Бидэнтэй нэгдэх

Шударга мэдээ

“Ган үзэг 2019” оны тэргүүн наадмын ШИЛДГҮҮД тодорлоо

Огноо:

,

Монголын сэтгүүлчдийн нэгдсэн эвлэлээс мэргэжлийн сэтгүүл зүйн үнэлэмжийг дээшлүүлэх зорилгоор зохион байгуулдаг оны шилдгүүдийг шалгаруулах “ГАН ҮЗЭГ 2019” оны тэргүүн наадам өнөөдөр /2019.12.07/ “CROCUS EVENT HALL”-д болж байна. 

“ГАН ҮЗЭГ 2019” оны тэргүүн наадмыг МСНЭ-ийн ерөнхийлөгч Х.Мандахбаяр нээж хэлсэн үгэндээ “Монголын сэтгүүл зүйн салбар 2019 онд чамгүй олон ажлыг амжууллаа. МСНЭ-ийн Удирдах зөвлөл, Бага хурал, Хяналтын зөвлөлийн гишүүддээ хандан 2019 оныг амжилт бүтээлээр дүүрэн үдэж байгаадаа баяртай байгаагаа илэрхийлье.

Өнгөрсөн жил энэ тайзан дээрээс 2019 оныг гадаад харилцааны жил болгон зарлаж байв. 2019 оныг гадаад харилцааны жил болгон зарласнаар гадаад харилцаатай орнуудын тоог 30-д хүргэж чадсан. Беларусь, Украйн, Польш гээд олон улс, оронтой сайн харилцааг эхлүүлж, контент солилцох, туршлага хуваалцах өргөн боломжтой болж байна. Мөн гадаад харилцаанаас гадна хууль эрхзүйн орчнуудыг сайжруулах талд олон ахицтай ажил хийлээ” хэмээн онцоллоо.  

“ГАН ҮЗЭГ 2019” наадамд нэр дэвшүүлж, бүтээлээ ирүүлсэн хэвлэл мэдээллийн байгууллагаас “Шилдэг сэтгүүлч”, "Шилдэг редактор”, “Орон нутгийн шилдгүүд”, "Шилдэг бүтээл”, "Шилдэг хэвлэл мэдээллийн байгууллага” гэсэн номинаци тус бүрээр шилдгийн шилдгийг шалгарууллаа. Уралдааныг мэргэжлийн экспертүүд болон мэргэжлийн холбоод, МСНЭ-ийн Удирдах зөвлөлийн санал дүгнэлтээр дүгнэжээ. 

Мөн МСНЭ-ийн Ерөнхийлөгчийн нэрэмжит шагналаар MNB World болон Royal  телевизийг, Шинжлэх ухааны мэргэшсэн сэтгүүлчээр Өдрийн сонины Хариуцлагатай нарийн бичгийн дарга Д.Оюунтуяаг, Эрүүл мэндийн мэргэшсэн сэтгүүлчээр Монголын үнэн сонины сэтгүүлч С.Нямсүрэнг тус тус шагналаа. Мөн Зариг.мн сайтын захирал Н.Өнөрцэцэг, Товч.мн сайтын  сэтгүүлч Т.Оюумаа нарыг Харилцааа холбооны тэргүүний ажилтан цол, тэмдэгээр шагналаа. 

“ГАН ҮЗЭГ 2019” НААДМЫН ШИЛДГҮҮД  

ШИЛДЭГ СЭТГҮҮЛЧ

1.Сайтын шилдэг сэтгүүлч

24tsag.mn - С.Гандөл

Мэдээллийн сайтын шилдэг сэтгүүлчээр 24 цаг.мн сайтын сэтгүүлч Гандөл өөрийн өнгө төрх бүхий нийтлэл, сонгосон сэдэв, хөндсөн асуудлуудаараа ийнхүү шилдгээр шалгарч байна. Тэрбээр энэхүү 2019 онд “Мона Лизагийн харцнаас тодрох Монгол”, Бидний сэтгэхүйд ухамсрын шанаа л хэрэгтэй”, “Хүүхдээ үхэл рүү нь түлхдэг хэнэггүй монгол зан” зэрэг шилдэг нийтлэлүүдийг уншигчдад хүргэсэн юм.

2.Сэтгүүлийн шилдэг сэтгүүлч

Гранд сэтгүүл - Л.Номин-Эрдэнэ

Сэтгүүл зүйн Гэрэл зургийн сурвалжлагын төрлөөр мэргэшиж буй залуу сэтгүүлч Номин-Эрдэнэ “Гранд” сэтгүүлийн өнгөт хуудсуудыг чимдэг фото зургуудаараа өрсөлдөж шилдгийн шагналыг авлаа. Тэрбээр Хүмүүнлэгийн ухааны их сургуулийг сэтгүүлч мэргэжлээр төгссөн. Гранд сэтгүүлд оюутан байхаасаа гэрэл зургийн сурвалжлагчаар ажиллаж эхэлснээс хойш 4 дэх жилдээ ажиллаж байгаа залуу сэтгүүлч юм.

3.Сонины шилдэг сэтгүүлч

Зууны мэдээ сонин - Ч.Үл-Олдох

Сонины шилдэг сэтгүүлчийн төлөөх галтай өрсөлдөөн дундаас цойлон гарсан “Зууны мэдээ” сонины сэтгүүл Чанцалын Үл-Олдох 2019 онд “Аварга Тосонгоос аврал эрэх хэрэггүй”, “Хөдөө арлыг хөдөөгөөр нь үлдээе”, “Сүхбаатарт харин ч цөөхөн лиценз олгосон гэнэ үү”, Жанжны нутаг сүйрлийг ирмэгт” зэрэг сурвалжлага, асуудал дэвшүүлсэн нийтлэлүүдийг уншигчдадаа хүргэжээ.

4.Радиогийн шилдэг сэтгүүлч

Гэр бүлийн радио 104.5 - Н.Амарсанаа

Сэтгүүлч Н.Амарсанаа нь “Хос урлаг” нэвтрүүлгээрээ гэр бүлийн боловсрол, төлөвшил, монгол гэр бүлийн орчин, бие хүн болон гэр бүлийн сэтгэл зүйн мэдлэг, боловсрол зэрэг нийгмийн тулгамдсан асуудал, хүний амьдралын нандин сэдвийг нэгэн зэрэг хөндөж, радиогийн төрөл зүйлийн амьд чанарыг сэтгүүл зүйн бүтээлд тусгаж чадсаныг үнэлэн энэхүү  шагналыг олгож байна.

5.Телевизийн шилдэг сэтгүүлч

ТВ5 Телевиз - Ч.Доржбат

“Монгол Улсаа хөгжүүлье” уриатай ТВ 5 телевизийн сэтгүүлч, “Шинэ хөдөө” төслийн зорилтот нэвтрүүлгийн сэтгүүлч Ч.Доржбат “Эрүүгийн хуулиар 7 үхэр, 23 хонь хулгайлахыг зөвшөөрчээ” сурвалжлагаараа энэхүү шагналыг хүртэж байна. Түүний хөндсөн сэдэв, дэвшүүлсэн асуудлын мөрөөр Эрүүгийн хуулийн алдаатай заалтыг залруулахаар УИХ-ын гишүүн Х.Болорчулуун нарын гишүүд мал хулгайлсан этгээдэд хүлээлгэх хариуцлагыг чангатгахаар хуулийн төсөл санаачлан УИХ-д өргөн бариад байгаа юм.

6.Гэрэл зургийн шилдэг сэтгүүлч

Намсрайжавын Сүхбат

Монголын сэтгүүлчдийн нэгдсэн эвлэлийн Налайх салбар зөвлөлийн гишүүн Намсрайжавын Сүхбат шалгарч байна. Тэрбээр 2019 оны аяллын гэрэл зургийн цувралуудаараа энэхүү шагналыг хүртэж байна. Гэрэл зургийн дурантайгаа хамт 2019 онд эх орныхоо зүүнээс баруун, өмнөөс хойд дөрвөн зүгт үзэсгэлэнт нутгуудаар жилийн дөрвөн улирлын турш нийтдээ 32 мянга 820 км аялж, Хархираа Түргэний уулс, Отгонтэнгэр хайрханд авиралт хийж, байгалийн үзэсгэлэн, хөдөөгийн амьдрал, хүмүүсийн хөрөг зургуудыг хальснаа гайхамшигтай яруу тодоор буулган авч үлдээжээ.

7.Шилдэг судлаач

МУСГЗ Л.Норовсүрэн

 Монгол Улсын соёлын гавьяат зүтгэлтэн, шинжлэх ухааны доктор, профессор Л.Норовсүрэн 30 жилийн судалгааны шинжилгээний ажлын үр дүн болсон 21 боть зохиолоо хэвлэн гаргасан нь  энэ оны хамгийн шилдэг бүтээлийн нэгдүгээрт зүй ёсоор нэрлэгдэж байна.  Энэ нь сэтгүүл зүйн онол, түүх, арга зүйн асуудлуудыг бүрэн хамарсан цогцолбор ажил юм. Тухайлбал, Монголын нийтлэлийн түүхэн туршлагыг 13-р зуунаас эхлэн 800 жилээр, сэтгүүл зүйн түүхийг 1913 оноос эхлэн 100 гаруй жилээр, Монголын сэтгүүлчдийн арга туршлага, бүтээл туурвилын тоймыг 600 гаруй шилдэг сэтгүүлчийн үйл ажиллагаагаар төлөөлүүлэн судалж, эдгээрт нийт 8 ботийг зориулжээ. 21 боть зохиолын дотор сэтгүүл зүйн онол, арга зүйн асуудалд зориулсан нэг сэдэвт бүтээлүүд зонхилж байгаа бөгөөд Үүнд: “Хянан найруулах ухаан”, “Иргэний сэтгүүл зүй”, “Телевизийн сэтгүүл зүй”, “Радио сэтгүүл зүй”, “Фото сэтгүүл зүй”, “Сэтгүүл зүйн бичлэгийн төрөл, зүйл” зэрэг бүтээл багтаж байгаа юм. Энэхүү цогцолбор бүтээлд Монголын сэтгүүл зүйн түүхэн хөгжил, онол туршлагыг иж бүрнээр шинжилж урьд өмнө судалгааны эргэлтэнд ороогүй сурвалжуудыг ашиглан олон чухал дүгнэлтийг хийжээ. 

2. ОРОН НУТАГ

8. Орон нутгийн шилдэг сайт

ETZONE.MN - Орхон аймаг 

Эрдэнэт хотын мэдээ, мэдээллийн etzone.mn сайт 2016 оноос үйл ажиллагаагаа эхлүүлсэн. 2019 онд  etzone.mn сайт “Улстөрчдийн тоглолт үйлчлэгч нарын амьдралаар тоглож үргэлжлэв үү” асуудал дэвшүүлсэн мэдээллийн үр дүнд Хот тохижуулах газрын 4 үйлчлэгч ажилдаа эргэн орсон. “Албан тушаалын хэнээрхэл буюу Эрдэнэтийн эмгэнэл” гарчигтай Барилга захиалагчийн албаны 11 инженер мөн ажлаас халагдсан мэдээ олон нийтэд хүрсний дараа шүүх хяналтын байгууллагаар асуудал шийдэгдэж, зарим нь ажилдаа эргэн орсон. Түүнчлэн Баянцагаан багийн иргэн Ж.Батцолмонгийн эмчилгээний зардлын хандивын аяныг уриалан явуулсан ба гэр бүл нь 10 сая төгрөг цугласанд баяр талархлаа илэрхийлсэн байна. Орон нутгийн төдийгүй улс орны хэмжээнд асуудал, сэдвийг сөхөн гаргаж, нөлөөлөл, манлайллын бий болгон ажилласан etzone.mn сайт орн нутгийн шилдэг мэдээллийн сайтаар ийнхүү зүй ёсоор нэрлэгдэж байна.

9. Орон нутгийн шилдэг сонин, сэтгүүл

Дундговийн амьдрал сонин - Дундговь аймаг

Дундговь аймгийн хэмжээнд тогтмол гарч байгаа цор ганц хэвлэл-долоо хоног тутмын “Дундговийн амьдрал” сониныг ахмад сэтгүүл Сандагдоржийн Пүрэвсүрэн эрхлэн гаргаж байна. 71 жилийн түүхтэй энэхүү сониныг зуун, мянган дамжуулан галыг нь таслалгүй сүүлийн 21 жил залгамжлан авч явв билээ. Сүүлийн долоон жилд нь эрхлэн гаргажээ. “Дундговийн амьдрал” сонин нь аймгийн хэмжээний нийгэм, эдийн засаг, улс төрийн амьдрал, үйл явдлын мэдээллийн толь бөгөөд нийтлэлийн бодлогын хувьд цуурхал, хов жив, дуулиан шуугианаас ангид үнэн бодит мэдээллийн индэр болж байгааг сонины дугаар бүрээс харж болно.

10.Орон нутгийн шилдэг радио

Бизнес радио 106.5 Хос төв нэгдэл - Дархан-Уул аймаг

Бизнес радио нь 10 жил тасралтгүй ажиллахдаа нэг талаас уншигч, сонсогчдынхоо, нөгөө талаас харилцагчдынхаа итгэл хүлээсэн мэдээллийн хэрэгсэл болжээ. Өнгөрсөн хугацаанд 150 гаруй аж ахйн нэгжтэй тасралтгүй хамтран ажиллаж, 3000 гаруй радиогийн реклам сурталчилгааг бэлтгэн хүргэсэн байна. Хоногийн 21 цагийн турш мэдээ мэдээлэл, нийтлэл нэвтрүүлгүүд бэлтгэн сонсогчдодоо хүргэдгээс “Рокд би дуртай”, “Залуус”, “Ретро носталги”, “Ам дамжсан аялгуу” хөгжмийн хөтөлбөрүүдээс гадна “Танд дуулгах сонин” мэдээллийн хөтөлбөр, “Өдрийн зочин” ярилцлагын нэвтрүүлэг,  “Нууц биш нууц” ток шоу нэвтрүүлгүүд нь байнгын сонсогчтой брэнд болжээ.

11.Орон нутгийн шилдэг телевиз

Хас телевиз - Өвөрхангай аймаг

ХАС телевиз нь 2011 онд байгуулагдсанаас хойш нэг ч удаа эфирээ таслалгүйгээр үйл ажиллагаа явуулахдаа аль нэгэн нам, төрийн албан тушаалтнаас ангид ажиллаж, аливаа хууль бус үйлдэл, хүнд суртал, хээл хахууль гээд орон нутгийн асуудлуудыг хөндөн олон нийтийн эрх ашгийн төлөө шударга үнэний дуу хоолой болох үүргээ бодлогынхоо чиглэл болгон хэрэгжүүлж ирсэн юм. Мөн баримтат кино, кино концерт, хүүхэд танин мэдэхүй, спорт, соёл урлаг, зан заншил шашны гүн ухааны нэвтрүүлгүүдийг сэтгүүл зүйн мэргэжлийн түвшинд чанартай бэлтгэн үзэгчдэд хүргэж ирсэн юм. Шударга үнэний төлөө асуудлуудыг хөндөн гаргах, иргэдийн дуу хоолойг аймаг, орн нутгийн удирдлагуудад хүргэх, гүүр болон ажиллах үүргээ нэр төртэй биелүүлж, мэргэжлийн түвшинд ажиллаж байгааг үнэлэн энэхүү шагналыг олгож байна.

12.Орон нутгийн сайтын шилдэг сэтгүүлч

Х.Эрдэнэбулган - Dornogovipost.mn

Сэтгүүлч Хасааноовын Эрдэнэбулган 2019 онд “Хамарын хийдийн орчим энергийн төвд уурхай эрхлэхийг зөвшөөрсөн үү” цуврал сурвалжлагууд, “З.Алтангэрэл: Хэзээ нэгэн цагт Хамарын хийд орны газрыг ухаж төнхөхөөр хүмүүс ирнэ гэдгийг мэдэж байсан” цуврал ярилцлага, “Б.Үлэмжсаруул: Би хүний сайн хүү байх тавилантай биш” ярилцлага”, “Зүүнбаянгийн дурсамж буюу Нефтийн үйлдвэрийн залуус” нийтлэл зэргээрээ Орон нутгийн сайтын шилдэг сэтгүүл шагналыг хүртэж байна. Үүнээс гадна 2019 онд сард дунджаар 50, жилийн турш нийт 600 орчим цаг үеийн мэдээ, тодруулга бичиж montsame.mn, dornogovi.mn сайтад нийтэлсэн байна.  Эрдэнэбулган нь сэтгүүл зүйн салбарт 10 гаруй жил ажиллаж, гол төлөв байгаль дэлхий, нийгэм, хөдөө аж ахуй, хүн зоны амьдралын чиглэлээр бичиж нийтэлдэг, ажлын анхны гараагаа өдөр тутмын “Өнөөдөр” сонины сэтгүүлчээс эхэлж байжээ.

13.Орон нутгийн сонин, сэтгүүлийн шилдэг сэтгүүлч

Д.Улаанхүүхэн

Сүхбаатарын өнгө сонин

Сэтгүүлч Дугарсүрэнгийн Улаанхүүхэн сэтгүүлчээр 17 дахь жилдэ ажиллаж байгаагаас сүүлийн хоёр жилд нь “Сүхбаатарын өнгө” сониныг эрхлэн гаргаж байна. Сүүлийн 20 жил үйл ажиллагаа нь тасраад байсан тус сониныг сэргээн гаргаж, захиалагчдын тоог энэ хугацаанд 2000 орчимд хүргэж, нийтдээ 80 мянган ширхэг сониныг хэвлэн уншигчдынхаа гарт хүргээд байна. Цаашид орон нутагт тогтмол хэвлэлийн орон зайг тэлэх, сонины захиалагчдын тоог нэмэгдүүлэх, мэргэжлийн сэтгүүл зүйн үнэлэмжийг өсгөх, шинэ боловсон хүчнүүдийг чадавхжуулахад өөрийн туршлага, мэдлэг чадвараа зориулан ажилласныг үнэлэн энэхүү шагналыг хүртээж байна.

14.Орон нутгийн телевизийн шилдэг сэтгүүлч

Р.Төмөрчөдөр - Миний нутаг телевиз

Сэтгүүлч Р.Төмөрчөдөр нь Говь-Алтай аймагт анхны хувийн “Миний нутаг” телевиз үүсэн байгуулагдахад сэтгүүлч, сурвалжлагаар ажлын гараагаа эхэлж өнөөг хүртэл ажиллаж байна. Цаг үеийн мэдээ, мэдээллийг үнэн бодитой, тэнцвэртэй, түргэн шуурхай дамжуулахаас гадна жилд шинээр 2-3 контент санаачлан иргэдэд хүргэдэг. Түүний 2019 онд санаачлан эхлүүлсэн “Алсарч буй өв” цуврал бүтээл нь орон нутгийн сувгуудаас гадна МҮОНТ-ээр цацагдаж малчдын амин чухал асуудлыг хөндсөнөөрөө тэдний дэмжлэг, талархлыг нэгэн зэрэг хүлээсэн юм. Нүүдлийн соёл иргэншил ба суурин соёл иргэншлийн заагт амьдарч буй хөдөөгийн малчдын хүүхдүүдэд бага, дунд боловсролыг олгохдоо онцлогийг нь харгалзсан зохицуулалтыг хийхгүй бол малчдад нэг бол хүүхдээ боловсролгүй болгох, эсвэл үндэсний өв соёл, мал аж ахуйгаа орхих хоёр сонголт тулгарч байгааг Төмөрчөдөр цуврал нэвтрүүлгээрээ хөндөн тавьсан юм.

15.Орон нутгийн телевизийн шилдэг сэтгүүлч

Н.Таванцэцэг - Ховд телевиз

Ховд телевизийн сэтгүүлч Наранхүүгийн Таванцэцэг “Сум хөгжүүлэх сангийн суунагласан манан” цуврал нэвтрүүлгээрээ Орон нутгийн телевизийн шилдэг сэтгүүлчээр шалгарлаа. Сум хөгжүүлэх сангийн зээл эзэндээ хүрдэггүй, хэн нэгэн дарга, албан тушаалтны ах дүү, хамаатан саданд олгогддог, эсвэо эрх мэдэлтэн, албан тушаалтнууд өөрсдөө уг зээлийг авч шамшигдуулдаг, зориулалтын бусаар ашигладаг, зээл хугацаандаа барагдуулдаггүй, сум хөгжүүлэх сангийн хууь журмыг зөрчдөг зэрэг адармаатай асуудлуудын араас явж, олон баримт, эх сурвалжийг ил гарган ирж олон нийтэд хүргэснээр хууль хяналтын байгууллагууд анхааралдаа авч, улмаар холбогдох албан тушаалтнуудыг АТГ-т шалгаж эхлээд байна. Аймаг сумынхаа эдийн засагт хувь нэмрээ оруулах, ард иргэдийг ажлын байртай болгох байсан жижиг, дунд үйлдвэрлэгчид үүнээс хохирсон асуудлыг ч мөн хөнджээ. Сэтгүүлзүйн эрэн сурвалжлах төрөлд хөдөө, орон нутгаас ийнхүү хүч түрэн орж ирж буйд баяр хүргэе.

16.Орон нутгийн радиогийн шилдэг сэтгүүлч

Т.Болдбаатар - Говьсүмбэр аймаг

МОҮНР-ийн Говьсүмбэр аймаг дахь сурвалжлагч Төмөрийн Болдбаатар нь орон нутгийн хөгжил дэвшлийн төлөө уйгагүй хөдөлмөрлөж, бусдад үлгэр дуурайлал үзүүлж яваа хөдөлмөрийн жирийн хүмүүсийн тухай, тэрчлэн төрийн бус байгууллагуудын үйл ажиллагаа, ажил үйлсийг төв, орон нутгийн хэвлэл сонин, мэдээллийн хэрэгслээр сурталчилж ирсэн юм. Төмөрийн Болдбаатар нь 1983 сэтгүүл зүйн салбарт ажиллаж эхэлснээс ойш орон нутгийн болон төвийн хэвлэл, долооо хоногийн болон өдөр тутмын сонинуудад зуутын орноор тоологдох нийтлэл, сурвалжлага, хөрөг, ярилцлагыг нийтлүүлж, хоёр ч номоо хэвлүүлээд байгаагаас гадна бие даасан уран бүтээлээ тоглолтоо хийгээд уран бүтээлч юм. Тэрбээр 2019 онд аймгийнхаа дуу бүжгийн Боржигон чуулгын морин хуурч хөөмийч Б.Мөнхжаргалын тухай “Монгол хүү”, мөн чуулгын дуучин Ш.Энхбаярын тухай “Эрхэмсэг” нийтлэлүүд нь өдөр тутмын “Үндэсний мэдээ” сонинд, уран сайхны удирдаач, гоцлол бүжигчин О.Цэрэнжаргалын тухай “Тайзны буян” радио нэвтрүүлэг нь сонгогчдын хүртээл болсон.

3. ШИЛДЭГ РЕДАКТОР

17.Мэдээллийн сайтын шилдэг редактор

Н.Пунцагболд - ZALUU.COM

Нийтийн эрх ашгийн төлөөх дуу хоолой, нөлөөллийг бий болгож, цаг үеийн мэдрэмжтэй, үнэ цэнтэй сэдвүүдийг сэтгүүл зүйн бүтээлд тусгаж чадсан “Жинхэнэ ЖДҮ”, “Улсын төсөв 10 их наяд бол авлигчдын учруулсан хохирол 11.9 их наяд” зэрэг цуврал ярилцлага, нийтлэлүүдээрээ онцгойрсон Залуу.сом сайтын редактор Пунцагболдод энэхүү шагналыг олгож байна. 

18.Сэтгүүлийн шилдэг редактор

Ц.Оюунчимэг - Зиндаа сэтгүүл 

“Эрхэт Монгол” медиа группийн эрхлэн гаргадаг “Зиндаа” сэтгүүлийн Ерөнхий эрхлэгч Цэдэвдамбын Оюунчимэг улирал тутамд 250-280 нүүрээр хэвлэгдэн гардаг оюунлаг, соён гэгээрүүлэх, өргөн цар хүрээ бүхий мэдээллийг багтаасан тус сэтгүүлийн нийтлэлийн бодлогыг тогтвортой хэрэгжүүлэх, сэтгүүлд нийтлэгдэж буй бүтээл туурвилуудыг хянан тохиолдуулах, сэтгүүлчдийн баг, уран бүтээлчидтэй хамтран ажиллах үүргийг амжилттай гүйцэтгэж буй манлайлагч юм. Тэрбээр 2019 онд “Зиндаа” сэтгүүлийн “Эрхэм Зиндаа” булангаараа дамжуулан Монгол Улсын хөдөлмөрийн баатар, Ардын жүжигчин Лувсанжамцын Цогзолмаа, Монгол Улсын хөдөлмөрийн баатар, Дархан аварга Бадмаанямбуугийн Бат-Эрдэнэ, “Алтан Дорнод Монгол” компанийн захирал Тордайн Ганболдын ярилцлагыг уншигчдадаа хүргэсэн. Сайн редактор байхын хамгийн гол үндэс нь суралцах явдал хэмээн тэр үздэг тэрбээр өнөөдөр “Зиндаа” редакцийн залуу сэтгүүлчид, оюутан залуусаас сонгон дадлагажуулж, тэдэнд чиглэл, зөвлөгөө өгөх, бүтээж туурвих урам зориг нэмэх зэргээр идэвхтэй хамтран ажилладаг билээ.

19.Сонины шилдэг редактор

П.Хашчулуун - Өдрийн сонин

“Өдрийн сонин”-ы албаны дарга, сэтгүүлч, нийтлэлч Пүрэвийн Хашчулуун нь авьяаслаг сэтгүүлчээс гадна шилдэг редактор юм. Тэрбээр 2002 оноос сонины редактороор ажиллаж, өдгөө ч сэтгүүлчдээ сургах, бичсэн материалд нь заавар зөвлөгөө өгөх, засах, хянан тохиолдуулах ажлыг тасралтгүй хийсээр байна. П.Хашчулуун “Өдрийн сонин”-ы долоо хоногийн нэг өдрийн дугаарыг удирдахад 20 гаруй сэтүүлчийн нийтлэл, ярилцлага, сурвалжлага, мэдээ мэдээллийг нэг бүрчлэн уншиж, засаж найруулан хэвлэдэг. Түүний нэг онцлог нь сэтгүүлч бүртэй тулж ажиллан  бичиж буй материалаа  хэрхэн уншууртай, сонирхолтой болгох талаар зааж зөвлөн дараа нь засаж найруулснаа тайлбарлаж өгдөг. Мөн гарчгийг маш оновчтой олж өгдгөөрөө алдартай.

20.Радиогийн шилдэг редактор

О.Цэнд-Аюуш - MҮОНР

Редактор О.Цэнд-Аюуш нь Халхголын ялалтын 80 жилийн ойд зориулсан радио цуврал нэвтрүүлгүүдийг бэлтгэн урьд өмнө хэвлэлээр цацагдаж байгаагүй шинэ баримт, түүхүүдийг сөхөн гаргаж,  түүхэн үйл явдлын үнэ цэнийг уран сайхны аргаар  Монголын ард түмэнд хүргэж, уран бүтээлчийн авьяас чадвар, радиогийн бүтээлийн  онцлогийг мэргэжлийн болон урлагийн түвшинд илэрхийлэн гаргаж чадсан хэмээн үнэлж энэхүү шагналыг олгож байна.

21.Телевизийн шилдэг редактор

П.Алтанцэцэг - МҮОНТ

МҮОНТ-ийн сэтгүүлч Пэрэнлэй Алтанцэцэг уран бүтээлийн гараагаа Завхан аймгийн Туяа сонины хянагчийн ажлаар эхэлж, Үнэн сонин, Монголын радиогийн агентлагт сурвалжлагч, Соёл эрдэнэ студид редактор, R and TV мэдээ сонинд редактороор тус тус ажиллаж байгаад одоо МҮОНРТ-д редактороор ажиллаж байна. Радио телевиз, сонин хэвлэлийн бүхий л жанраар бичих чадвартай, уран бүтээлийн арвин туршлагатай шилдэг редактор юм. Тэрбээр 2019 онд “Би монгол хүн” нэвтрүүлгийн 9 дугаар, “ТӨЛ ТАВАН ЭРДЭНЭ” нэвтрүүлгийн 30 гаруй дугаарыг эх орныхоо 18 аймгаар 22 мянган км зам туулан бэлтгэж, үзэгчдэдээ хүргэжээ.

22.Хэвлэл мэдээлэл, сэтгүүлзүйн салбарын шилдэг менежер

С.Насанжаргал - ТВ6 телевиз

Саранчулууны Насанжаргал ТВ 6 телевизийн Ерөнхий захирал. ТВ 6 телевизийн дэлгэцээр үзэгчдэд хүрч, байнгын үзэгч, дэмжигчтэй болсон “Дэлхийн өнгө” нэвтрүүлэг, “Улаан бал” ярилцлага, “Улаан бал” тойм, “Өдөр бүр өөр”, “Хаа сайгүй” сурвалжлага нэвтрүүлэг, “Дээдсийн өлгий” аяллын нэвтрүүлгийн ерөнхий продюсер, ерөнхий менежерээр, мөн Монгол Турк хоёр улсын хооронд дипломат харилцаа тогтоосны түүхт 50 жилийн ойн хүрээнд Туркийн уран бүтээлчидтэй хамтарч буй дэлгэцийн шинэ бүтээл “Хар сувдны нууц-2- уран сайхны киноны ерөнхий продюсер, ерөнхий менежерээр ажиллан Монголын урлагийн салбарт шинэ жим гаргаж байгаа билээ

ТВ 6 телевизийн мэдээний албаны бэлтгэн хүргэсэн мэдээ, мэдээлэл нь нийгмийн сайн сайхны төлөөх нөлөөллийг бий болгож чадсан юм. 33 дугаар сургуулийн сурагч Ундралын эмчилгээний зардалд 30 сая төгрөгийг хандиваар босгож, Даш-Өлзий охины эмчилгээний зардалд зориулсан хандивын тоглолтыг амжилттай зохион байгуулан 25 сая төгрөг, мөн жүжигчин Нурбуланы хүнд өвчний талаарх сурвалжлагыг бэлтгэн хүргэснээр эмчилгээний зардалд 17 сая төгрөгийн хандивыг цуглуулан тусалж, сэтгүүл зүйн нөлөөлөх, манлайлах үүргийг нотлон харуулсан юм.

4. ШИЛДЭГ БҮТЭЭЛ

23.Мэдээллийн сайтын шилдэг  бүтээл

Б.Алтанхуяг - MONTSAME.MN

Мэдээллийн сайтын шилдэг бүтээлийн шагналыг МОНЦАМЭ агентлагийн дотоод мэдээллийн нэгдсэн редакцийн тоймчийн албаны тоймч Балдоржийн Алтанхуяг “Хилийн зурвасыг цаг хугацаанаас нь ангид тольдохуй” цуврал тэмдэглэл,  “Эх хэлний энэ цагийн түүчээ” уран зохиолын цуврал ярилцлага, “Ой санамж ба түүний эзэд” цуврал нийтлэлээрээ хүртэж байна.

24.Сэтгүүлийн шилдэг бүтээл

BUSINESS.MN сэтгүүл

Сэтгүүлийн зах зээл хумигдаж буй цаг үед шинээр мэндэлсэн Бизнес.мн сэтгүүл 2018 оны 12 дугаар сард анхны дугаараа гаргаснаас хойш сар тутам тасралтгүй шинэ дугаарыг уншигчдадаа хүргээд байна. Сар тутмын тус сэтгүүл нь бизнес эрхлэгчдэд туршлага, мэдээлэл хуваалцах талбар платформ болох зорилготой ажиллаж, илийн хугацаанд онлайн, дижитал хувилбарыг хөгжүүлсний зэрэгцээ дэргэдээ “Бизнес цэнэг” сургалт, хэлэлцүүлгийн арга хэмжээг тогтмолжуулан эдийн засаг, бизнесийн салбарт орон зай, нөлөөллөө бий болгосныг үнэлэн Сэтгүүлийн шилдэг бүтээл номинацид тодруулж байна.

25.Радиогийн шилдэг бүтээл

“Эмчийн өрөө” нэвтрүүлэг - Эрүүл мэндийн радио фм-104 радио

Радиогийн шилдэг бүтээлд  ФМ104 Эрүүл амьдралын радиогийн бүтээл “Эмчийн өрөө” нэвтрүүлгийг шалгарууллаа. Уг контентийг радиогийн эфирээр болон дэлхийн хаанаас ч цахим орчинд хүлээн авч үзэж, өөрт тулгамдаж буй асуудлаар эмчээс хариулт авах боломжтой. “Эмчийн өрөө” нэвтрүүлгийн нэг дугаарыг цахим орчинд дунджаар 80 мянга орчим хүн үздэг. 2019 онд 30 шинэ дугаарыг бэлтгэн хүргэснийг давтагдсан тоогоор 2 сая 400 мянган үзэгч, сонсогч хүлээн авч, анагаах ухаан, клиникийн доктор, түүнээс дээш зэрэгтэй эмч нараас эрүүл мэндийн мэдлэг, зөвлөгөөг хүлээн авсан байна. Радиогийн тархах хүрээг соошл орчныг ашиглан тэлсэн явдал нь нэвтрүүлгийн үр нөлөөг улам бүр нэмэгдүүлж чадсан хэмээн үнэлж энэхүү шагналыг олгож байна.

26.Сонины шилдэг бүтээл

Х.Уянга - Үндэсний шуудан сонин

Үндэсний шуудан сонины орлогч эрхлэгч Хайдавын Уянгын “Дулдуйтын Равжаа дуулж явсан нутаг луйварчдын өгөөш болж байна” цуврал сурвалжилга, нийтлэл нь эрэн сурвалжлах төдийгүй сурвалжилгын төрөл зүйлийн өнгө төрхийг шинэ түвшинд гаргасан юм. Эрэн сурвалжилж, нийтэд дэлгэсэн баримт, мэдээлэл, дэвшүүлсэн таамаглал  орон нутгийн зарим удирдах албан тушаалтан, шийдвэр гаргагчдын булхайг илчлэн улмаар төр, захиргааны байгууллагууд тэр бүхнийг эргэн харж, хууль ёсонд нийцсэн шийдвэрийг гаргахад хүргэснээрээ сэтгүүл зүйн нөлөөлөл, үнэ цэнийг өндөрт өргөсөн бүтээл байлаа.

27.Телевизийн шилдэг бүтээл

Бүрэн зураглал хөтөлбөр - Eagle news телевиз

Монголын медиа корпорацийн Eagle news телевиз БҮРЭН ЗУРАГЛАЛ брэндийн “Мандухай сэцэн хатан” киноны 30 жилийн ойн хүрээнд бэлтгэсэн дугаарыг оны шилдэг бүтээлд зүй ёсоор нэрлэгдэж байна. Тухайн үеийн нийгэмд тэсрэлт болсон энэхүү уран бүтээлийг 30 жилийн дараах үзэгчдэд сануулж, кино бүтсэн түүх, цаг үеийн зураглалыг бүрэн илэрхийлсэн онцгой контент байж чадлаа.

5. ШИЛДЭГ ХЭВЛЭЛ МЭДЭЭЛЛИЙН БАЙГУУЛЛАГА

28.Шилдэг мэдээллийн сайт

LIVETV.MN

Монголын сэтгүүл зүйн цахим орчинд шинэ өнгө тодорхойлж, “Мэргэжлийн анхны онлайн телевиз”-ийг мэргэжлийн түвшинд хөгжүүлж буй LIVETV.MN вэбсайт нь 2018 онд үйл ажиллагаагаа эхлүүлсэн бөгөөд платформын хувьд зах зээлд цор ганц гэдгээрээ юуны өмнө онцгойрч байна. Үүний зэрэгцээ эрэн сурважлах FACT CHEK нэвтрүүлэг,  сэтгүүл зүйн мэргэжлийн түвшний мэдээ мэдээллээрээ ялгарч, сүүлийн долоон сарын турш хандалтын тоогоор Алекса комын тандалтаар мэдээллийн сайтуудын эхний 10-т тогтмол жагсч байна. Эдгээр үзүүлэлтээрээ оны шилдэг сайтын шагналыг хүртэж байна.

29.Шилдэг сэтгүүл

ГЭРЭГ сэтгүүл

Залуу сэтгүүлч, уран бүтээлчдийн баг болох “Unlimited media group”-ээс эрхлэн гаргадаг “Гэрэгэ” сэтгүүл нь 2019 онд дэлхийн хамгийн олон уншигчтай, тэргүүлэх хэвлэл мэдээллийн байгууллага болох Нью-Йорк Таймстай хамтран WOMAN TODAY дугаарыг гаргасан нь дэлхийн жишигт нийцсэн агуулга, өнгө дизайнаар бүтээгдсэн хэмээн үнэлэгдсэн нь Монголын сэтгүүлзүйн түүхийг шинэ хуудас, өнгө төрхөөр чимсэн үйл явдал байлаа. Үүнийг үндэслэн Гэрэгэ сэтгүүлд оны шилдгийг шагналыг олгож байгаа билээ.  

30.Шилдэг радио

MNB Монголын дуу хоолой

Монголын үндэсний олон нийтийн радиогийн хоёрдугаар суваг “Монголын дуу хоолой радио 1964 онд “Улаанбаатараас ярьж байна” нэртэйгээр анхны нэврүүлгээ монгол, орос, хятад хэлээр цацаж, 1963 оноос англи, 1989 оноос японы хэлний редакциудыг нээснээс хойш өдгөө 55 дахь жилдээ Монгол орныы гадаадын сонсогчдод сурталчилж байна. Монгол Улсад болж буй өдөр тутмын үйл явдал, цаг үеийн мэдээ мэдээлэл, гадаад харилцаа, нийгэм, эдийн засаг, түүх,  ёс заншил, соёл урлагийн нэвтрүүлгийг олон хэлээр өдөр бүр 30 минутаар бэлтгэн хүргэдэг. “Монголын дуу хоолой” радио 840 цагийн шинэ, давталттайгаар 1680 цагийн нэвтрүүлгийг бэлтгэн хүргэжээ. 2019 онд долоо хоногийн тутмын “Гадаад харилцаа”, “Сонирхолтой Монгол”, “Монголд үйлдвэрлэв”, “Монгол аялал”, “Монгол судлал” зэрэг тогтмол нэвтрүүлгээс гадна олон улсын болон үндэсний хэмжээний чуулга уулзалт, арга хэмжээний тусгай нэвтрүүлэг, сурвалжлагууд, Монголын соёлыг сурталчлах “Монгол дархан” 10 цуврал, “Монгол хөгжмийн зэмсэг” 10 цуврал нэвтрүүлэг, Халхголын ялалтын 80 жилийн ойд зориулсан цуврал нэвтрүүлгүүд, Монгол Улс, БНХАУ-тай дипломат харилцаа тогтоосны 70 жилийн ойг тохиолдуулан цуврал нэвтрүүлгүүдийг тус тус бэлтгэн хүргэсэн амжилтаар энэ шагналыг зүй ёсоор хүртэж байна.

31. Шилдэг сонин

Өнөөдөр сонин   

 

Монголд шинэ үеийн сэтгүүл зүйг төлөвшүүлэх үйлсийн манлайлагч өдөр тутмын анхны чөлөөт хэвлэл “Өнөөдөр” сонин 23 жилийн турш тасралтгүй үйл ажиллагаа явуулахдаа хэзээ ямагт шилдгийн тавцангаас буугаагүйг өнөөдөр дахин нотолж энэ оны шилдэг сониноор нэрлэж байна. 2019 онд Өнөөдөр сонины дэвшүүлсэн асуудлууд төр, засгийн бодлогод нөлөөлсний нэг нь тэмбүү өвчний тархалттай тэмцэх, халдварын зогсооход Эрүүл мэндийн яам анхааран ажиллаж, шуурхай арга хэмжээ авсан явдал байлаа. Түүнчлэн сэтгүүлч биш мэргэжлийн хүмүүсээр сурвалжлага хийлгэх “Уншигч-сурвалжлагч”, сөрөг хүчний байр суурийг уншигчдадаа хүргэх “Сөрөг хүчин”, “Хоймор”, “Дэлхийн хүн”, “Мэдрэмжийн шоок”, Дугаарын онцох сэдэв”, “Нэг өдөр”, “Найзууд”, “Удам залгамж”, “Нэр нэгтийн чих нэг”, “Дуулианы эргэн тойронд” зэрэг шинэ болон тогтмол булангуудаараа уншигчдынхаа талархлыг хүлээн ажилласан юм. Захиалагчдийнхаа тоог тогтмол өндөр хэмжээнд барьж, реклам сурталчилгааны захиалгадаа дарагдаж, орчин үеийн хэвлэлийн дизайн, макет дэглэлтийн арга барил, дэлхийн хэвлэмэл сонин, сэтгүүлд өргөнөөр ашигладаг хэв загварыг нэвтрүүлэн хөгжүүлсэний зэрэгцээ амралтын өдрийн дугаартай, англи хэлээр хувилбартай, хамгийн олон нүүртэй, хамгийн олон дугаартай, бүхий л талаараа хамгийн шилдэг нь байсныг онцлон тодотгоё.

32.Шилдэг телевиз

25 дугаар суваг телевиз

Монголын анхны чөлөөт, ардчилсан “25 дугаар суваг телевиз” үндэсний контент, брэнд үйлдвэрлэгч гэдгээ 2019 онд дахин нотолж, “25 цаг мэдээллийн хөтөлбөр”, “Ам нээвэл...”, “Шинэ өдөр” ярилцлагын нэвтрүүлгүүд, “Танайд хоноё”, “Би” нэвтрүүлгүүд, “NON STOP” амралтын өдрийн цэнгээнт хөтөлбөр, “Мартагдсан билгэдлүүд”, “Жангарын жимээр аялсан нь”, “Ижий минь” соён гэгээрүүлэх танин мэдэхүй, баримтат цуврал нэвтрүүлгүүд, хүүхдэд зориулсан танин мэдэхүйн “Сонин хачин” нэвтрүүлэг, түүнчлэн үндэсний контентууд болох “21 мянга”, “Нэг удаа”, “Сэрэлт”, “Оюутан цэрэг” цувралуудаараа үзэгчдийн сэтгэлд хүрч, мэргэжлийн байр суурь, ёс зүй, ур чадвар, менежмент зэрэг олон шалгуураар ШИЛДГЭЭ нотолсны учир энэхүү өргөмжлөл, хүндэтгэлийг хүлээж байна.

 Гэрэл зургийг Д.АМАРЖАРГАЛ

 

Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа

Сэтгэгдэл

Шударга мэдээ

Нийслэлийн хүн амын махны хангамжийг нэмэгдүүлэх чиглэлээр зохион байгуулах ажлын төлөвлөгөөг танилцуулав

Огноо:

,

Нийслэлийн Засаг даргын зөвлөлийн хуралдаан болж, тус хуралдааны хэлэлцэх асуудлын хүрээнд Нийслэлийн хүн амын махны хангамжийг нэмэгдүүлэх чиглэлээр зохион байгуулж буй ажлын танилцуулгыг Улаанбаатар хотын Ерөнхий менежер бөгөөд Захирагчийн ажлын албаны дарга Т.Гантөмөр хүргэлээ. Нийслэлийн хүн амын хаврын улирлын махны хангамж, үнийг тогтвортой хадгалах зорилгоор Нийслэлийн Засаг даргын 2019 оны 08 дугаар сарын 29-ний өдрийн А/889 дүгээр захирамжаар мал, мах бэлтгэн нөөцлөх, худалдан борлуулах ажлыг жил бүр зохион байгуулах, хяналт тавих үүрэг бүхий ажлын хэсгийг Улаанбаатар хотын Ерөнхий менежер бөгөөд Захирагчийн ажлын албаны дарга Т.Гантөмөрөөр ахлуулан байгуулсан. Ажлын хэсэг гурав удаа хуралдаж, нийслэлийн хүн амын 2020 оны хаврын улирлын махны хэрэгцээнд зориулан 20 мянган тонн мах бэлтгэн нөөцлөхөд шаардагдах хөрөнгийн талаар арилжааны банкуудтай уулзалт зохион байгуулсан байна.

Засгийн газрын 2012 оны 53 дугаар тогтоолын дагуу 2019-2020 оны хаврын хэрэгцээнд зориулан мах бэлтгэн нийлүүлэх ажлыг ХХААХҮЯ арилжааны банкаар дамжуулан аж ахуйн нэгжид зээлийн хүүгийн хөнгөлөлт үзүүлэх, шаардагдах зээлийн хүүгийн зардлыг сайдын багцад тусгаж, зохион байгуулж байгаа аж.

Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагч С.Амарсайхан “Хаврын улирлын махны бэлтгэн нийлүүлэлт, нөөцлөлт төлөвлөсөн дагуу хангагдаж байгаа гэж ойлголоо. Холбогдох газрууд цаашид ажлаа сайтар уялдуулж ажиллаарай” гэв. Зөвлөлийн гишүүд уг асуудлыг хэлэлцэж, дараагийн хуралдаанаар дахин мэдээ мэдээллээ нэгтгэн танилцуулахыг холбогдох албаны хүмүүст үүрэг болгов.

Дараа нь хуралдаанд Сургуулийн хүүхдийн автобусны “UB school bus” гар утасны аппликейшны талаар танилцуулгыг Нийслэлийн Засаг даргын зөвлөх М.Мэнд-Очир хийв.

“UB school bus” ухаалаг гар утасны аппликейшн нь эцэг, эхчүүдэд зориулсан сургуулийн автобусаар зорчиж буй хүүхдийнхээ байршлыг хянах, тогтоох зорилготой аппликейшн юм. Эцэг, эхчүүд тус аппликейшнийг ашиглан сургуулийн автобусаар зорчигч бага ангийн сурагчдад олгосон NFC чип бүхий бугуйвчны баар код болон хүүхдийн мэдээллийг бүртгэнэ. Ингэснээр сурагчид автобусанд суух болон буух үедээ автобусанд байрлуулсан бугуйвчийг уншигч төхөөрөмжид ойртуулан уншуулах бөгөөд эцэг, эхчүүд “UB school bus” аппликейшнээс хүүхдийн автобусны хөдөлгөөн байршлын мэдээлэл болон хүүхдийн автобуснаас бууж, суусан мэдээллийг хянах боломжтой болох аж.

Хотын Захирагч С.Амарсайхан “Сургуулийн автобусны жолооч нарыг сургалтад хамруулах нь зүйтэй. Мөн сайн ажилласан жолооч нарт урамшуулал олгох асуудлыг холбогдох газрууд судал. Эцэг, эхчүүдэд аппликейшнтэй холбоотой мэдээ, мэдээллийг хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр сайн түгээж ажилла. Тухайн аппликейшнийг цаг үетэй нь нийцүүлэн шинэчилж хэрэгжүүл” гэсэн үүрэг чиглэлийг холбогдох албаныханд өглөө.

Дэлгэрэнгүй унших

Шударга мэдээ

Цахилгааны үнээ нэмэх үү? Шарын голын нүүрсний уурхайн удирдлагууд тансаглалаа хумих уу?

Огноо:

,

Шарын голын уурхайн Үйлдвэрчний хорооны дарга Л.Наранбаатар тэргүүтэй найман хүн жагсаал цуглаан хийж, Ц.Даваасүрэн, А.Тлейхан нар Шарын голын уурхайг дампууруулан, 500 уурхайчныг ажил амьдралгүй болгох гэж байна гэсэн утга агуулгатай мэдээллийг тарааж байгаа. Энэ мэдээллийн мөрөөр бид сурвалжиллаа. Гэвч сурвалжлагыг бэлтгэх явцад маргаантай, бас анхаарч үзүүштэй олон зүйл гарч ирж байсан юм. 

Шарын голын нүүрсний ил уурхай нь Хэнтийн нурууны салбар Дархан уулын өвөрт далайн түвшинээс дээш 920 м-ийн өндөрт Дархан-Уул аймгийн Шарын гол сумын нутагт оршдог.  Улаанбаатар, Дархан хоттой төмөр зам, авто замаар, төвийн бүсийн эрчим хүчний системтэй 110 кВ-ийн шугамаар холбогдсон. Дэд бүтэц сайн хөгжсөн газар. Нүүрсний уурхайн барилга байгууламжийг ЗХУ (хуучин нэрээр)-ын техник эдийн засгийн тусламжтайгаар барьж байгуулан 1965 оны 04-р сарын 06-нд жилдээ 1.1 сая тонн нүүрс олборлож, 5.0 сая шоо метр хөрс хуулах хүчин чадалтайгаар анх ашиглалтанд оруулсан байна.

1981 оноос хүчин чадлыг өргөтгөн жилдээ 10000 мян.шоо метр хөрс хуулан, 2000-2500 мян.тн нүүрс олборлохоор шинэ техник тоног төхөөрөмжүүдийг суурилуулсан. Гэвч 1995 оноос тус уурхай хувьд шилжиж, гурван ч удаа үнэт цаас нэмж гаргасан гэхээс өөр ЗХУ-ын тусламжаар байгуулагдсан, төрийн мөнгөөр хайгуул хийсэн, төрийн өмч байх ёстой уурхай ямар аргаар, хэрхэн хувь хүмүүсийн өмч болсон гэдэг нь тодорхойгүй. Албан бус эх сурвалжууд “Шарын голын нүүрсний уурхайн томоохон хувьцаа эзэмшигчид  Хөвсгөл аймагт байрлах Могойн голын нүүрсний уурхайн  их хэмжээний хувьцаа эзэмшдэг” гэсэн мэдээллийг өгч байна.

ШАРЫН ГОЛЫН НҮҮРСНИЙ УУРХАЙ ХАМГИЙН ӨНДӨР ҮНЭЭР ЦАХИЛГААН СТАНЦУУДАД НҮҮРСЭЭ БОРЛУУЛДАГ

Шарын голын нүүрсний уурхайн Үйлдвэрчний эвлэлээс “Шарын голын уурхай бол компанийн статусын хувьд хувьцаат компани буюу хувийн өмчийн компани юм. Өөрөөр хэлбэл, тус уурхайн борлуулах нүүрсний үнийг төр тогтоох эрх зүйн үндэсгүй” гэдэг гомдол тавьж байгаа. Тэгвэл Эрчим хүчний тухай хуулийн 9 дүгээр зүйлийн 9.1.14-д заасны дагуу Эрчим хүчний зохицуулах хороо нь эрчим хүч үйлдвэрлэхэд ашиглах түлшний үнийг тогтоох аргачлалыг баталж, тооцоог хянадаг юм байна. Эрчим хүчний зохицуулах хороо хуулийн дагуу л ажлаа явуулж байгаа болохоос биш Шарын голын уурхайг дампууруулахын тулд зориуд, сайн дураараа үнийг нь бариад байгаа зүйл байхгүй бололтой. Нөгөө талаар ганцхан Шарын гол ч биш дулааны станцуудад нүүрс нийлүүлж байгаа Багануурын нүүрсний уурхай, Шивээ-Овоогийн нүүрсний уурхай, Адуунчулууны нүүрсний уурхай гэх мэт маш олон хувийн хэвшлийн уурхайн эрчим хүч үйлдвэрлэхэд ашиглах нүүрсний үнийг Эрчим хүчний зохицуулах хорооноос хянаж тогтоодог.аж.

Энэ хүснэгтээс үзвэл Шарын голын нүүрсний уурхайн нүүрс нийлүүлж байгаа өртөг хамгийн өндөр байгаа нь харагдаж байна.

ШАРЫН ГОЛЫН УУРХАЙН НҮҮРСНИЙ ҮНИЙГ НЭМЭХ ТУСАМ ЗАРДАЛ НЬ ӨСДӨГ

Эрчим хүчний зохицуулах хорооноос Шарын голын уурхайн 1 тонн нүүрсний үнийг 2016 онд 6,500.0 төгрөгөөр, 2018 онд 2,000.0 төгрөгөөр, 2019 онд 2,000.0 төгрөгөөр тус тус нэмжээ. Өөрөөр хэлбэл 2016 оноос хойш Шарын голын нүүрсний уурхайн нүүрсний  үнэ  дөрвөн жилийн дотор 10,500.0 төгрөг буюу 35.0 хувиар нэмэгдээд байгаа юм байна. Гэвч үүнийг уурхайчид чамлан,  Шарын голын нүүрсний уурхайн Үйлдвэрчний хорооны дарга Л.Наранбаатар “Эрчим хүчний зохицуулах хороо сүүлийн хоёр жилд нийтдээ 4,000.0 төгрөгөөр л  нүүрсний үнэ нэмсэн. Хүүхэд хуурч байгаа юм шиг бага мөнгөөр нэмлээ” гэж хэвлэлийн хурал дээр мэдэгдэл хийсэн. Тэгвэл энэ мөнгө бага уу их үү гэдгийг тооцоолж үзлээ.

Дээрх хүснэгтээс харахад Шарын голын уурхайн нүүрсний үнийг 2016 онд 6500 төгрөгөөр нэмж, тус уурхайн борлуулалтын орлого 4.9 тэрбум төгрөгөөр, 2018 онд 2000 төгрөгөөр нэмэгдүүлж, борлуулалтын орлого нь 2.2 тэрбум төгрөгөөр, 2019 онд дахин 2000 төгрөгөөр нэмж, борлуулалтын орлого нь 2.2 тэрбум төгрөгөөр тус тус өссөн байна.  Шарын голын нүүрсний уурхайн борлуулалтын орлого сүүлийн дөрвөн жилийн хугацаанд нийтдээ 9.3 тэрбум төгрөгөөр нэмэгдэж байжээ. Энэ бол бодит тоо. Энэ бол их мөнгө.

Гэвч нүүрсний үнийг нь нэмэх тусам Шарын голын уурхай зардлаа аж. Тодруулбал, 2018 онд тус уурхайн Удирдлагын зардал нийт зардлын 2.7% буюу 1 тэрбум 454 сая төгрөг байжээ. Гэтэл 500 уурхайчныхаа нийгмийн зардалд Шарын голын уурхайн удирдлагууд 555 сая төгрөг төсөвлөсөн байна. Шарын голын нүүрсний уурхайн удирдлага гэх цөөхөн хүн өөрсөддөө 1.4 тэрбум төгрөг төсөвлөсөн хэрнээ үүнээс бараг 3 дахин бага мөнгийг уурхайчдынхаа нийгмийн асуудалд зарцуулах тооцоо хийжээ.  Бүр цаашилбал 2013, 2014 онуудад тус уурхайн удирдлага 5 тэрбум гаруй төгрөгийг өөрсдөдөө зарцуулж байсан гэх мэдээлэл байна. Мөн өнгөрсөн жилүүдэд уурхайн удирдлагууд өөрсдийгөө асар их мөнгөөр шагнадаг байсан байна. Үүнийг удирдлагуудын тансаглал гэж нэрлэхээс өөрөөр нэрлэх арга алга.

Үүнээс гадна Шарын голын нүүрсний уурхайн нүүрсний борлуултын орлого нь үнэ тарифын зохицуулалтын үр дүнд өнгөрсөн 2018-2019 онд нийтдээ  4.4 тэрбум гаруй төгрөгөөр нэмэгджээ. Гэтэл тус уурхай орлогыг нь нэмэхээр  зардлаа өсгөдөг гажиг тогтолцоотой. Жишээлбэл тус компани 2018 онд 42 тэрбум төгрөгийн зардалтай ажиллажээ. Харин 2019 онд буюу нэг жилийн дотор  энэ зардал  13 тэрбум төгрөгөөр огцом нэмэгдэж, 55 тэрбум төгрөг болж байгаа гэсэн тайлбарыг өгч байгаа ч ямар ч бодитой баримт, нотлох зүйлийг Эрчим хүчний зохицуулах хороонд огт ирүүлээгүй байна.

Зөвхөн түлшний зардалд гэхэд тус компани 2019 онд 10.6 тэрбум төгрөгийн зардал гаргана гэж тооцсон боловч хэдэн машин механизмд зориулан хаанаас ямар үнээр хэчнээн хэмжээний түлш авч ашиглах  талаар ямар ч мэдээлэл байхгүй байх юм. Бусад зардлуудын хувьд ч үүнтэй яг адил тодорхой мэдээлэл гаргаж өгөөгүй байна. Мөн уурхайн удирдлагууд 2019 онд хөрс хуулалтад их хэмжээний мөнгө зарцуулсан гэж амаар ярьж байгаа боловч Уул уурхайн яамаар батлуулсан уулын ажлын төлөвлөгөө, гүйцэтгэлтэй холбоотой нэг ч баримт ирүүлсэнгүй.

Ийм учраас Эрчим хүчний зохицуулах хорооноос Шарын голын уурхайн удирдлагуудтай өнгөрсөн оны сүүлээр уулзалт хийж, нүүрсний үнийн тооцоолол, тавигдах шаардлага, нотлох баримтуудыг ирүүлэх, шаардлага хангасан тооцоолол ирүүлсэн нөхцөлд үнийн тооцоог хянах боломжтой гэдгээ мэдэгдэж, холбогдох зөвлөгөө өгч байжээ. Гэвч уурхайн удирдлагууд энэ талаар дорвитой арга хэмжээ авсангүй. “Үнэ нэмж өг” гэсэн мэдэгдэл ирүүлж, сүүлдээ “Хувийн компанийн нүүрсний үнийг Эрчим хүчний зохицуулах хорооноос тогтоох ёсгүй” гэх мэт улаан цайм хууль зөрчсөн үйлдэл гаргаж, эцэс сүүлд нь бослого тэмцэл маягийн зүйл зохион байгуулах болжээ. Эрчим хүчний зохицуулах хороо хуулийн дагуу зөвхөн эрчим хүч үйлдвэрлэхэд ашиглах нүүрсний үнийг л хянадаг. Харин нүүрсний уурхайнууд гадаад зах зээл дээр болон жижиглэнгээр худалдаалж байгаа нүүрснийхээ үнийг өөрсдөө тогтоодог юм байна.

  Тус уурхайн удирдлагууд үргүй зардлаа танаж, уурхайчдынхаа ахуй амьдралыг бодож, төсөв төлөвлөгөөгөө зөв гаргаж, Эрчим хүчний зохицуулах хороонд хууль дүрмийн дагуу үндэслэл тооцоотой, нотлох баримттай тарифын саналаа ирүүлэхгүй байж асуудлыг гэнэт улс төржүүлж эхэлжээ. Тус уурхайн Үйлдвэрчний хорооны дарга Л.Наранбаатар “Төрийн өмчит уурхайнуудад төрөөс татаас өгдөг. Гэтэл Шарын голын уурхайчид л хохирч үлддэг” гэж мэдэгдсэн. Энэ талаар тодруулахад Багануур, Шивээ-Овоо гэх мэт төрийн өмчит уурхайнууд төрөөс  ямар нэгэн татаас авахгүйгээр, Шарын голын нүүрсний уурхайгаас 20-40 хувийн хямд үнээр нүүрсээ станцуудад нийлүүлэн, үйл ажиллагаагаа явуулж байна. Шарын голын нүүрсний уурхай бол хувийн, тодруулбал  хувьцаа эзмшигчдийн өмч. Тус компанийн цахим хуудаснаас харахад Шарын голын уурхайн 10.170.242 ширхэг хувьцааг 1055 хувьцаа эзэмшигч эзэмшдэг бололтой. Гэхдээ хувьцаа эзэмшигчид нь уурхайг буюу өөрийнх нь өмч хөрөнгийг харж хандах, аривжуулж байх учиртай удирдлагууд нь өөрсдийгөө шагнаж, их хэмжээний мөнгийг үр дүнгүй зарцуулж, төсөв төлөвлөгөө гэх зүйлгүйгээр зардлаа өсгөж байгааг мэддэг болов уу гэсэн бодол энэ дашрамд төрснийг нуугаад яахав.

ЦАХИЛГААНЫ ҮНЭЭ НЭМЭХ ҮҮ? ШАРЫН ГОЛЫН НҮҮРСНИЙ УУРХАЙН УДИРДЛАГУУД ТАНСАГЛАЛАА ХУМИХ УУ?

Өнөөдөр яг ийм асуулт урган гарч ирээд байна. Шарын голын уурхай болон уурхайн Үйлдвэрчний хорооны зүгээс нүүрсний үнэ бодит өртгөөс 4000-6000 төгрөгөөр бага байгаа, нэмж өг гэдэг хүсэлтийг Эрчим хүчний зохицуулах хороонд гаргаж байгаа боловч хуулийн дагуу үнэ тарифын саналаа ирүүлээгүй, үнэ нэмэх үндэслэлээ нотлоогүй учир Эрчим хүчний зохицуулах хороо тус компанийн нүүрсний үнийн тооцоог дахин хянах боломжгүй гэж мэдэгдэж байна. Хэрвээ шаардлага хангаагүй үнийн тооцоогоор Шарын голын уурхайн нүүрсний үнийг нэмэгдүүлсэн тохиолдолд төвийн бүсийн 575000 гаруй хэрэглэгчийн цахилгааны үнийг 1 кВт.ц тутамд 2.0 төгрөгөөр үндэслэлгүйгээр нэмэгдүүлэх нөхцөл байдал үүсээд байгаа юм байна.

Сэтгүүлчид Шарын голын нүүрсний уурхайн Үйлдвэрчний хорооны дарга Л.Наранбаатараас “Танай компани хуулийн дагуу тарифын саналаа Эрчим хүчний зохицуулах хороонд ирүүлээгүй байна. Энэ талаар та мэдэж байгаа юу?” хэмээн асуухад “Мэдэхгүй. Наад асуудлаа манай удирдлагуудтай л ярь” хэмээн хариулж байх юм. Шарын голын нүүрсний уурхайн гүйцэтгэх захирал Б.Батбаатар, Ө.Хишигсүх тэргүүтэй удирдлагууд нь өөрсдөө Эрчим хүчний тухай хууль болон бусад холбогдох хууль, дүрмийг зөрчин давуу эрх эдлэх сонирхолдоо хөтлөгдөн өнөөдрийг хүртэл шаардлага хангасан тарифын саналаа ирүүлээгүй байгааг жагсаал, цуглаан хийж байгаа уурхайчид нь даанч мэдэхгүй явцгааж байна. Тус уурхайн Үйлдвэрчний хороо уг нь Эрчим хүчний сайд болон Зохицуулах хорооны дарга нар руу дайрч, жагсаал цуглаан маягтай  зүйл хийхийнхээ оронд ажлаа мэддэггүй, мэдсэн ч хийхийг хүсдэггүй удирдлагуудтайгаа хариуцлага тооцох, тэдний үйл ажиллагаанд хяналт тавьж, ажилчдынхаа эрх ашгийн төлөө тэмцэх учиртай баймаар... Үйлдвэрчний эвлэл гэдэг улс төрчдийн бие биендээ гаргаж барьдаг мод биш гэдгийг эрхбиш ойлгох байлгүй дээ.

Эрчим хүчний үнэ тариф гэдэг эдийн засгийн суурь үнийн нэг.  Иймдээ ч Эрчим хүчний зохицуулах хорооноос бусад эрчим хүчний үйлдвэр, компаниудын цахилгаан, дулааны үнийг холбогдох аргачлал, журмын дагуу бодит мэдээлэл, баримтад тулгуурлан хянаж тогтоох замаар үйлдвэрлэгч, компани, хэрэглэгчийн эрх ашгийн тэнцвэртэй байдлыг хангадаг юм байна. Тиймээс ажлаа мэддэггүй, хууль дүрэм журмаа судлаагүй, үл ойшоодог, холбогдох дүрэм журмын дагуу асуудлаа гарган тавьж чаддаггүй Шарын голын нүүрсний уурхайн удирдлагуудаас болж эрчим хүч хэрэглэгчид болон уурхайчид  хохирох учиргүй.

Б.Чулуун

Дэлгэрэнгүй унших

Шударга мэдээ

Цэргийн бүртгэл нийслэлийн хэмжээнд нэгдүгээр сарын 20-ны өдрөөс эхэлнэ

Огноо:

,

Нийслэлийн Засаг даргын 2019 оны А/1248 дугаар захирамжийн дагуу цэргийн бүртгэлийг нийслэлийн хэмжээнд 2020 оны нэгдүгээр сарын 20-ны өдрөөс хоёрдугаар сарын 07-ны өдрүүдэд засаг захиргааны анхан шатны нэгж болох хороон дээр зохион байгуулна. Цэргийн бүртгэл явуулах журмыг Батлан хамгаалахын сайдын 2017 оны А/331 дүгээр тушаалаар баталсан бөгөөд уг журмын дагуу бүртгэлийн ажлыг явуулах аж. Цэргийн бүртгэлийн тогтолцоо нь цэргийн бэлтгэл үүрэгтний тоо, чанарт дүн шинжилгээ хийх үйл ажиллагааны цогц юм.

Цэргийн албаны тухай хуулийн 34 дүгээр зүйлийн 34.3 дахь хэсэгт цэргийн бэлтгэл алба хаах насны иргэн жил бүр цэргийн бүртгэлд бүртгүүлж, цэргийн үүрэгтний үнэмлэхэд тэмдэглэл хийлгэнэ гэж заасан байдаг.

Бүртгэлд дараах насны иргэд хамрагдана. Үүнд:

Иргэн /18-50 насны эрэгтэйчүүд/
60 хүртэлх насны бэлтгэл дээд болон ахлах офицерууд
55 хүртэлх насны бэлтгэл дунд офицер болон ахлагч

Энэ удаагийн цэргийн бүртгэл нь 2020 оны нэгдүгээр сарын 20-ноос эхлэн нийслэлийн 173 хороонд хүн ам, орон сууцны Улсын ээлжит тооллогын дараа зохион байгуулагдаж байгаагаараа онцлог юм.

 
Дэлгэрэнгүй унших

Санал болгох