Бидэнтэй нэгдэх

Үзэл бодол

Эрдэнэвангийн хошууныхны эмгэнэл

Огноо:

,

Нийслэл хот есөн дүүрэгтэй. Гэхдээ энэ есөн дүүргээс  Баянгол дүүрэг арай өөр тодотголтой. Улс төрийн хүрээллийнхнээс АН-ын дарга асан  С.Эрдэнэ гэгч хүнд харьяалагдаж, тус дүүргийн иргэд Эрдэнэвангийн хошууныхан гэсэн нэр хоч зүүсээр удаж байна. Уг нь С.Эрдэнэ гэдэг хүн улс төрд анх хөл тавихдаа Багануур дүүргээс гарч ирж байжээ. Гэхдээ тэрээр 1996-2000 онд Баянгол дүүргийн ИТХ-ын төлөөлөгчөөр сонгогдож, Нийслэлийн Баянгол Дүүргийн Засаг даргаар томилогдсноос хойш Баянголчууд С.Эрдэнэ гэдэг хүний харьяалалд бүрэн шилжсэн гэхэд болно.

Тэрээр Баянгол дүүргийн засаг дарга болонгуутаа өөрийнх нь эсрэг үг хэлдэг болгоныг энэ тойргоос шахан зайлуулж, өөрийнхөө хувийн бизнесийг цэцэглүүлж, “Гурван тамир” нэртэй хувийн сургууль байгуулж,  Баянгол дүүрэгт орших Өргөө кинотеатрын ар талд баахан барилга барьж, Тамираар овоглосон сургууль, зочид буудал, зоогийн газар хүртэл байгуулсан. Өөрийнхөө эзэмшил газар дээр өөрийнхөө вант улсыг байгуулсан С.Эрдэнэ ёстой л нөгөө баруун солгойгүй мөнгө тараан УИХ-ын гишүүнээр сонгогдож, хэдхэн жилийн дараа дүүргийн Засаг дарга явсан эр Нийгмийн хамгаалал хөдөлмөрийн яамны сайдаар томилогдов. С.Эрдэнэ Баянголоос хагартал баяжиж, ах дүү нар, үр хүүхдээ ичиж улаахгүйгээр Баянгол дүүргийн ИТХ-д чихэж эхэлсэн. Одоогоос найман жилийн өмнөх түүхийг сөхөж харья.

2012 оны орон нутгийн сонгууль
Энэ үед Баянгол дүүргийн ИТХ-ын сонгуульд АН-ынхан буюу С.Эрдэнэвангийн хүмүүс ялалт байгуулж, 30 суудал, МАН-ынхан 9, МАХН 2 суудал авчээ.  С.Эрдэнэ  хүү  Э.Ганболор, эхнэр Н.Нинжбадгар хүргэн Г.Энхболд охин Э.Содгэрэл нар нь нэр дэвшин гарч ирэв. Энэ бол зөвхөн цусан төрлийн холбоотой хүмүүсийн жагсаалт. Тодруулбал
  1. Н.Нинжбадгар /С.Эрдэнэ сайдын эхнэр/
  2. Э.Содгэрэл /С.Эрдэнэ сайдын охин/
  3. Э. Ганболор /С.Эрдэнэ сайдын хүү/
  4. Б.Лхагвасүрэн /С.Эрдэнэ даргын хамаатан, НДЕГ-т ажиллаж байсан/
  5. Б.Мөнгөнсүх /С.Эрдэнэ сайдын бие хамгаалагч/
  6. Л.Баттулга /С.Эрдэнэ сайдын жолооч/
  7. Г.Энхболд /С.Эрдэнэ сайдын хүргэн, НДЕГ-т ажиллаж байсан/
  8. Т.Сэр-Од /С.Эрдэнэ сайдын бие төлөөлөгч/
  9. Т.Мөнх-Очир /УИХ-ын гишүүн С.Эрдэнийн туслах/
  10. Б.Бурмаа /БГД-ийн тамгын газарт захиргааны хяналтын байцаагч/
  11. Д.Дэлгэрбат /НДЕГ-т ажиллаж байсан/
  12. Э.Мандхай /С.Эрдэнэ сайдын бие төлөөлөгч/
  13. Т.Төгөлдөр /“Гурван тамир” сургуулийн багш/ гэх мэтээр энэ жагсаалт хөвөрч байлаа.
Баянгол дүүргийн ИТХ-ыг ингэж гартаа оруулж авсан С.Эрдэнэ дүүргийн удирдлагыг бас л өөрийнхөө хүмүүсээр дүүргэв.

Тэрээр өөрийнхөө хүргэн Г.Энхболдыг  Баянгол дүүргийн засаг даргын орлогч болгов. Баянгол дүүргийн Засаг даргын тамгын газрын даргаар  НДЕГ-т ажиллаж байхдаа  Мониторингийн хэлтсийн даргаар ажиллуулж байсан Т.Нямцэцэг, Эдийн засаг төлөвлөлтийн хэлтсийн даргаар гэр бүлийн найзууд болох Д.Дулмаа, Худалдаа, үйлдвэрлэл үйлчилгээний хэлтсийн даргаар мөн л хуучин хамт ажиллаж байсан Б.Сүрэнхүү нарыг томилуулжээ.
2016 оны орон нутгийн сонгууль
Баянгол дүүргийн ИТХ-д дахин АН ялалт байгуулж, 41 суудлын 31-ыг С.Эрдэнэвангийн хүмүүс авчээ.
  1. Г.Энхболд  /С.Эрдэнэ сайдын хүргэн, НДЕГ-т ажиллаж байсан/
  2. Б.Бурмаа /БГД-ийн тамгын газарт захиргааны хяналтын байцаагч/
  3. Б.Мөнгөнсүх /С.Эрдэнэ сайдын бие хамгаалагч/
  4. Д.Нарангэрэл /С.Эрдэнийн хамаатан, туслахаар нь ажиллаж байсан/
  5. Л.Баттулга /С.Эрдэнэ сайдын жолооч/
  6. Л.Төмөрчөдөр /С.Эрдэнийн амралтын газрын дарга/
  7. Д.Дэлгэрбат /НДЕГ-т ажиллаж байсан/
  8. Ш.Давааням /С.Эрдэнийн цэргийн найз/
  9. Л.Алтансүх /С.Эрдэнэтэй хамт НДЕГ-т хамт ажиллаж байсан/
  10. Б.Лхагвасүрэн /С.Эрдэнэ даргын хамаатан, НДЕГ-т ажиллаж байсан/
  11. Батням /С.Эрдэнийн ээжийн нэр дээр байдаг Молор трейд ХХК-ны ажилтан/
  12. Х.Болор-Эрдэнэ /Гурван Тамир” дунд сургуулийнх нь хөгжмийн багш/
гэх мэтээр жагсаалт хөвөрч байна. Үүний дараа тэрээр өөрийнхөө хамгийн итгэлтэй хүмүүсийн нэг болох хүргэн Г.Энхболдыгоо ИТХ-ын даргаар, Б.Бурмааг ИТХ-ын дэд даргаар томилуулав.  Баянгол дүүргийн ИТХ-ын дэд дарга Б.Бурмаа С.Эрдэнийг олон жил дагаж яваа бөгөөд 1996 онд түүнийг дүүргийн Засаг дарга байхад Тамгын газарт нь захиргааны хяналт эрхэлсэн байцаагчаар ажиллаж байсан бөгөөд С.Эрдэнийн охины удирддаг “Төгс эрдэм” сангийн гүйцэтгэх захирлаар 2000-2003 онд ажиллаж байжээ.

Дашрамд дурдахад энэхүү “Төгс эрдэм” сангийн нэр дээр хүүхдийн халамжийн төв байгуулахаар авсан газар дээр эдүгээ С.Эрдэнийн “Шонхор тауэр” баригдсан юм. Б.Бурмаа С.Эрдэнийг Нийслэлийн АН-ын дарга байх үед Баянгол дүүргийн Ардчилсан эмэгтэйчүүдийн холбооны тэргүүн, ХАХНХ-ын сайд байх үед нь хүүхэд, гэр бүл хөгжлийн “Өнөр бүл” төвийн захирлаар ажиллаж байснаас харахад тун ойрын итгэлтэй хүн нь ажээ. Тиймээс ч хүргэнийхээ дараах албан тушаал буюу дүүргийн ИТХ-ын дэд даргаар түүнийг тавьсан байна. Үүний дараа тэрээр өөрийн итгэлтэй хүмүүийн нэг болох С.Одонтуяаг дүүргийн Засаг даргаар томилуулж, бас л өөрсдийнхөө хүмүүсийг нэр дэвшүүлэн гаргаж ирэв.

2020 оны орон нутгийн сонгууль
АН-ын даргаас хэл амтайгаар огцорсон С.Эрдэнэ өнөөдөр дахин Баянгол дүүргийн ИТХ-ын сонгуулийг өөрийн болгохоор зүтгэж, өөрөө хөрөнгө мөнгийг нь гаргаж, Баянгол дүүрэгт АН-ыг ялуулна хэмээн ам бардам сууж байна. МАХН, Шинэ намтай эвсээд байгаа АН-ынхан энэ удаа Баянгол дүүргийг бас л С.Эрдэнэдээ өгч, өнөөх нь өөрийнхөө баахан хүмүүсийг нэр дэвшүүлж, эвсэж орж байгаа намынхандаа ганц ч суудал хялайлгасангүй.  Тэрээр өөрийнхөө  хүргэн Г. Энхболдыг хамийн түрүүнд Баянгол дүүргээс НИТХ-д нэр дэвшүүлжээ.
1.   Д. Ганзориг  /С.Эрдэнийн хүн. Сүүлийн 6 жил     Баянгол Агропарк ОНАТҮГ –т ажиллаж байгаа/.
2. Ё.Ариунцэцэг  /С.Эрдэнийн эхнэрийн найз/
3. Д.Дорждулам  
4. С. Мягмарсүрэн   
5. Б. АЛТАНГЭРЭЛ /УНДЕГ-т С.Эрдэнийн багт ажиллаж байсан/   
6.Д.Нарангэрэл /С.Эрдэнийн хамаатан, туслахаар нь ажиллаж байсан/
7. Р.Батнасан /С.Эрдэнийн өмгөөлөгч/
8. Туяанэмэх Пүрэвсүрэн /С.Эрдэнийн бие төлөөлөгчөөр ажиллаж байсан/
9. С.Мягмарсүрэн / С.Эрдэнийн ухуулагчаар ажиллаж байсан. 2013 оноос БГД-гийн Хөдөлмөрийн хэлтэс, ЖДҮ-ийн хэлтэст ажиллаж байгаа/
10. А.Чинбат /С.Эрдэнийн хамаатан НД-ийн хэлтэст орлогын байцаагч,  ЖДҮД төвд даргаар ажиллаж байсан.
11. Б.Лхагвасүрэн /НДЕГ-т мэргэжилтэн, АН-ын санхүүгийн албаны даргаар ажиллаж байсан/ гэх мэтээр энэ жагсаалт хөвөрч байна.
Мөн үүнээс гадна С.Эрдэнэ өнгөрсөн ИТХ-ын сонгуульд ялсныхаа дараа С.Одонтуяаг Засаг даргаар томилуулж, өөрийнхөө хүмүүсийг  Хорооны Засаг дарга болгон дэвшүүлжээ. Тэрээр энэ удаа дөрвөн жилийн өмнө хорооны засаг даргаар ажиллуулсан 10 хорооны засаг даргааа сойгоод байна.                                                                    
Тэрээр энэ удаа мөн л өмнөх сонгуульд ашигласан тактикаа хэрэглэж БГД-гийн ахмадуудыг өөрийнхөө Гурван тамир амралтын бааз руу зөөж, өдрөөр амруулан, залуучуудыг цуглуулан сэмхэн найрлуулж мөнгө төгрөг тарааж байгаа аж.
Таваг хоол, атга будаанаас худалдагдсан эрх
С.Эрдэнэ сүүлийн найман жил БГД-гийн ИТХ-д дан өөрийнхөө хүмүүсийг нэр дэвшүүлэн дүүргийн эрх мэдлийг гартаа атгаж суугааг дээрх баримт гэрчилж байна. С.Эрдэнэ гэгч хүн зөвхөн хувийн ашиг сонирхолынхоо төлөө иргэдийн саналыг луйвардан баяжиж, харин Баянголчуудын амьдрал өнөөх л бахь байдгаараа үргэлжилсээр... Зөвхөн 2018-2020 оны хооронд Баянгол дүүрэгт гарч байгаа гэмт хэрэг зөрчил 40 орчим хувиар нэмэгдэж, ажилгүй иргэдийн тоо гэхэд 2017 оны судалгаанаас харахад 20 орчим хувиар өсчээ. Харьцангуй гэр хороолол багатай, олон жилийн түүхтэй, өөрийн гэсэн өнгө төрхтэй энэ дүүрэг өнөөдөр улам бүр өнгө алдсаар. Энд шинээр хийгдсэн бүтээн байгуулалт гэхээр олигтой зүйл хийгдсэнгүй, баар, цэнгээний газар, ТҮЦ л  нэмэгдэж,  хулгай дээрэм, архидалтаас үүдэлтэй гэмт хэрэг нэмэгдэж байна.  Баянгол дүүрэгт хэрэгжиж байгаа төсөл хөтөлбөрийн мөнгө хэрхэн яаж хувиарлагдаж, хэн юунд зарцуулж байгаа нь нууц байсаар найман жил өнгөрч байна. Баянгол нэртэй ядуу дүүргийн хувь тавиланд хэн буруутай вэ? Дүүргийг бүхлээр нь өмчилж аваад байгаа С.Эрдэнэ үү? Эсвэл атга будаа, таваг хоолноос саналаа өгч орхидог сонгогчид та буруутай юу?
 
Дэлгэрэнгүй унших
АНХААРУУЛГА: УИХ-ын 2024 оны ээлжит сонгуулийн хуулийн холбогдох заалтын хүрээнд тус сайтын сэтгэгдэл хэсгийг түр хугацаанд хаасан болно.

Үзэл бодол

Ж.Дуламсүрэн: Махны үнийг тогтворжуулах зорилгоор нөөцийн махны борлуулалтыг өнгөрсөн жилээс эрт эхлүүлж байна

Огноо:

,

Нийслэлийн есөн дүүргийн 375 хүнсний дэлгүүрээр нөөцийн махыг жижиглэн хэлбэрээр худалдаалж эхэллээ. Энэ талаар УБЗАА-ны Хүнс, худалдаа, үйлчилгээний газрын дарга Ж.Дуламсүрэнгээс тодрууллаа.

Тэрбээр “Нийслэлийн хүн амын хаврын улирлын махны хэрэгцээнд зориулан УБЗАА-аас энэ жил нийт 5000 тонн мах нөөцлөн бэлтгэсэн. Үүнээс 2000 гаруй тонн нь үхэр, 3000 тонн нь хонины мах байна. Үнийн хувьд хонины махыг 13 мянган төгрөг, үхрийн махыг 15 мянган төгрөгөөр борлуулж байна.

Өмнөх жилүүдэд нөөцийн махны худалдааг гуравдугаар сараас эхлүүлдэг байсан бол энэ жил махны нийлүүлэлт багасаж, үнийн хөөргөдөл ихэссэн тул борлуулалтыг эрт эхлүүлсэн. Өнөөдөр бид Хан-Уул дүүрэгт нөөцийн мах худалдаалж буй дэлгүүрт ажиллаж байна. Тус дүүрэгт өнөөдрийн байдлаар 20 гаруй тонн мах нийлүүлсэн бөгөөд борлуулалт сайн байна. Мөн махны харьцаанд анхаарч байгаа. Тухайлбал, үхрийн маханд нуруу, гуяны цул, хавирга, харин хонины маханд сүүл, хаа, булчин мах, гуяны цул зэргийг багтааж, савласан.

Түүнчлэн зарим иргэдийн дунд нөөцийн махыг зуны улиралд бэлтгээд өвөл худалдаанд гаргадаг, удаан хугацаанд хадгалсан мах муу гэсэн ойлголт байдаг. Харин бид үйлдвэрийн аргаар, стандартын шаардлага хангасан аж ахуйн нэгжүүдийг сонгон бэлтгэсэн. Эдгээр есөн аж ахуйн нэгж өнгөрсөн оны 11–12 дугаар сард бэлтгэсэн махаа өнөөдөр худалдаанд гаргаж байгаа бөгөөд хадгалалтын хугацаа, чанарын шаардлагыг бүрэн хангасан шинэ мах юм” гэлээ.

НЗДТГ-ЫН ХЭВЛЭЛ МЭДЭЭЛЭЛ, ОЛОН НИЙТТЭЙ ХАРИЛЦАХ ХЭЛТЭС

Дэлгэрэнгүй унших

Үзэл бодол

Г.Занданшатар: Төр цэгцэрч байж, эдийн засгийн өсөлт иргэдэд хүрнэ

Огноо:

,

Засгийн газрын 2026 оны бодлого, зорилтоо танилцуулж, орон нутагтайгаа нэг чиглэл, нэг ойлголттой ажиллах зорилго бүхий Засгийн газрын гишүүд, аймаг, нийслэлийн ИТХ-ын дарга, Засаг дарга нарын нэгдсэн уулзалт Төрийн ордонд болж байна.

Засгийн газрын бодлогыг хөрсөнд буулгаж, иргэдэд хүргэдэг хүмүүс бол орон нутгийн удирдлагууд юм.

Тиймээс Ерөнхий сайд Засгийн газраас баримталж байгаа бодлого, шинэчлэлийн талаар “Нэг монгол- Нэг зүг, Цэгцрэх хөдөлгөөн” илтгэлдээ дэлгэрэнгүй танилцууллаа.

Монгол Улсын Ерөнхий сайд Г.Занданшатар “Засгийн газар хагас жилийн өмнө байгуулагдахдаа улс орны өмнө тулгамдсан олон асуудалтай нүүр тулсан. 

Төрийн чадамж суларч, иргэд төрдөө итгэх итгэл алдарч, эдийн засгийн өсөлт хоёр дахин унаж 2.6 хувь болж, гадаад валютын нөөц огцом буурч, долларын ханш огцом өсч, үнийн өсөлт 15 хувийг давж өсөх, төсвийн орлого 3.3 их наядаар тасрах бодит эрсдэлтэй үед ажиллаж эхэлсэн. Ард түмний эзэмшлийн компанид хулгай, луйвар нүүрлэсэн. Төрд цэгцлэх ажил, цэгцрэх хөдөлгөөн нэхэгдэж байсан цаг үе гэдгийг Ерөнхий сайд “Нэг монгол- Нэг зүг, Цэгцрэх хөдөлгөөн” илтгэлийнхээ өмнө хэллээ.

“Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-д 7 дугаар сараас 3 сарын хугацаатай  онцгой дэглэм тогтоож, нүүрсний олборлолт, борлуулалтыг 1.6 дахин өсгөж, улсын гадаад валютын нөөц ердөө гурав, дөрөвхөн сарын дотор 2 тэрбум ам.доллароор нэмэгдэж, эдийн засгаа сэргээж чадлаа. Төсвийн сахилга бат, эмх цэгц, гадаад худалдааны бодлого зөв чиглэлд орж эхэлмэгц бодит үр дүн эхнээсээ харагдаж эхэлсэн. Сэхэл авч сэргэсэн эдийн засгийг цаашид зөв залуурдах шаардлагатай. Үүний тулд ард түмэндээ ШИНЭ ИТГЭЛ төрүүлж, засаглалын ЭРС ШИНЭТГЭЛ хийх бодлогын зорилтыг Засгийн газраас дэвшүүлж байгаа юм. УИХ-аар 2026-2030 онд улс орноо хөгжүүлэх таван жилийн үндсэн чиглэлийг батлуулсан. Улс орныг бүхэлд нь цэгцлэх найман үндсэн чиглэл нь

-Хүний хөгжлийн шинэтгэл

-Эдийн засгийн бүтцийн шинэтгэл

-Үнэт зүйл, нийгмийн хөгжлийн шинэтгэл

-Байгаль орчин, ногоон хөгжлийн шинэтгэл

-Засаглал, цахим хөгжлийн шинэтгэл

-Үндэсний өрсөлдөх чадварын шинэтгэл

-Бүсийн хөгжлийн шинэтгэл

-Шинжлэх ухаан, технологи, хиймэл оюуны шинэтгэл юм гэлээ. 

Мөн эдийн засгийн өсөлтийг иргэдэд хүргэх “Цэгцрэх 300 хоногийн төлөвлөгөө”-г баталж, оны эхнээс хэрэгжүүлсэн. Энэ 300 хоногт эдийн засгийн өсөлтийг иргэддээ хүргэх, Үндэсний баялгийн сангийн хуримтлал ба зарцуулалтыг бодитоор эхлүүлэх, баялгийн шударга хуваарилалтыг ажил болгоход орон нутгийн удирдлагууд санаачилгатай ажиллах ёстой. Төр өөрөө эмхлэгдэж, цэгцэрч байж л энэ боломж бодит хөгжил болно гэлээ. 

2025 оны тайлан, 2026 оны зорилт, таван жилийн бодлого, зорилтын талаар Ерөнхий сайд илтгэлдээ дэлгэрэнгүй танилцуулаад “Эдийн засаг өсөхийн тулд зөвхөн бизнес чөлөөтэй байх нь хангалтгүй. Төр өөрөө эмх цэгцтэй, хэмнэлттэй, хариуцлагатай, хяналтын дор байх ёстой. Тиймээс төлөвлөгөөний дараагийн том багц нь төрийг дотроос нь цэгцлэх реформ юм. Энэ хүрээнд хуульд нийцэхгүй, хүнд суртал, чирэгдэл үүсгэж байгаа 1,000 гаруй журам, дүрмийг цуцална гэлээ.

Аймаг, орон нутгийн удирдлагууд амьдралд, иргэддээ ойр ажиллахыг Ерөнхий сайд зөвлөөд, Засгийн газрын бодлогыг хэрэгжүүлэхэд ихээхэн үүрэг гүйцэтгэж ажиллахыг анхаарлууллаа. 

Орон нутгийн удирдлагуудаас удаа дараа тавьж байгаа зарим асуудлын талаар Ерөнхий сайд байр сууриа илэрхийллээ.

Төсвийн хэмнэлтийг орон нутагтаа захиран зарцуулах эрхийг олгох, Улаанбаатараас асуудлыг шийдэх шаардлагагүй агентлагуудыг эрх мэдлийн төвлөрөл үүсгээд байгаа хуулиуддаа өөрчлөлт оруулж, орон нутагт эрх мэдлийг олгохыг салбарын сайд нарт даалгажээ. Татварын давуулан биелүүлсэн орлогыг Сангийн яамнаас хааж орон нутгийн төсвийн бие даасан байдалд нөлөөдөг байдлыг зогсоох хэрэгтэй. Орон нутгийн санхүүгийн эрх мэдлийг баталгаажуулах хууль эрх зүйн тогтолцоо бүрдүүлэхийн төлөө ажиллана гэсэн юм.  
Сум хөгжүүлэх санг Хоршоог дэмжих санд нэгтгэж жижиг, дунд үйлдвэр эрхлэгчдэд хөнгөлөлтэй зээл олгох боломжийг хаасан асуудлыг судалж, холбогдох журамд өөрчлөлт оруулна. Засгийн газар байгуулагдсан хугацаанаас хойш Газрын тухай хуульд өөрчлөлт оруулж сум, орон нутгийн иргэдийн өмчлөлийн газар, малчдын өвөлжөө, хаваржааны газрыг эзэмшүүлэх асуудлыг шийдэхийг үүрэг болгосон ч өнөөдрийг хүртэл шийдэгдээгүй байна. Тийм учраас энэ асуудлыг яаралтай шийдэх шаардлагатайг анхаарууллаа.
Ерөнхий сайд илтгэлийнхээ төгсгөлд “2026 он бол Шинэ итгэл, эрс шинэтгэл, бодит өөрчлөлтийн жил байх болно. Биднээс илүү хариуцлага, илүү бодит үр дүн шаардаж байна. Засгийн газар үндэсний баялгийг өсгөн арвижуулж, “Баялагтаа эзэн Монгол” эрхэм зорилгыг үгээр бус үйл хэргээр, амлалтаар бус ажлын үр дүнгээр нотлон харуулж ажиллана гэлээ.

Засгийн газрын гишүүд, аймаг, нийслэлийн ИТХ-ын дарга, Засаг дарга нарын нэгдсэн уулзалт үргэлжилж байна. Энэхүү уулзалт Монгол Улсын Засгийн газрын 2024-2028 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөр, Монгол Улсыг 2026-2030 онд хөгжүүлэх үндсэн чиглэл, Монгол Улсын хөгжлийн жилийн төлөвлөгөө, 2026 оны Төсвийн тухай хуулийг хэрэгжүүлэхэд яам болон аймаг, нийслэлийн ИТХ, Засаг даргын баримталж ажиллах чиглэлийн талаар нэгдсэн ойлголт өгч, Засгийн газрын гишүүд аймаг, нийслэлийн Засаг дарга нартай гэрээ байгуулна. 

Дэлгэрэнгүй унших

Үзэл бодол

Ч.Хувьзаяа: AI системд нэвтэрснээс хойш эгнээ байр буруу эзэлсэн зөрчил гэхэд л 81 хувиар буурсан

Огноо:

,

Замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлын тухай хууль зөрчсөн жолооч нарыг илрүүлж, хариуцлага тооцох хүрээнд ухаалаг буюу AI системийг нэвтрүүлсэн билээ. Ингэснээр замын хөдөлгөөнд оролцож буй тээврийн хэрэгслийг таньж, тухайн жолоочид зөрчлийн мэдээллийг илгээх ажлыг хэрэгжүүлж эхэлсэн. Тэгвэл ирэх оны 1-р сарын 1-ний өдрөөс эхлэн замын хөдөлгөөнийг бүрэн АI системээр хянах ажлыг эхлүүлнэ. Энэ талаар Замын хөдөлгөөний удирдлагын төвийн дарга Ч.Хувьзаяагаас тодрууллаа.

-Замын хөдөлгөөнийг AI системээр хянах, зохицуулах ажлыг багагүй хугацаанд хэрэгжүүлж байна. Ямар тохиолдолд AI системийг ашиглаж байна вэ?

-Улаанбаатар хотын 176 уулзвар, гарц болон замд 2600 гаруй хяналтын камерыг хиймэл оюун ухаанд суурилсан системд холбож, шинээр суурилуулсан. Тус камерын системийн тусламжтайгаар автозамын хөдөлгөөн, түгжрэл ачааллын шалтгаан нөхцөлийг цаг алдалгүй мэдэж, холбогдох хариу арга хэмжээ авч ажиллаж байна.

-Зөвхөн жолооч нарыг торгоход л AI ашиглаж байна гэсэн ойлголт олон нийтийн дунд үүсээд байсан. Тэгэхээр замын хөдөлгөөний бүхий л зохицуулалтад технологийн дэвшил ашиглаж байгаа юм байна. Тийм үү?

-Тэгэлгүй яахав. Нийслэлийн замын хөдөлгөөний эрчим, зорчилт хөдөлгөөний тооллогыг бодит цагаар авч, хөдөлгөөн зохицуулах, гэрлэн дохионд оновчтой зохицуулалт хийх, цаашлаад тээврийн ухаалаг систем /ITS/-ийг нэвтрүүлэхэд шаардлагатай суурь дата өгөгдлийг цуглуулахад ашиглаж байна. Мөн Замын хөдөлгөөний дүрмийн хэрэгжилтийг хангуулах зорилготой хэрэгжүүлж байна.

-Тодорхой үр дүн гарсан уу?

-Дээрх ажлын хүрээнд жолооч нарт Замын хөдөлгөөний ямар дүрмийг, хаана, хэрхэн зөрчсөн талаарх мэдээллийг зургаар баталгаажуулж, холбоос линк байдлаар энэ оны 2-р сарын 05-ны өдрөөс 12-р сарын 15-ны өдрийг дуустал "Таны ****УАН дугаартай тээврийн хэрэгсэл замын хөдөлгөөний дүрэм зөрчсөн нь хиймэл оюун ухааны нэгдсэн бүртгэлд бүртгэгдлээ" гэсэн утгатай сануулах мессежийг илгээж ажилласан. Ингэснээр хөдөлгөөнд оролцож буй жолооч нарын зөрчлийн тоо эрс багассаныг дараах тоон үзүүлэлтээс харж болно. Эгнээ байр буруу эзэлсэн зөрчил гэхэд 81 хувиар буурсан.

  • 7-р сард-4.406.206
  • 10-р сард-2.493.478
  • 11-р сард 1.846.544 болж 81 хувиар буурсан байна. Мөн зогсох шугам давж зогссон зөрчил 7-р сард 335.800 байсан бол 11-р сард 166.455 болж буурсан, хуурамч дугаартай 587 авто машин илрүүлж зөрчлийг арилгуулсан байна. Энэ бол тодорхой үр дүн.

-Түгжрэлийг бууруулахад хэрхэн нөлөөлсөн байна?

-Замын хөдөлгөөний дүрэм зөрчсөнөөр уулзвар, гудамж, замуудад түгжрэл, ачаалал үүсгэдэг байдал эрс буурч уулзварын нэвтрүүлэх чадвар тухайн чиглэлдээ 20 хүртэл хувиар сайжраад байна. Жолооч уулзвар нэвтрэхийн өмнө тухайн явах чиглэлийн эгнээгээ эзэлсэн байх ёстой. Гэтэл жолооч нар уулзварт дөхөж ирэнгүүтээ эгнээ байраа сольдог нь тухайн уулзвараар зөвшөөрсөн гэрэл дохиогоор нэвтрэх тээврийн хэрэгслийн хөдөлгөөнийг удаашруулах, цаашлаад уулзвар орчимд осол гарч түгжрэл ачааллыг бий болгодог байсан үзэгдэл эрс багасаад байна.

-Ирэх он буюу 2026 оны 1-р сарын 1-нээс эхлэн замын хөдөлгөөний зөрчлийг AI-аар бүрэн илрүүлж, жолооч нарт торгууль ногдуулна гэж байна. Энэ талаар мэдээлэл өгөхгүй юу?

-Бүрэн AI-д шилжлээ гээд жолооч нарыг хуйгаар нь торгоно гэсэн үг биш. Жолооч та замын хөдөлгөөний дүрмээ бариад л явчих. Тэгвэл мэдээж торгохгүй шүү дээ. Замын хөдөлгөөний зохицуулалтыг технологийн дэвшилд бүрэн оруулж байгаа л хэлбэр. Зөрчил шалган шийдвэрлэх тухай хуульд 2025 оны 7-р сарын 09-ний өдөр орсон нэмэлт өөрчлөлтөөр Замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлын тухай хууль зөрчих зөрчлийг илрүүлэх, шийдвэрлэх автоматжуулсан системийг оруулж өгсөн бөгөөд тус систем нь замын хөдөлгөөнд оролцож байгаа тээврийн хэрэгслийг таньж, жолоочийн үйлдлийг замын хөдөлгөөний дүрмийн заалттай тулган шалгаж, эрх бүхий албан тушаалтны цахим гарын үсгээр баталгаажуулах ажиллагааг 2026 оны 01-р сарын 01-ний өдрөөс эхлэн хэрэгжүүлэхээр тусгасан. Энэ дагуу л хуулийн хэрэгжилтийг ханган ажиллаж байна.

Хэдийгээр жолооч нарын дүрэм зөрчих байдал эрс буурч байгаа ч гэсэн зарим төрлийн зөрчлүүд хэвээр байна. Тухайлбал, зогс шугам давж явган хүний гарц дээр зогсох, гэрэл дохио зөрчих нь явган зорчигч болон хөдөлгөөнд оролцогчдын аюулгүй байдлыг алдагдуулах, тэнцвэртэй зорчилтыг бий болгож түгжрэл ачааллыг бууруулах, уулварын нэвтрүүлэх чадварт сөрөг нөлөө үзүүлдэг. Мөн Улаанбаатар хотын авто замын чадамжийг бүрэн ашиглахын тулд үргэлжилсэн цагаан зураас давах, урсгал сөрөх, түр зогсох хориотой газар удаан хугацаагаар машинаа байршуулах, чиглэлийн тээврийн хэрэгслийн зогсоол дээр зогсох болон эгнээгээр явах зэрэг зөрчлүүдэд зайлшгүй хариуцлага тооцох шаардлагатай байна.


Эх сурвалж: НИТХ-ХМОНХА

Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа
Улстөр нийгэм2026/01/30

Замын хөдөлгөөний ухаалаг системийн үр дүнд оргил ачааллын үргэлжлэх...

Цаг үе2026/01/30

Замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлын тухай хууль зөрчих зөрчил 111.587 ...

Улстөр нийгэм2026/01/30

А.Энхжаргал: Алдагдсан автобусыг шуурхай эрэн хайж, 2 цагийн дотор э...

Шударга мэдээ2026/01/30

Ослын газрыг орхин зугтаасан 86 жолоочид хариуцлага тооцжээ

Улстөр нийгэм2026/01/30

Төрийн албан хаагчдын олон талт хэлэлцээний чадавхыг бэхжүүлэх сурга...

Цаг үе2026/01/30

Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан төлөв

Улстөр нийгэм2026/01/30

Аймгийн төвүүдийн агаарын чанарын нэгдсэн платформ www.agaar.gov.mn ...

Улстөр нийгэм2026/01/30

Ж.Төмөрмандах: Баянзүрх, Сонгинохайрхан, Баянгол, Хан-Уул дүүрэгт га...

Улстөр нийгэм2026/01/29

Шахмал болон хагас коксон түлшний хангамж, нөөцийн талаар танилцуулл...

Цаг үе2026/01/29

Эргэлтийн хөрөнгийн зээлийн үндсэн төлбөрөөс чөлөөлөх хугацааг 6 сар...

Санал болгох