Бидэнтэй нэгдэх

Үзэл бодол

Эрдэнэвангийн хошууныхны эмгэнэл

Огноо:

,

Нийслэл хот есөн дүүрэгтэй. Гэхдээ энэ есөн дүүргээс  Баянгол дүүрэг арай өөр тодотголтой. Улс төрийн хүрээллийнхнээс АН-ын дарга асан  С.Эрдэнэ гэгч хүнд харьяалагдаж, тус дүүргийн иргэд Эрдэнэвангийн хошууныхан гэсэн нэр хоч зүүсээр удаж байна. Уг нь С.Эрдэнэ гэдэг хүн улс төрд анх хөл тавихдаа Багануур дүүргээс гарч ирж байжээ. Гэхдээ тэрээр 1996-2000 онд Баянгол дүүргийн ИТХ-ын төлөөлөгчөөр сонгогдож, Нийслэлийн Баянгол Дүүргийн Засаг даргаар томилогдсноос хойш Баянголчууд С.Эрдэнэ гэдэг хүний харьяалалд бүрэн шилжсэн гэхэд болно.

Тэрээр Баянгол дүүргийн засаг дарга болонгуутаа өөрийнх нь эсрэг үг хэлдэг болгоныг энэ тойргоос шахан зайлуулж, өөрийнхөө хувийн бизнесийг цэцэглүүлж, “Гурван тамир” нэртэй хувийн сургууль байгуулж,  Баянгол дүүрэгт орших Өргөө кинотеатрын ар талд баахан барилга барьж, Тамираар овоглосон сургууль, зочид буудал, зоогийн газар хүртэл байгуулсан. Өөрийнхөө эзэмшил газар дээр өөрийнхөө вант улсыг байгуулсан С.Эрдэнэ ёстой л нөгөө баруун солгойгүй мөнгө тараан УИХ-ын гишүүнээр сонгогдож, хэдхэн жилийн дараа дүүргийн Засаг дарга явсан эр Нийгмийн хамгаалал хөдөлмөрийн яамны сайдаар томилогдов. С.Эрдэнэ Баянголоос хагартал баяжиж, ах дүү нар, үр хүүхдээ ичиж улаахгүйгээр Баянгол дүүргийн ИТХ-д чихэж эхэлсэн. Одоогоос найман жилийн өмнөх түүхийг сөхөж харья.

2012 оны орон нутгийн сонгууль
Энэ үед Баянгол дүүргийн ИТХ-ын сонгуульд АН-ынхан буюу С.Эрдэнэвангийн хүмүүс ялалт байгуулж, 30 суудал, МАН-ынхан 9, МАХН 2 суудал авчээ.  С.Эрдэнэ  хүү  Э.Ганболор, эхнэр Н.Нинжбадгар хүргэн Г.Энхболд охин Э.Содгэрэл нар нь нэр дэвшин гарч ирэв. Энэ бол зөвхөн цусан төрлийн холбоотой хүмүүсийн жагсаалт. Тодруулбал
  1. Н.Нинжбадгар /С.Эрдэнэ сайдын эхнэр/
  2. Э.Содгэрэл /С.Эрдэнэ сайдын охин/
  3. Э. Ганболор /С.Эрдэнэ сайдын хүү/
  4. Б.Лхагвасүрэн /С.Эрдэнэ даргын хамаатан, НДЕГ-т ажиллаж байсан/
  5. Б.Мөнгөнсүх /С.Эрдэнэ сайдын бие хамгаалагч/
  6. Л.Баттулга /С.Эрдэнэ сайдын жолооч/
  7. Г.Энхболд /С.Эрдэнэ сайдын хүргэн, НДЕГ-т ажиллаж байсан/
  8. Т.Сэр-Од /С.Эрдэнэ сайдын бие төлөөлөгч/
  9. Т.Мөнх-Очир /УИХ-ын гишүүн С.Эрдэнийн туслах/
  10. Б.Бурмаа /БГД-ийн тамгын газарт захиргааны хяналтын байцаагч/
  11. Д.Дэлгэрбат /НДЕГ-т ажиллаж байсан/
  12. Э.Мандхай /С.Эрдэнэ сайдын бие төлөөлөгч/
  13. Т.Төгөлдөр /“Гурван тамир” сургуулийн багш/ гэх мэтээр энэ жагсаалт хөвөрч байлаа.
Баянгол дүүргийн ИТХ-ыг ингэж гартаа оруулж авсан С.Эрдэнэ дүүргийн удирдлагыг бас л өөрийнхөө хүмүүсээр дүүргэв.

Тэрээр өөрийнхөө хүргэн Г.Энхболдыг  Баянгол дүүргийн засаг даргын орлогч болгов. Баянгол дүүргийн Засаг даргын тамгын газрын даргаар  НДЕГ-т ажиллаж байхдаа  Мониторингийн хэлтсийн даргаар ажиллуулж байсан Т.Нямцэцэг, Эдийн засаг төлөвлөлтийн хэлтсийн даргаар гэр бүлийн найзууд болох Д.Дулмаа, Худалдаа, үйлдвэрлэл үйлчилгээний хэлтсийн даргаар мөн л хуучин хамт ажиллаж байсан Б.Сүрэнхүү нарыг томилуулжээ.
2016 оны орон нутгийн сонгууль
Баянгол дүүргийн ИТХ-д дахин АН ялалт байгуулж, 41 суудлын 31-ыг С.Эрдэнэвангийн хүмүүс авчээ.
  1. Г.Энхболд  /С.Эрдэнэ сайдын хүргэн, НДЕГ-т ажиллаж байсан/
  2. Б.Бурмаа /БГД-ийн тамгын газарт захиргааны хяналтын байцаагч/
  3. Б.Мөнгөнсүх /С.Эрдэнэ сайдын бие хамгаалагч/
  4. Д.Нарангэрэл /С.Эрдэнийн хамаатан, туслахаар нь ажиллаж байсан/
  5. Л.Баттулга /С.Эрдэнэ сайдын жолооч/
  6. Л.Төмөрчөдөр /С.Эрдэнийн амралтын газрын дарга/
  7. Д.Дэлгэрбат /НДЕГ-т ажиллаж байсан/
  8. Ш.Давааням /С.Эрдэнийн цэргийн найз/
  9. Л.Алтансүх /С.Эрдэнэтэй хамт НДЕГ-т хамт ажиллаж байсан/
  10. Б.Лхагвасүрэн /С.Эрдэнэ даргын хамаатан, НДЕГ-т ажиллаж байсан/
  11. Батням /С.Эрдэнийн ээжийн нэр дээр байдаг Молор трейд ХХК-ны ажилтан/
  12. Х.Болор-Эрдэнэ /Гурван Тамир” дунд сургуулийнх нь хөгжмийн багш/
гэх мэтээр жагсаалт хөвөрч байна. Үүний дараа тэрээр өөрийнхөө хамгийн итгэлтэй хүмүүсийн нэг болох хүргэн Г.Энхболдыгоо ИТХ-ын даргаар, Б.Бурмааг ИТХ-ын дэд даргаар томилуулав.  Баянгол дүүргийн ИТХ-ын дэд дарга Б.Бурмаа С.Эрдэнийг олон жил дагаж яваа бөгөөд 1996 онд түүнийг дүүргийн Засаг дарга байхад Тамгын газарт нь захиргааны хяналт эрхэлсэн байцаагчаар ажиллаж байсан бөгөөд С.Эрдэнийн охины удирддаг “Төгс эрдэм” сангийн гүйцэтгэх захирлаар 2000-2003 онд ажиллаж байжээ.

Дашрамд дурдахад энэхүү “Төгс эрдэм” сангийн нэр дээр хүүхдийн халамжийн төв байгуулахаар авсан газар дээр эдүгээ С.Эрдэнийн “Шонхор тауэр” баригдсан юм. Б.Бурмаа С.Эрдэнийг Нийслэлийн АН-ын дарга байх үед Баянгол дүүргийн Ардчилсан эмэгтэйчүүдийн холбооны тэргүүн, ХАХНХ-ын сайд байх үед нь хүүхэд, гэр бүл хөгжлийн “Өнөр бүл” төвийн захирлаар ажиллаж байснаас харахад тун ойрын итгэлтэй хүн нь ажээ. Тиймээс ч хүргэнийхээ дараах албан тушаал буюу дүүргийн ИТХ-ын дэд даргаар түүнийг тавьсан байна. Үүний дараа тэрээр өөрийн итгэлтэй хүмүүийн нэг болох С.Одонтуяаг дүүргийн Засаг даргаар томилуулж, бас л өөрсдийнхөө хүмүүсийг нэр дэвшүүлэн гаргаж ирэв.

2020 оны орон нутгийн сонгууль
АН-ын даргаас хэл амтайгаар огцорсон С.Эрдэнэ өнөөдөр дахин Баянгол дүүргийн ИТХ-ын сонгуулийг өөрийн болгохоор зүтгэж, өөрөө хөрөнгө мөнгийг нь гаргаж, Баянгол дүүрэгт АН-ыг ялуулна хэмээн ам бардам сууж байна. МАХН, Шинэ намтай эвсээд байгаа АН-ынхан энэ удаа Баянгол дүүргийг бас л С.Эрдэнэдээ өгч, өнөөх нь өөрийнхөө баахан хүмүүсийг нэр дэвшүүлж, эвсэж орж байгаа намынхандаа ганц ч суудал хялайлгасангүй.  Тэрээр өөрийнхөө  хүргэн Г. Энхболдыг хамийн түрүүнд Баянгол дүүргээс НИТХ-д нэр дэвшүүлжээ.
1.   Д. Ганзориг  /С.Эрдэнийн хүн. Сүүлийн 6 жил     Баянгол Агропарк ОНАТҮГ –т ажиллаж байгаа/.
2. Ё.Ариунцэцэг  /С.Эрдэнийн эхнэрийн найз/
3. Д.Дорждулам  
4. С. Мягмарсүрэн   
5. Б. АЛТАНГЭРЭЛ /УНДЕГ-т С.Эрдэнийн багт ажиллаж байсан/   
6.Д.Нарангэрэл /С.Эрдэнийн хамаатан, туслахаар нь ажиллаж байсан/
7. Р.Батнасан /С.Эрдэнийн өмгөөлөгч/
8. Туяанэмэх Пүрэвсүрэн /С.Эрдэнийн бие төлөөлөгчөөр ажиллаж байсан/
9. С.Мягмарсүрэн / С.Эрдэнийн ухуулагчаар ажиллаж байсан. 2013 оноос БГД-гийн Хөдөлмөрийн хэлтэс, ЖДҮ-ийн хэлтэст ажиллаж байгаа/
10. А.Чинбат /С.Эрдэнийн хамаатан НД-ийн хэлтэст орлогын байцаагч,  ЖДҮД төвд даргаар ажиллаж байсан.
11. Б.Лхагвасүрэн /НДЕГ-т мэргэжилтэн, АН-ын санхүүгийн албаны даргаар ажиллаж байсан/ гэх мэтээр энэ жагсаалт хөвөрч байна.
Мөн үүнээс гадна С.Эрдэнэ өнгөрсөн ИТХ-ын сонгуульд ялсныхаа дараа С.Одонтуяаг Засаг даргаар томилуулж, өөрийнхөө хүмүүсийг  Хорооны Засаг дарга болгон дэвшүүлжээ. Тэрээр энэ удаа дөрвөн жилийн өмнө хорооны засаг даргаар ажиллуулсан 10 хорооны засаг даргааа сойгоод байна.                                                                    
Тэрээр энэ удаа мөн л өмнөх сонгуульд ашигласан тактикаа хэрэглэж БГД-гийн ахмадуудыг өөрийнхөө Гурван тамир амралтын бааз руу зөөж, өдрөөр амруулан, залуучуудыг цуглуулан сэмхэн найрлуулж мөнгө төгрөг тарааж байгаа аж.
Таваг хоол, атга будаанаас худалдагдсан эрх
С.Эрдэнэ сүүлийн найман жил БГД-гийн ИТХ-д дан өөрийнхөө хүмүүсийг нэр дэвшүүлэн дүүргийн эрх мэдлийг гартаа атгаж суугааг дээрх баримт гэрчилж байна. С.Эрдэнэ гэгч хүн зөвхөн хувийн ашиг сонирхолынхоо төлөө иргэдийн саналыг луйвардан баяжиж, харин Баянголчуудын амьдрал өнөөх л бахь байдгаараа үргэлжилсээр... Зөвхөн 2018-2020 оны хооронд Баянгол дүүрэгт гарч байгаа гэмт хэрэг зөрчил 40 орчим хувиар нэмэгдэж, ажилгүй иргэдийн тоо гэхэд 2017 оны судалгаанаас харахад 20 орчим хувиар өсчээ. Харьцангуй гэр хороолол багатай, олон жилийн түүхтэй, өөрийн гэсэн өнгө төрхтэй энэ дүүрэг өнөөдөр улам бүр өнгө алдсаар. Энд шинээр хийгдсэн бүтээн байгуулалт гэхээр олигтой зүйл хийгдсэнгүй, баар, цэнгээний газар, ТҮЦ л  нэмэгдэж,  хулгай дээрэм, архидалтаас үүдэлтэй гэмт хэрэг нэмэгдэж байна.  Баянгол дүүрэгт хэрэгжиж байгаа төсөл хөтөлбөрийн мөнгө хэрхэн яаж хувиарлагдаж, хэн юунд зарцуулж байгаа нь нууц байсаар найман жил өнгөрч байна. Баянгол нэртэй ядуу дүүргийн хувь тавиланд хэн буруутай вэ? Дүүргийг бүхлээр нь өмчилж аваад байгаа С.Эрдэнэ үү? Эсвэл атга будаа, таваг хоолноос саналаа өгч орхидог сонгогчид та буруутай юу?
 
Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа
Монгол Улсын Их Хурлын 2020 оны сонгуулийн санал хураалт дуусах хүртэл сайтын сэтгэгдэл бичих талбарыг түр хаасан тул хүлцэл өчье. SHUDARGA.MN сайтын редакц

Үзэл бодол

Н.Батжин: Хуримтлуулах хялбархан, гол нь их дүнгээс бус багаас эхэл

Огноо:

,

Монголбанкны Олон нийтийн боловсрол, мэдээллийн төвийн Ахлах эдийн засагч Н.Батжинтай ярилцлаа.

-Дэлхийн хуримтлалын өдрийг хэдний өдөр тэмдэглэдэг вэ? Энэ жилийн онцлог юу вэ?

-Дэлхийн хуримтлалын өдрийг анх 1924 оны 10-р сарын 31-ний өдөр тэмдэглэж байсан. Өмнө нь энэ өдрийг манай банкууд харилцагчдынхаа хүрээнд л тэмдэглэдэг байсныг 2017 оноос Монгол Улс даяар тэмдэглэдэг болсон. Энэ онд Монголбанк, Монголын Банкны Холбоо, ХБНГУ-ын Шпаркассэ банкны Монгол дахь сан, Хадгаламжийн Даатгалын Корпорацитай хамтран аян хэлбэрээр 10 сарын 1-ээс 31-ны өдрүүдэд тэмдэглэж байна. Аяныг арилжааны бүх банкуудтай хамтран “Хуримтлуулах хялбархан” уриатай зохион байгуулж байна.

Бид хуримтлалын өдрийн хүртээмжийг нэмэгдүүлэх, орон нутгийн иргэдэд хадгаламжийн ач холбогдлыг ойлгуулах зорилготойгоор жил бүр нэг бүсийг нэмж байгаа. Энэ жилийн тухайд зүүн бүсэд буюу Сүхбаатар аймгийн Баруун-Урт хотод нэгдсэн арга хэмжээг 10-р сарын 27-ны өдөр зохион байгуулах гэж байна. Мөн хүүхэд, залуучуудад чиглэсэн гар зураг, Тик Ток видео зэрэг бүтээлийн уралдаануудыг зохион байгуулна. Хуримтлалын өдрийн бэлэг тэмдэг болох тэмээг таниулах ажлын хүрээнд “Ботгохон”-ыг бүтээсэн. Эрэгтэй эмэгтэй ботгонд нэр өгөх уралдааныг мөн зарлаад байгаа. Мэдээж Ковид-19 цар тахлын үед болж байгаа учраас Улсын онцгой комиссын заавар зөвлөмжийг мөрдлөг болгоно.

-Хуримтлал үүсгэх дадал зуршлыг яаж бий болгох вэ. Хүмүүс орлого бага учраас хуримтлал үүсгэх боломжгүй байна гэж ярьдаг. Гэхдээ бодит байдал дээр орлого бага ч гэсэн хуримтлал үүсгэх боломжтой шүү дээ?

-Энэ бол хүмүүсийн дундах нийтлэг буруу ойлголт л доо. Хуримтлал, цаашлаад хөрөнгө оруулалт хийхэд заавал их хэмжээний мөнгө шаардлагатай мэт ойлгох нь иргэдийн дунд түгээмэл. Ийм шалтгаанаар хуримтлал бий болгохгүй байгаа хүн ч олон. Гэтэл зорилготой хүний хөрөнгө оруулалт, хадгаламж багаас ч хамаагүй эхэлдэг. Тиймээс ч бид энэ удаагийн аянаа “Хуримтлуулах хялбархан” гэсэн уриатай зохион байгуулж байгаа юм.

Иргэд мөнгө хуримтлуулахыг маш хүндээр, томоор хүлээж авдаг. Хуримтлал мянган төгрөгөөс л эхэлнэ. Үүнийг маш сайн ойлгоод сар болгон орлогынхоо тодорхой хэсгийг хуримтлуул. Жишээлбэл, цалингийн данснаасаа автоматаар хуримтлалын данс руугаа татдаг болгочихвол үүндээ тухайн хүн дасан зохицчихдог. Гэтэл эхлээд зардлаа гаргачихаад дараа нь хуримтлуулах гээд байдаг. Угтаа бол хүн хүсэл хэрэгцээгээ дагаад олсон орлогоо бүгдийг нь үрэх гээд байдаг зуршилтай. Тэгэхээр орлого орж ирэх мөчид мөнгөө шууд хуримтлалын дансандаа хийгээд үлдсэн мөнгөн дээрээ зарлагын зохицуулалт хийх нь зүйтэй. Хүмүүс энэ аргыг эсрэгээр нь хэрэгжүүлээд байхаар орлого нь өсөхийн хэрээр түүндээ тааруулаад хэрэглээ нь ихэсч таараад байдаг.

-Өнгөрсөн хугацаанд зээлийн хүүг бууруулах чиглэлээр тусгай хөтөлбөр боловсруулан хэрэгжүүлсэн. Зээлийн хүүг бууруулахын тулд заавал хадгаламжийн хүүг бууруулах ёстой гэсэн зүйл яригдаад байгаа?

-Монголбанкнаас “Зээлийн хүүг бууруулах стратеги”-ийг 2018 онд баталсан ба стратегийн хэрэгжилт болон эдийн засгийн нөхцөл байдал өнгөрсөн хугацаанд сайжирсны үр дүнд зээлийн хүү 4 жилийн хугацаанд 4 хувиар буураад байгаа. Энэ стратегийг илүү өргөн хүрээнд үргэлжлүүлэн хэрэгжүүлэхээр 2020 оны 8-р сард УИХ-ын тогтоол гарч, батлагдсан. Зээлийн хүүний 60 орчим хувийг эх үүсвэр буюу хадгаламжийн хүүний зардал бүрдүүлж байгаа. Хадгаламжийн хүү зээлийн хүүний дийлэнхийг бүрдүүлж байгаа ч, шууд захиргаадалтаар хадгаламжийн хүүг тогтоох, огцом бууруулах нь ихээхэн эрсдэлтэй. Хадгаламжийн хүү бол эдийн засгийн суурь, инфляц болон бусад үзүүлэлтүүдээ дагаад тогтдог. Жишээлбэл, иргэд хадгаламжинд мөнгө байршуулахдаа инфляцыг хардаг шүү дээ. Мөнгийг гэрт хадгалахаар, цаг хугацаа өнгөрөх тусам үнэ цэнээ алддаг. Харин банкинд хадгалах юм бол тодорхой хэмжээний өгөөж хүртэнэ. Тэр өгөөж нь инфляцыг давахуйц хэмжээнд өөрчлөгдөж байдаг. Мөн эрсдэл ч бага.

Тийм ч учраас хадгаламжийн хүү нь инфляц, ханш, бодлогын хүү гэх мэт эдийн засгийн суурь үзүүлэлтээс хамаарна. Улмаар хадгаламжийн хүү нь зээлийн хүүний суурь болж байгаа учраас аль алийг нь огцом бус, тогтвортойгоор буулгахын тулд “Зээлийн хүүг бууруулах стратеги”-д заасан ажлуудыг хэрэгжүүлж, санхүүгийн тогтвортой байдлыг хангах ёстой.

-Тэгэхээр хадгаламжийн хүү буурсан тохиолдолд хуримтлал үүсгэж байгаа иргэд цөөрөх үү?

-Иргэд хадгаламжид мөнгөө байршуулахдаа маш олон хүчин зүйлийг анхаардаг. Хадгаламжийн хүү бол тэдгээрийн зөвхөн нэг нь. Тэр олон хүчин зүйлүүдэд банкны үйлчилгээ, хадгаламжийн бүтээгдэхүүний төрөл, нөхцөл, тогтвортой байдал зэрэг багтдаг. Жишээ нь, хадгаламжийн бүтээгдэхүүн гэхэд урт, богино хугацаатай, хугацаагүй гээд олон янзын бүтээгдэхүүнүүд бий.

Зах зээлийн зарчим буюу инфляц, бусад үзүүлэлтүүд буурсны нөлөөгөөр хадгаламжийн хүү буурч байгаа тохиолдолд ийм эрсдэл гарахгүй. Энэ зарчмаар 2016 оноос шинээр байршуулсан нийт хадгаламжийн жигнэсэн дундаж хүү 12.5%-аас 10.4% болоод буучихсан байна. Сүүлийн нэг жилийн хугацаанд хадгаламжийн хүү 0.6 хувь буурсан бол хэмжээ 2.2 их наядаар өссөн үзүүлэлттэй байна. Тэгэхээр хадгаламжийн хүү эдийн засгийн нөхцөл байдлаас хамаарч буурвал хуримтлал үүсгэж байгаа иргэдийн тоо буурна гэсэн зүйл байхгүй. Үүн дээр мөн иргэдийн санхүүгийн боловсрол, идэвх сайжирч байгаа нь эерэгээр нөлөөлж байгаа.

-Иргэдийн хадгаламжийн хэмжээ хэр их байгаа вэ? Мөн хадгаламжийн хүү хугацаанаасаа хамаараад ямар байгаа вэ?

- Нийт хадгаламжийн хэмжээ 16.0 их наяд төгрөг байгаагаас 85.4 хувь буюу 13.7 их наяд төгрөг нь иргэдийн хадгаламж байна. Монголчуудын хуримтлалын дийлэнх нь хугацаатай хадгаламж байгаа. Тэр дундаа жилийн хугацаатай хадгаламжийг их ашигладаг. Жилийн хугацаатай хадгаламж дунджаар 10.4 хувийн хүүтэй байгаа. Хугацаагүй хадгаламж нь 4.9 орчим хувийн хүүтэй. 2019 оны эцсийн байдлаар давхардсан тоогоор нийт 3.2 сая хадгаламжийн данс байна. Яахав, иргэд гэнэтийн шаардлага тохиолдоно гээд хугацаагүй хадгаламжийг сонгох нь бий. Харин урт хугацааны зорилготой бол хугацаатай хадгаламжийг сонгодог. Гэхдээ хүүнээс илүү зорилго чухал. Хүү бол хадгаламж байршуулж байгаа олон хүчин зүйлсийн зөвхөн нэг нь.

-Нэг талаас зээл эзэмшигчдээс хүүг бууруулах шаардлага ирж байгаа. Нөгөө талаас хадгаламж эзэмшигчдийн эрх ашиг хөндөгдөж байна. Үүн дээр яаж ажиллах ёстой вэ?

-2018 онд Төв банкны тухай хуульд харилцагч, хадгаламж эзэмшигчдийн эрхийг хамгаалах  гэсэн заалт шинээр орсон. Зээл болон хадгаламж эзэмшигч хоёр адилхан л санхүүгийн зуучлалд чухал үүрэг гүйцэтгэж байгаа этгээдүүд. Тэгэхлээр зах зээлийн бус аргаар, аль нэгэнд нь давуу байдал олгож, нөгөөг хохироож болохгүй. Өнөөгийн байдлаар манай нийт хадгаламжийн хэмжээ өсч байгаа ч цаашид иргэд санхүүгийн боловсролтой болох, санхүүгийн бүтээгдэхүүнүүдийг зохистой ашиглах шаардлага оршсоор байна. Хадгаламжийн хэмжээнээс хамаарч зохицуулалт тавих ч юм уу арга хэмжээ авах нь дөнгөж өсч байгаа хадгаламжийг үргээх, улмаар зээл олгох эх үүсвэрийг бууруулах аюултай.

-Дэлхийн улс орнуудаас Герман, Япон зэрэг улс орнууд хуримтлалаараа тэргүүлдэг. Тэгвэл тэргүүлж байгаа орнуудын хүн амынх нь хэдэн хувь нь хуримтлалтай байдаг вэ?

-Дэлхийд хөгжиж байгаа орнууд буюу бидний ярьдаг баруун Европын орнуудад нийт иргэдийнх нь 98-аас дээш хувь нь хуримтлалтай гэсэн судалгаа байдаг. Таны хэлж байгаа Герман улсын хувьд анхны хадгаламжийн банк нь 1778 онд байгуулагдсан бөгөөд өдгөө хуримтлуулах соёлыг маш гүнзгий хэвшүүлсэн. Өнгөрсөн 20 гаруй жилийн хугацаанд нийт өрхийн орлогынх нь 8 хувь нь тогтмол банкны хадгаламж болж шилжсэн байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл, айл болгон орлогоосоо тодорхой хэсгийг заавал хуримтлуулдаг, хүүхдүүд нь мөнгөний гахайндаа их бага гэхгүй мөнгө хийж өөрийн хүссэн зүйлээ худалдаж авдаг. Монголд хадгаламжийн хүүг чухалчилдаг бол Герман, Япон зэрэг орнуудад хадгаламжийн хүү нь инфляц, бодлогын хүүнээсээ хамаараад маш бага, зарим тохиолдолд хасах байдаг. Энэ нь банкинд мөнгө хадгалуулсныхаа төлөө хүү авах биш төлбөр төлж байгаа хэрэг. Гэтэл хасах хүүтэй байхад иргэд нь зарцуулахгүй, хуримтлуулсаар байна гэдэг энэ соёл хэр гүн нэвтэрснийг илэрхийлэх болов уу. Мөн банкны хадгаламж нь тэр улсад өгөөж хүртэх бүтээгдэхүүн биш мөнгөө найдвартай, аюулгүй хадгалах агуулгаар ашиглагддаг гэсэн үг.

Монгол Улсын хувьд арилжааны банкууд 1991 оноос үйл ажиллагаа явуулж эхэлсэн. Энэ цагаас Монгол Улсад хуримтлалтай иргэн гэсэн ойлголт бий болсон. Өнөөгийн байдлаар манай хадгаламжийн түвшин ДНБ-ий 43 хувьтай тэнцүү байна.

Ярилцсанд баярлалаа!

Эх сурвалж: Өдрийн сонин

Дэлгэрэнгүй унших

Үзэл бодол

Мянган ор дэлгэхэд бэлэн байна

Огноо:

,

Монгол Улсын Шадар сайд, Улсын онцгой комиссын дарга Я.Содбаатар, Эрүүл мэндийн сайд Т.Мөнхсайхан нар Хан-Уул дүүргийн “Эх хүүхдийн эрүүл мэнд”-ийн үндэсний төв 2 болон СХД-ийн 21 дүгээр хорооны нутаг дэвсгэрт баригдсан жишиг нэгдсэн эмнэлгийн бэлэн байдалтай танилцлаа.

ХӨСҮТ, Цэргийн төв эмнэлгийн орны ачаалал нэмэгдвэл коронавирусны халдвартай иргэдийг Хан-Уул дүүргийн “Эх хүүхдийн эрүүл мэнд”-ийн үндэсний төв рүү шилжүүлэхэд бэлэн байна. Шаардлагатай тоног төхөөрөмж, эмч, мэргэжилтнүүдийн ажиллах ногоон бүс, шинээр суурилуулсан амьсгалын болон оношлогооны аппаратуудыг ажиллуулах боловсон хүчнийг бэлтгэсэн. Эхний ээлжид 500 ор бэлэн, шаардлагатай бол 500 орыг нэмэх бүрэн боломжтой гэдгийг Эрүүл мэндийн сайд хэллээ.

Мөн Сонгинохайрхан дүүрэгт шинээр баригдсан жишиг нэгдсэн эмнэлгийн бэлэн байдалтай танилцав. Эмнэлгийн тоног төхөөрөмж, шинээр суурилуулсан аппарат лабораториудаас гадна мэргэжлийн эмч, мэргэжилтнүүдийн багийг бэлтгэн “Ковид-19” цар тахлын үед хэрхэн ажиллах заавар, зөвлөмжийг хүргүүлжээ.

Монгол Улсын Шадар сайд, Улсын онцгой комиссын дарга Я.Содбаатар, Эрүүл мэндийн сайд Т.Мөнхсайхан нар эмнэлгийн удирдлагууд болон эмч, мэргэжилтнүүдэд хамгийн гол нь халдвар хамгааллын дэглэмээ сайн сахиж, ажлын хуваарилалтаа зөв зохицуулж ажиллахыг зөвлөлөө.

Дэлгэрэнгүй унших

Үзэл бодол

Ө.Гантөр: Халамж, хүүхдийн мөнгийг зөвхөн картаар олгоно

Огноо:

,

Гамшгаас хамгаалах бүх нийтийн бэлэн байдлын хүрээнд Төрийн банк хэрхэн ажиллаж байгаа болоод цаашид халамж, хүүхдийн мөнгийг хэрхэн олгох зохицуулалт хийж байгаа талаар Төрийн банкны Гүйцэтгэх захирал Ө.Гантөртэй ярилцлаа.
- Өнөөдрийн хамгийн халуун сэдэв халамж, хүүхдийн мөнгийг банкууд, тэр дундаа Төрийн банк хэрхэн олгох вэ гэдэг байна. Энэ талаар хариулт өгнө үү?

- Монгол Улсын Засгийн газраас гаргасан Бүх нийтийн бэлэн байдлын зэрэгт шилжүүлэх тухай №178, №181 тоот тогтоолын дагуу Улаанбаатар хот болон зарим аймагт хөл хорио тогтоосон. Үүний дагуу Төрийн банкны Улаанбаатар хотын салбар нэгжүүд ажиллахгүй байгаа. Харин хөл хорио тогтоогоогүй аймаг, сумын нэгжүүд ажиллаж байна. Төрийн банкны хувьд нийт халамжийн 90, хүүхдийн мөнгөний 51 хувийг олгодог. Онцгой нөхцөл байдал үүссэн энэ үед Төрийн банкны ажилчид иргэдийг банканд ирэлгүйгээр зайнаас үйлчилгээ авах боломжийг нэмэгдүүлэх, бүх төрлийн төлбөр тооцоог саадгүй хүргэх тал дээр ажиллаж байна. Иргэдийн хувьд банкны бүх төрлийн үйлчилгээг зайнаас авах бүрэн боломжтой гэдгийг энд дурдах хэрэгтэй. Халамжийн тухайд бол банканд данс бүртгэлгүй 20 орчим мянган иргэнд эхний ээлжинд данс нээж, картыг нь хэвлэлээ. Мөн хүүхдийн мөнгө авдаг иргэдийг дансжуулж карт олгохоор болж, хэвлэж дууслаа. Зөвхөн нийслэлд л гэхэд 164 мянган хүн хүүхдийн мөнгө авч байна.

Улсын онцгой комиссоос өгсөн үүрэг чиглэлийн дагуу Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яам болон харьяа байгууллагуудтай хамтран ирэх даваа гариг буюу энэ сарын 23-наас салбар нэгжүүдээ нээн ажиллуулахаар шийдвэрлэлээ. Эхний ээлжинд халамж, хүүхдийн мөнгийг картаар дамжуулан олгох ажлыг хийхээр бэлтгэлээ хангаж байна. Хамгийн гол нь харилцагчид маань энэ өдрүүдэд зөвхөн халамж, хүүхдийн мөнгийг картаар дамжуулан тараана гэдгийг сайн ойлгох хэрэгтэй. Бусад бэлэн төлбөр тооцоо нэг ч хийгдэхгүй гэдгийг онцлон хэлье.

Нийслэлийн хувьд, дугаар хорооны иргэн Төрийн банкны аль нэгжээс халамж, хүүхдийн мөнгөний картаа авах вэ гэдгээ халамжийн ажилтнуудаасаа мэдсэн байх шаардлагатай. Мөн иргэд банканд ирэхдээ халдвар хамгааллын дэглэмээ мөрдөж, амны хаалт, бээлийгээ зүүн, цагдаагийн болон банкны ажилтнуудын шаардлагыг биелүүлж хоорондын зайгаа баримтлан үйлчлүүлэхийг хүсье.

Банк онгойлоо гээд бөөгнөрөл үүсгэн өөрийгөө болон хайртай хүмүүсээ эрсдэлд оруулахгүй байхыг хүсье. Хэрэв бөөгнөрөл үүсвэл иргэд гэлтгүй банканд ажиллаж буй ажилчдад эрсдэл үүснэ гэдгийг хаана хаанаа ойлгох хэрэгтэй.

- Зээлийн гэрээний нөхцөлд өөрчлөлт оруулах хүсэлтийг Төрийн банк хэрхэн авч, шийдвэрлэж байна вэ?

- Хүсэлтийг эхний ээлжинд онлайнаар авч эхэлсэн. Харилцагч, иргэд, байгууллага гэрээний нөхцөлд өөрчлөлт оруулах хүсэлтээ Төрийн банкны веб сайтаар нэвтрэн бөглөх шаардлагатай. Үүний дараагаар бид анх зээл авсан нэгжид хувиарлан эргэн мэдэгдэх болно. Эцэст нь нэмж хэлэхэд Төрийн банкны нийт харилцагчид болон иргэддээ гэртээ байж банкны бүх төрлийн үйлчилгээг цахимаар авахыг уриалж байна. Манай банкны Гялсбанктай байхад бүх төрлийн үйлчилгээг зайнаас авах боломжтой.

- Энэ өдрүүдэд байр болон цахилгааны төлбөр гарч эхэллээ. Эдгээр төлбөрүүдээ иргэд хэрхэн төлөх вэ. Ялангуяа цахим банкгүй, бусд банкны харилцагчид?

- Төрийн банкны ИБиллинг гэдэг үйлчилгээ бий. Аль ч банкны харилцагч бай Төрийн банкны ИБиллинг цэсээр нэвтрэн бүх төрлийн хэрэглээний төлбөрөө төлөх боломжтой. ИБиллинг үйлчилгээнд нэвтэрч ороод гэрийн хаягаа оруулахад QR код гарч ирдэг. Түүнийг нь уншуулаад төлбөрөө хялбар аргаар төлөх боломжтой.
 
Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа
Чөлөөт цаг8 цаг 2 минут

Үйлдвэрийн ажилтнуудын дархлааг дэмжихэд анхаарч, хоолны цэсийг шинэ...

Шударга мэдээ8 цаг 7 минут

Гамшгаас хамгаалах өндөржүүлсэн бэлэн байдлын зэрэгт шилжинэ

Улстөр нийгэм8 цаг 12 минут

УОК: Экспортын бүс нутгийг, тусгайлан хамгаалалтыг нь чангатгана

Чөлөөт цаг8 цаг 20 минут

Гараа сайтар угаахыг зөвлөж байна

Чөлөөт цаг8 цаг 25 минут

Хязгаарлалтад ороогүй 13 байгууллагын 22357 тээврийн хэрэгсэлд QR ко...

Чөлөөт цаг8 цаг 28 минут

Өнөөдөр баруун аймгуудын нутгаар цас орж, ихэнх нутгаар хүйтэрнэ

Улстөр нийгэм8 цаг 48 минут

УИХ дахь намын бүлэг, ажлын хэсгүүд хуралдана

Чөлөөт цаг8 цаг 52 минут

Өнөөдөр тахиа, могой жилтнээ аливаа үйлийг хийхэд эерэг сайн...

Улстөр нийгэм2020/11/29

Улаанбаатар хот, Сэлэнгэ, Архангай аймагт хатуу хөл хориог 10 хоного...

Улстөр нийгэм2020/11/28

Баянзүрх дүүргийн нутаг дэвсгэрийг бүхэлд нь ариутгана

Санал болгох