Цаг үе
Төрийн банк нь Нидерланд улсын Фронтклэйр байгууллагатай анхны синтетик төгрөгийн хил дамнасан репо хэлцлийг амжилттай хийлээ
2025 оны 2 дугаар сар. Фронтклэйр нь Валют арилжааны сан (TCX)-ийн хеджээр баталгаажсан 31 сая ам.долларын синтетик төгрөгийн хил дамнасан буцаан худалдан авах хэлцэл (репо)-ийг Монгол Улсын Төрийн банктай байгууллаа.
Зээлийн эрсдэл, хууль эрх зүйн эрсдэл болон үйл ажиллагааны эрсдэл, түүнчлэн макро эдийн засгийн нөхцөл байдлаас хамаарч зээлдэгчийн барьцааны үнэ цэнэ буурах эрсдэл нь Монголын банкуудад дэлхийн мөнгөний зах зээлтэй холбогдоход бэрхшээлүүд дагуулсаар байна. Энэхүү хэлцэл нь Төрийн банканд дэлхийн зах зээлээс дотоод валютын санхүүжилт авах боломжийг олгосон. Мөн Фронтклэйр уг хэлцлийн зохицуулалт, санхүүжилтийн бүтцийг Монголын хууль эрх зүйн болон үйл ажиллагааны тодорхой сорилтуудыг шийдвэрлэхэд тохируулж болохыг дахин харууллаа.
“Фронтклэйр нь 2018 оноос хойш Монгол Улсад 10 гаруй репо болон своп хэлцлийг амжилттай хийсэн. Бид Евробондыг барьцаалан оффшор эх үүсвэрээр санхүүжилт болон хедж хийх замаар Төрийн банканд синтетик төгрөгийн валютыг шууд олгож, анх удаа дотоод валютын репо хэлцлийг эхлүүлж, амжилттай гүйцэтгэсэндээ баяртай байна. Тухайн хэлцэл нь дотоод болон оффшор барьцаа ашиглан Монголын болон дэлхийн банкууд, хеджийн үйлчилгээ үзүүлэгчдийн хооронд хил дамнасан репо хэлцэл хийх шинэ загварыг бий болгож, Монгол Улсын мөнгөний зах зээлийн цаашдын хөгжлийн жишиг болж байна.” – Андрей Шинкевич, Фронтклэйр байгууллагын Ахлах Дэд Ерөнхийлөгч
“Бид Фронтклэйр байгууллагатай энэхүү анхны синтетик үндэсний мөнгөн тэмдэгтийн хил дамнасан репо хэлцлийг амжилттай хийсэндээ баяртай байна. Фронтклэйр байгууллагатай 2018 оноос эхлэн хамтран ажилласнаас хойш бидний түншлэл улам бэхжиж, олон улсын шилдэг туршлагыг нэвтрүүлснээр Монгол Улсын санхүүгийн зах зээлийн хөгжилд чухал үүрэг гүйцэтгэж байна. Энэхүү шинэлэг хэлцэл нь Төрийн банканд дэлхийн зах зээлээс төгрөгийн санхүүжилт авч, хөрвөх чадварын менежментийг сайжруулах боломжийг олгосон. Энэ жишгээр дэлхийн мөнгөний зах зээлд хүрэх бололцоо олдож байгаа нь дотоодын хөрөнгийн зах зээлийг хөгжүүлэхэд том нөлөө үзүүлэх боломжтой гэж харж байна.”- Өлзийн Гантөр, “Төрийн банк” ХК-ний Гүйцэтгэх захирал
“Энэхүү гүйлгээ нь TCX-ийн Монголын зах зээлийн хөгжилд оруулж буй чухал хувь нэмэр юм. Монголбанкнаас амжилттай хэрэгжүүлсэн дотоодын эрсдэлээс хамгаалах хэрэгслийн үйлчилгээ аажмаар буурч байгаа нь бусад хеджийн үйлчилгээ үзүүлэгчдэд зах зээлийг дэмжих илүү том боломжийг олгож байна. Үүний үр дүнд TCX-ийн олон төрлийн хеджийн гүйлгээг хөнгөвчлөх чадвар болон таатай үнийн нөхцөлүүд нь Frontclear болон бусад нөлөө бүхий хөрөнгө оруулагчдын тусламжтайгаар төгрөгийн зах зээлд томоохон эерэг нөлөө үзүүлж байна. Валютын эрсдэлд үзүүлэх анхаарал нэмэгдэж, энэ нөлөөллийн түүхийн нэг хэсэг болсондоо баяртай байна.” - Xander Goudriaan, TCX Арилжаа хариуцсан захирал
Тухайн хэлцэлд, Европын Сэргээн Босголт Хөгжлийн Банк (EBRD)-аас хөрвөх чадвартай ам.долларын эх үүсвэрийг авч, TCX-тай төгрөг/ам.долларын хедж хийж Төрийн банканд синтетик төгрөгийн репо эх үүсвэрийг олгосон. Энэхүү репо хэлцэл нь Олон Улсын Своп, деривативын холбоо (ISDA)-ны гэрээний дагуу баталгаажсан ба Фронтклэйр нь Монголын зах зээл дэх хууль эрх зүйн асуудлыг харгалзан своп баталгаажуулалтыг тохируулсан. Уг хэлцлийн баримт бичгүүд нь дотоод валютын репо хэлцэлтэй холбоотой үйл ажиллагааны болон хууль эрх зүйн үзэл баримтлалын шилдэг туршлагыг нэвтрүүлж байна. TCX болон Frontclear нь Cardano Development-ийн нэг хэсэг юм.
Фронтклэйр байгууллагын тухай
Фронтклэйр нь хөгжиж буй улс орнуудад мөнгөний зах зээлийн тогтвортой байдлыг дэмжих зорилготой үйл ажиллагаа явуулдаг хөгжлийн санхүүгийн байгууллага юм. Фронтклэйр нь банк хоорондын зах зээл тэр дундаа дотоодын санхүүгийн байгууллагуудад хүртээмж болон хөрвөх чадварыг нэмэгдүүлэх зорилгоор зээлийн баталгаа болон техникийн туслалцаа үзүүлдэг. Фронтклэйр байгууллагын дэлхийн хэмжээнд хэрэгжүүлж буй техникийн туслалцааны хөтөлбөр нь төв банкуудтай хамтран санхүүгийн дэд бүтэц, хууль эрх зүйн орчин болон дотоод зах зээлд оролцогчдын ур чадвар, чадамжийг хөгжүүлэхэд чиглэсэн байдаг. Фронтклэйр нь Европын хөгжлийн санхүүгийн байгууллагууд болон дэлхийн хөгжлийн агентлагуудаас санхүүждэг. Fitch агентлагаас A- үнэлгээ, Moody’s агентлагаас Baa1 үнэлгээ авсан бөгөөд мөн AAA- зэрэглэлтэй Германы хөгжлийн банкнаас (KfW) баталгаа авсан. Дэлгэрэнгүй мэдээллийг www.frontclear.com цахим хуудаснаас авна уу.
TCX-ийн тухай
TCX нь хөгжиж буй зах зээлд валютын деравитивыг санал болгодог хөгжлийн санхүүгийн байгууллага юм. TCX-ийн хувьцаа эзэмшигчид нь хөгжлийн санхүүгийн байгууллагууд болон нөлөө бүхий хөрөнгө оруулагчдаас бүрддэг бөгөөд сангийн үндсэн зорилго нь дотоодын валютын санхүүжилтийг дэмжих замаар валютын эрсдэлийг арилгах, мөн хөрөнгийн зах зээлийг хөгжүүлэхэд хувь нэмэр оруулах явдал юм. TCX нь дэлхийн хэмжээнд 100 гаруй валютын хугацааны хязгаарлалтгүйгээр кросс валютын своп болох FX форвард хэлцлийг санал болгодог. Тус сан нь Амстердам хотод төвтэй ба S&P агентлагаас A үнэлгээ, Moody’s агентлагаас A1 үнэлгээ авсан. Дэлгэрэнгүй мэдээллийг https://www.tcxfund.com цахим хуудаснаас авна уу.
Төрийн банкны тухай
Төрийн банк нь төрийн өмчийн оролцоотой олон нийтэд нээлттэй хувьцаат компани юм. Банк нь 2009 онд үүсгэн байгуулагдсан цагаасаа хойш өөрийн чадварлаг боловсон хүчин, дэвшилтэт технологийн тусламжтайгаар найдвартай, цаг алдалгүй үйлчилгээг иргэдийн болон байгууллагын харилцагчдадаа хүргэн ажиллаж, банкны системд хувь нэмрээ оруулж байна. Төрийн банк нь Монгол Улсын банкны системийн нөлөө бүхий таван банкны нэг бөгөөд улсын хэмжээнд 500 гаруй салбар нэгжтэй, иргэдийн банкны үйлчилгээгээр илүү давамгайлдаг. Банк нь олон улсын зээлжих зэрэглэлийн Moody’s агентлагаас B2 үнэлгээтэй. Дэлгэрэнгүй мэдээллийг www.statebank.mn цахим хуудаснаас авна уу.
Цаг үе
Индонезид авлигын хэрэгтэй холбоотойгоор өндөр албан тушаалтнуудыг баривчилжээ
Индонезид авлигын эсрэг ажиллагаа эрчимжиж, Засгийн газрын өндөр албан тушаалтнуудыг баривчилжээ. “Аль Жазира”-гийн мэдээлснээр, тус улсын Цагаачлалын асуудал эрхэлсэн дэд сайд Силми Каримыг цагаачлалын бичиг баримтын бүрдүүлэлт, удирдлагатай холбоотой зөрчил гаргасан байж болзошгүй хэргээр саатуулсан байна. Түүнийг Авлигатай тэмцэх комиссын байранд 10 орчим цаг байцаасны дараа баривчилжээ.
Авлигатай тэмцэх комиссын төлөөлөгч Будии Прасетьогийн мэдээлснээр, уг хэрэг 2023-2024 онд Силми Карим тухайн үеийн Ерөнхийлөгч Жоко Видодогийн засаг захиргаанд Цагаачлалын асуудал эрхэлсэн ерөнхий захирлаар ажиллаж байх үед гарсан байж болзошгүй аж. Мөн энэ хэрэгт холбогдуулан өөр долоон сэжигтнийг тогтоосон гэж мэдэгдэв.
Үүнээс нэг өдрийн өмнө Индонезийн Ерөнхий прокурорын газар Ерөнхийлөгч Прабово Субиантогийн хүүхдийн хоол тэжээлийн дутагдалтай тэмцэх үнэгүй хоолны хөтөлбөрийг хариуцаж байсан Үндэсний хоол тэжээлийн агентлагийн дарга асан Дадан Хиндаяанаг авлигын хэрэгт холбогдуулан баривчилжээ. Тус хэрэгт мөн хоёр хүнийг саатуулсан байна.
Мөрдөн шалгах байгууллагын мэдээлснээр, үнэгүй хоолны хөтөлбөрийг сургуулиудад үйл ажиллагаа явуулдаг сангуудаар дамжуулан хэрэгжүүлдэг бөгөөд эдгээр санг хууль бус үйл ажиллагаанд ашигласан байж болзошгүй гэж үзэж байгаа юм.
Индонезийн Төрийн нарийн бичгийн дарга Прасетьо Хади сүүлийн хоёр өдөр дараалан өндөр албан тушаалтнууд авлигын хэрэгт холбогдсонд Засгийн газар санаа зовниж буйгаа илэрхийлжээ. Тэрбээр Авлигатай тэмцэх комисс болон Ерөнхий прокурорын газрын явуулж буй хуулийн ажиллагааг Засгийн газар хүндэтгэнэ гэж мэдэгдсэн байна.
Индонезид сүүлийн саруудад авлигын эсрэг ажиллагаа идэвхжиж, өнгөрсөн дөрөвдүгээр сард тус улсын Омбудсманы ерөнхий дарга албан тушаалдаа томилогдоод зургаахан хоногийн дараа хээл хахуулийн хэрэгт холбогдон баривчлагдсан юм.
Цаг үе
Эрхтэн шилжүүлэн суулгах салбарын олон улсын тэргүүлэх мэргэжилтнүүдийг хүлээн авч уулзав
Эрүүл мэндийн сайд Э.Батшугар Монгол Улсад зохион байгуулагдаж буй “ICOT V-2026” Олон улсын эрхтэн шилжүүлэн суулгах чуулганд оролцохоор хүрэлцэн ирсэн олон улсын эрдэмтэн, профессоруудын төлөөллийг хүлээн авч уулзлаа.
Уулзалтад Туркийн Эрхтэн шилжүүлэн суулгах сангийн ерөнхийлөгч, профессор Эюп Кахвежи, Испанийн Донор ба шилжүүлэн суулгалтын институтийн ерөнхийлөгч, профессор Марти Маньялич Видал, Туркийн Эрхтэн шилжүүлэн суулгах сангийн ерөнхий зохицуулагч Гамзе Илдирим, БНСУ-ын Сөүлийн Үндэсний Анагаах Ухааны Төвийн профессор, Азийн Эрхтэн шилжүүлэн суулгах нийгэмлэгийн ерөнхий нарийн бичгийн дарга, “Vitalink” байгууллагын захирал профессор Гюри Ан нар оролцлоо.
Талууд Монгол Улсад эрхтэн, эд, эс шилжүүлэн суулгах тусламж үйлчилгээний өнөөгийн байдал, тархины үхэлтэй донорын тогтолцоог бэхжүүлэх боломж, хүний нөөцийн чадавхыг дээшлүүлэх, эмч мэргэжилтнүүдийг олон улсын сургалт, судалгаанд хамруулах, эрхтэн хадгалалт болон шилжүүлэн суулгах дэвшилтэт технологийг нэвтрүүлэх чиглэлээр санал солилцлоо.
Эрүүл мэндийн сайд Э.Батшугар Монгол Улсад эрхтэн шилжүүлэн суулгах салбар сүүлийн жилүүдэд эрчимтэй хөгжиж байгааг онцолж, олон улсын байгууллага, тэргүүлэх мэргэжилтнүүдтэй хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлэн, иргэдэд үзүүлэх тусламж үйлчилгээний чанар, хүртээмжийг нэмэгдүүлэхэд анхаарч ажиллахаа илэрхийллээ.
Мөн уулзалтын үеэр “ICOT V-2026” конгрессын хүрээнд хэрэгжүүлэх хамтарсан сургалт, эрдэм шинжилгээний хамтын ажиллагаа, туршлага солилцооны талаар хэлэлцэж, цаашдын хамтын ажиллагааны чиглэлүүдийг тодорхойлов.
Цаг үе
Улаанбаатар хот БНСВУ-ын Нинь Бинь мужтай хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлнэ
Манай улс Бүгд Найрамдах Социалист Вьетнам Улс (БНСВУ)-тай хот байгуулалт, аялал жуулчлал, соёл, боловсрол, эдийн засгийн салбаруудад хамтын ажиллагаагаа жилээс жилд өргөжүүлж буй. Энэ хүрээнд нийслэлийн Засаг даргын Нийгмийн салбар, ногоон хөгжил болон агаар, орчны бохирдлын асуудал хариуцсан орлогч А.Амартүвшин тус улсын Нинь Бинь мужийн Намын хорооны орлогч нарийн бичгийн дарга, Үндэсний Ассамблейн төлөөлөгчдийн тэргүүн Май Ван Туат тэргүүтэй төлөөлөгчдийг хүлээн авч уулзлаа. Уулзалтаар талууд цаашдын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх талаар санал солилцсон юм.
Уулзалтын эхэнд НЗД-ын орлогч А.Амартүвшин уулзалтад ирсэн төлөөлөгчдөд талархал илэрхийлэн “Улаанбаатар хотын хувьд танай улсын нийслэл Ханой хоттой 1980-аад оноос эхлэн олон салбарт хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлэн хөгжүүлсээр байна. Нийслэл хотуудын энэхүү харилцаа өнөөдөр орон нутгийн түвшний хамтын ажиллагаагаар улам бүр баяжиж байгаад баяртай байгаа илэрхийлье.
Цаашид Улаанбаатар хот болон Нинь Бинь мужийн аж ахуйн нэгж, байгууллагуудыг харилцан холбож, бизнесийн орчин, зах зээлийн боломжийг нэмэгдүүлэх хүсэлтэй байна. Тухайлбал, дэвшилтэт технологид суурилсан үйлдвэрлэл, хөдөө аж ахуй, логистик, худалдаа, хөрөнгө оруулалтын салбар, хүнсний болон өргөн хэрэглээний бараа бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэл дэх хамтын ажиллагааг бэхжүүлэх чиглэлд бүхий л талаар дэмжлэг үзүүлэн, хамтран ажиллахдаа таатай байх болно” гэлээ.
БНСВУ-ын Нинь Бинь мужийн Намын хорооны орлогч нарийн бичгийн дарга, Үндэсний Ассамблейн төлөөлөгчдийн тэргүүн Май Ван Туат “Манай муж нь 2030 он гэхэд хотын статустай болохоор зорьж буй. Үүнтэй холбоотойгоор бидний харилцаа, хамтын ажиллагаа улам өргөжиж, олон төсөл, хөтөлбөрүүд амжилттай хэрэгжинэ гэдэгт итгэлтэй байна.
Цаашид дээрх салбаруудад хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлэхээс гадна дижитал шилжилт, төрийн үйлчилгээний шинэчлэл, суурьшлын бүсийн оновчтой төлөвлөлт, ногоон байгууламжийг нэмэгдүүлэх чиглэлээр харилцан туршлага солилцон, хамтран ажиллах хүсэлтэй байна” гэдгийг онцолж байв.
Ташрамд, Монгол Улс, БНСВУ хооронд дипломат харилцаа тогтоосны 72 жилийн ой энэ онд тохиож байна.
