаг дугуйгаар туулаад байгаа тэрбээр 2020 оны 12 дугаар сар гэхэд дэлхийн 191 улсаар аялж дуусгах төлөвлөгөөтэй бөгөөд аяллаа өндөрлөсний дараагаар эх орон руугаа буцан дэлхийгээр аялсан түүхээ ном болгон бичихээр төлөвлөсөн байна.

Очсон газар болгоныхоо талаар өөрийн нийгмийн сүлжээгээр хуваалцдаг тэрбээр Улаанбаатар хотын талаар өөрийн аялсан туршлагаасаа нийгмийн сүлжээндээ тавьсан нь дэлхийн өнцөг булан бүрийн олон мянган дагагчдад нь хүрчээ.

НИЙЛЭЛИЙН АЯЛАЛ ЖУУЛЧЛАЛЫН ГАЗАР

Дэлгэрэнгүй унших

Урлаг спорт

Х.Эрдэвийн “Төрийн тахилгат арван хайрханы магтаал” хэмээх номын баяр боллоо

Огноо:

,

Монголын зохиолчдын эвлэлийн гишүүн, Гомбын Сэр-Одын нэрэмжит шагналт, яруу найрагч Хаянхярваагийн Эрдэвийн “Төрийн тахилгат арван хайрханы магтаал” хэмээх номын баяр боллоо.

Уг арга хэмжээнд Монгол Улсын ардын уран зохиолч, соёлын гавьяат зүтгэлтэн, Д.Нацагдоржийн болон билгүүн номч Бямбын Ринчений нэрэмжит шагналт зохиолч, яруу найрагч, туульч өөлд Т.Галсан, Төрийн хан хуурч, ардын жүжигчин Ц.Пүрэвдорж, урлагийн гавьяат зүтгэлтэн, хөгжмийн зохиолч Д.Цэвээнравдан, соёлын гавьяат зүтгэлтэн, академич Л.Дашням, соёлын гавьяат зүтгэлтэн, яруу найрагч Ш.Гүрбазар болон түүний гэр бүл, найз нөхөд нь хүрэлцэн ирсэн байлаа.

Тус номонд нь Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн зарлигаар шүтэгдсэн Богд хан, Бурхан халдун, Отгонтэнгэр, Алтан овоо, Алтан хөхий, Говь гурван сайхан, Сутай хайрхан зэрэг 10 хайрханд зориулсан магтаал багтжээ.

Сонирхуулахад, нэг хайрханы магтаал 108-аас 1000 гаруй шад мөрөөс бүтсэн аж.

Агуулгын тухайд гэвэл тухайн хайрханаас салбарласан уул нурууд, эх авсан гол мөрөн, нуур хүрхрээ, ан амьтан, өвс ургамал, жигүүртэн шувууд, сүм хийд, буган хөшөө зэргийг уран сайхны аргаар дүрслэн бичжээ.

Иймд уншигчид уг магтаалуудыг уншсанаар илүү их мэдлэгтэй болох юм.

Х.Эрдэв нь Говь-Алтай аймгийн Бугат суманд төрсөн бөгөөд түүх нийгмийн ухааны мэргэжилтэн аж.

Дэлгэрэнгүй унших

Санал болгох