Цаг үе
“Улаанбаатар-Бүсчилсэн хөгжил” форум энэ сарын 14-нд болно
Монгол Улсын Засгийн газраас 2024 оныг “Бүсчилсэн хөгжлийг дэмжих жил” болгон зарласантай холбоотойгоор “Улаанбаатар-Бүсчилсэн хөгжил” форумыг 2024 оны гуравдугаар сарын 14-нд зохион байгуулах гэж байна. Энэ оны долоодугаар сард болох “Монголын Эдийн засгийн форум 2024”-ын хүрээнд зохион байгуулах гэж буй тус форумын талаар Нийслэлийн Засаг даргын Эдийн засаг, дэд бүтцийн асуудал хариуцсан нэгдүгээр орлогч П.Сайнзориг, “Монголын Эдийн Засгийн Форум” НҮТББ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Ч.Ганхуяг нар мэдээлэл өглөө.
Нийслэлийн Засаг даргын нэгдүгээр орлогч П.Сайнзориг:
-Монгол Улсын Засгийн газраас 2024 оныг “Бүсчилсэн хөгжлийг дэмжих жил” болгон зарласантай холбоотойгоор бүсчилсэн хөгжлийг шинэчлэх асуудал хэлэлцүүлгийн шатанд явж байна. Улаанбаатар хот хэрхэн яаж хөгжлийн загвараа сонгох вэ, бидний боломж бололцоо, сул тал юунд байна вэ гэдгийг хэлэлцээд, давуу талаа бусад аймаг, бүсүүдтэйгээ хэрхэн хамтарч ашиглах вэ гэдгийг уг форумаар хэлэлцэнэ. Түүнчлэн Улаанбаатар хотын засаг захиргааны шинэчлэлийн асуудлыг ярина. Өдгөө зарим дүүрэг нь 5000 гаруй хүнтэй байхад зарим нь 400-500 мянган хүн амтай байна. Ийм их хүн амтай дүүргийн иргэд төрийн үйлчилгээ авахад удаашралтай, хүнд сурталтай байдаг. Тиймээс одоогийн засаг захиргааны нэгжийн хуваарилалт Улаанбаатар хотын нийгэм, эдийн засгийн амьдралд хэрхэн нөлөөлж байна вэ гэдэгт дүгнэлт хийж, ямар байдлаар засаг захиргааны шинэчлэл хийвэл эдийн засаг, нийгэм, дэд бүтцийн сэргэлтэд нөлөөж болохыг хэлэлцэнэ.
Мөн дагуул хотын асуудлыг ярилцана. Тодруулбал, Улаанбаатар хотыг тэлэх бодлогын хүрээнд Төв аймагтай холбогдох “Шинэ Зуунмод” дагуул хотын төлөвлөлтийг хэлэлцэхээр төлөвлөж байна. Дагуул хот бол ажлын байр, шинэ бизнесийн орчныг бий болгох томоохон давуу талтай.
Түүнчлэн дэд бүтцийн хомсдолын асуудал бий. Дэд бүтцийн хомсдол бол эдийн засгийг боомилж буй гол хүчин зүйлийн нэг. Тухайлбал, хотын захын бүс рүү тэлэлт хийж, барилга байгууламжаа төлөвлөхөд эрчим хүч, дулаан, гадаргын усны эх үүсвэрийн хомсдол үүсдэг. Үүнийг том зургаар нь харж, томоохон шийдлүүдийг хэлэлцэнэ. Мөн хүнсний аюулгүй байдал, хангамж, логистикийн асуудлыг шийдэхгүйгээр Улаанбаатар хотын тогтвортой хөгжлийг харж чадахгүй.
Тиймээс дээрх дөрвөн гол сэдвийн хүрээнд олон улсын байгууллага, эрдэмтэн, судлаачдын байр суурийг сонсож, хувийн хэвшлийн оролцоог нээж өгөх чухал шийдлүүдийг хэлэлцэхээр төлөвлөж байна. Үүнтэй холбогдуулан бид холбогдох хуулийн төслүүдийг боловсруулж байна гэв.
“Монголын Эдийн засгийн форум” НҮТББ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Ч.Ганхуяг:
-Монголын Эдийн засгийн форум хотын асуудлаар нийслэлийн удирдлагуудтай хамтран тусгайлан форум зохион байгуулж байгаагүй. Форумын зорилго бол нийгэмд ойлголцол, зөвшилцлийг бий болгох, тодорхой шийдлүүдийг тал талаас нь хэлэлцэхэд оршино. Мэдээж нэг өдрийн дотор бүгд нэг ойлголттой болоод зөвшилцөнө гэж байхгүй. Гэхдээ байгаа асуудлуудаа ил гаргаад, тухайн асуудлыг тал бүрээс хэрхэн харж байгаагаа хэлэлцээд, боломжит шийдлээ ярилцах эхний алхмыг хийнэ. Иймд бизнесийн болон олон нийтийн байгууллагуудыг тус форумд өргөнөөр оролцохыг урьж байна гэлээ.
“Улаанбаатар-Бүсчилсэн хөгжил” форумаар хэлэлцэх “Засаглал”, “Дагуул хот”, “Дэд бүтэц, эдийн засгийн сэргэлт”, “Эрүүл аюулгүй орчин, хүнсний хангамж” гэх дөрвөн гол сэдвээс гадна Улаанбаатар хотын 2040 он хүртэлх хөгжлийн ерөнхий төлөвлөгөөг танилцуулах юм.
Цаг үе
Бага насны хүүхдийн хөгжлийн хоцрогдол, бэрхшээлийг эрт илрүүлэх дэлхийн өдөр тохиож байна
Жил бүрийн 5 дугаар сарын 13-ны өдөр “Бага насны хүүхдийн хөгжлийн хоцрогдол, бэрхшээлийг эрт илрүүлэх Дэлхийн өдөр” юм. Монгол Улсын Засгийн газраас 2013 оноос эхлэн энэ өдрийг “Хөгжлийн хоцрогдол, бэрхшээлийн эрт илрүүлгийн өдөр” болгон тэмдэглэж байхаар шийдвэрлэсэн.
Хүүхдийн хөгжлийн хоцрогдол, бэрхшээлийг эрт илрүүлэхийн чухлыг Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүмүүсийн эрхийн тухай конвенцод “… тухайн хүний хэрэгцээ боломжид нийцсэн олон мэргэжилтнүүдийн үнэлгээг үндэслэн хөгжлийн дэмжлэгийн үйлчилгээг аль болох эрт эхлэх” хэрэгтэй хэмээн тэмдэглэсэн байдаг.
Үндэсний статистикийн хорооны 2024 оны мэдээгээр Монгол Улсад хөгжлийн бэрхшээлтэй 107.9 мянган хүн байгаа нь нийт хүн амын 3.1 хувийг эзэлж байна. Нийт хөгжлийн бэрхшээлтэй хүний 1.1 хувь буюу 14.6 мянга нь хүүхэд байна. Эдгээр хүүхдүүдийн 76.2 хувь нь төрөлхийн шалтгаантай байгаа бол байнгын хэвтэрт байгаа 1,700, хөгжлийн бэрхшээлийн улмаас цэцэрлэгт хамрагдаж чадахгүй байгаа 814, сургуульд хамрагдаж чадахгүй байгаа 1,263 хүүхэд байна.
Хүүхдийн хөгжлийн онцлогийг зөв үнэлж, хоцрогдлыг эрт илрүүлэн, цаг алдалгүй дэмжлэг үзүүлэх нь хүүхдийн цаашдын ХӨГЖИХ, СУРАЛЦАХ ЧАДВАР, НИЙГЭМШИХ БАЙДАЛ, АМЬДРАЛЫН ЧАНАРТ шууд нөлөөлдөг болох нь судалгаагаар нотлогдсон байдаг. Харин хоцрогдлыг хожуу илрүүлсэн тохиолдолд сурлагын хоцрогдол, зан үйлийн асуудал, нийгмийн оролцооны саад бэрхшээл нэмэгдэх эрсдэлтэй байна.
ЭРТ ИЛҮҮЛЬЕ, ЭРТ ХҮЛЭЭН ЗӨВШӨӨРЬЕ, ЭРТ ХӨГЖҮҮЛЬЕ
Цаг үе
Гадаадын иргэн, харьяатын газар нарны цахилгаан үүсгүүр ашиглаж эхэллээ
Монгол Улсын Засгийн газраас хэрэгжүүлж буй ногоон хөгжил, эрчим хүчний шилжилт, сэргээгдэх эрчим хүчний хэрэглээг нэмэгдүүлэх бодлогын хүрээнд Гадаадын иргэн, харьяатын газар цахилгаан, эрчим хүчний хэрэглээнд зориулсан нарны цахилгаан үүсгүүрийг суурилуулж, дотооддоо эрчим хүч үйлдвэрлэж эхэллээ.
Тус нарны цахилгаан үүсгүүр нь жилд дунджаар 70.9 мВт.цаг цахилгаан эрчим хүч үйлдвэрлэх хүчин чадалтай бөгөөд байгууллагын цахилгаан эрчим хүчний хэрэглээний 40 орчим хувийг сэргээгдэх эрчим хүчээр хангах боломж бүрдэж байна. Урьдчилсан тооцоогоор энэ нь жилд 20 гаруй сая төгрөгийн бодит хэмнэлт бий болгох эдийн засгийн үр өгөөжтэй.
Ийнхүү байгууллагын цахилгаан хангамжийг төвийн эрчим хүч болон нарны цахилгаан үүсгүүр хосолсон системээр шийдвэрлэсэн нь төсвийн зардлыг бууруулахын зэрэгцээ төрийн байгууллагын үйл ажиллагаанд байгальд ээлтэй, эрчим хүчний хэмнэлттэй, ногоон технологи нэвтрүүлж буй чухал алхам болж байна.
Цаг үе
Монгол, Серби улс хүнс, хөдөө аж ахуйн салбарт хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлнэ
ХХААХҮЯ-ны Төрийн нарийн бичгийн дарга Т.Жамбалцэрэн Бүгд Найрамдах Серби Улсын Гадаад харилцааны яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга Дамяан Йович тэргүүтэй төлөөлөгчдийг хүлээн авч уулзаж, хоёр улсын хамтын ажиллагааны талаар санал солилцлоо.
Уулзалтад Серби улсын Гадаад харилцааны яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга нарын танхимын сайд-зөвлөх Елена Предожевич, тус яамны Ази, Номхон далайн газрын гуравдугаар нарийн бичгийн дарга Марич Вречер, Бүгд Найрамдах Серби Улсаас Монгол Улсад суугаа Өргөмжит консул Б.Зоригт нар оролцов.
Уулзалтын эхэнд Төрийн нарийн бичгийн дарга Т.Жамбалцэрэн Монгол Улсын хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн салбарын өнөөгийн байдал, эдийн засагт эзлэх байр суурь, салбарын бодлого, хэрэгжүүлж буй төсөл, хөтөлбөрүүдийн талаар товч танилцуулжээ. Мөн Серби улстай эдийн засгийн хамтын ажиллагааг хөгжүүлэх боломжуудын талаар байр сууриа илэрхийлсэн байна.
Тэрбээр Монгол Улс Евразийн эдийн засгийн холбооны чөлөөт худалдааны түр хэлэлцээрт нэгдсэнийг дурдаад, хамтын ажиллагааны салбар, чиглэлийг тодорхойлох, хоёр улсын бизнесийн байгууллага, аж ахуйн нэгжүүдийн уулзалтыг зохион байгуулах, хамтран ажиллахад бэлэн гэдгээ хэллээ.
Серби улсын Гадаад харилцааны яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга Дамяан Йович хоёр улсын худалдаа, эдийн засгийн хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх боломж байгааг онцолжээ. Тухайлбал, Монгол Улс Евразийн холбооны чанар, стандартыг хангаж чадвал Серби улс Монголоос мах импортлох боломжтойг дурдсан байна. Харин Серби улс Монгол руу жимс, жимсгэнэ экспортлох боломжийг судалж байгаа аж.
Цаашид хоёр улсын хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн салбарт худалдаа, эдийн засгийн хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх чиглэлээр тодорхой санал боловсруулж, хамтран ажиллахаар болсон байна.
