Улстөр нийгэм
Улсын Онцгой комиссын өргөтгөсөн хуралдаан боллоо
Улсын Онцгой комиссын хуралдаан энэ сарын 19-ний өдөр болж, өвөлжилтийн бэлтгэл ажлын хүрээнд хэрэгжүүлж буй арга хэмжээний талаар мэдээлэл сонсч, Монгол Улсын Шадар сайд Ө.Энхтүвшин үүрэг даалгавар өглөө.
Хүнс, хөдөө аж ахуй хөнгөн үйлдвэрийн сайд Ч.Улаан “2019 онд Улсын хэмжээнд 502 мянган га-д үр тариалалт хийсэн. Өнөөдрийн байдлаар Хөвсгөл, Булган, Орхон, Архангай, Сэлэнгэ аймгийн зарим бүс нутгаар ургац хураалт олон жилийн дундаж буюу хэвийн. Харин Төв, Хэнтий, Дархан-Уул, Өвөрхангай, Увс, Сэлэнгэ аймгийн зарим сумдад ургац бага байх төлөв ажиглагдаж байна гэлээ.
![]()
Зам тээврийн хөгжлийн дэд сайд Л.Халтар “Өвлийн бэлтгэл ажил зам тээврийн хөгжлийн яамны хэмжээнд 34.28 хувийн биелэлттэй байна. Энэ эрчээрээ ажиллавал ирэх арваннэгдүгээр сарын 20 гэхэд өвлийн бэлтгэл ажлаа бүрэн хангаж дуусна” хэмээн мэдээллээ.
Нийслэлийн Засаг дарга С.Амарсайхан “2019-2020 онд нийслэлд нийт 1,311 ажил төсөл, арга хэмжээг хэрэгжүүлэхээр төлөвлөснөөс одоогийн байдлаар 67 хувьтай байна. Үүнийг 2018 оны мөн үетэй харьцуулбал 2.3 хувиар давуу биелүүлжээ. Нийслэлийн хэмжээнд өвөлжилтийн бэлтгэлийн хангахад анхаарч байгаа гол асуудал нь сайжруулсан түлшийг нийлүүлэх тээвэрлэх, иргэдэд хүргэх асуудал юм. Үүнээс гадна шаардлагатай хяналтуудыг тавих хэрэгтэй учраас энэхүү ажлыг нийслэлийн хэмжээнд ажил хариуцсан байгууллагуудын оролцоотойгоор бэлтгэл ажлыг ханган ажиллаж байна” гэв.

Цаг уур, орчны шинжилгээний газрын дарга С.Энхтүвшин “2019 оны долдугаар сарын сүүлийн хагас, наймдугаар сарын эхний 10 хоногт нутгийн ихэнх хэсгээр олон жилийн дунджаас ахиу хур тунадас орлоо. Тунадасны нийлбэр хэмжээг авч үзвэл, хамгийн их тунадас Улаанбаатар хот, Сэлэнгэ, Дархан-Уул, Төв, Хэнтий, Булганы хойд, Хөвсгөлийн зүүн хойд, Архангай Өвөрхангайн зааг нутгаар, Дорнодын зарим сумдад 105-181 мм хур тунадас орсон. Энэ хугацаанд ихэнх нутгийг хамарсан 14 удаагийн мөндөр орсон байна. Наймдугаар сарын 24-26 болон 28-31-нд ихэнх нутгаар бороо орох төлөвтэй байна. Энэ сарын эцсээр уулархаг нутгаар нойтон цас орж, нутгийн хойд хэсгээр агаар хөрсөнд цочир хүйтрэх төлөвтэй байна. Есдүгээр сард Баян-Өлгий, Ховд, Говь-Алтайн нутаг олон жилийн дунджаас сэрүүн, Дорнодын өмнөд хэсэг, Сүхбаатарын нутгаар олон жилийн дунджаас дулаан, бусад нутгаар дунджийн орчим температуртай байна” хэмээн мэдээлсэн юм.

Харин Улсын Онцгой комиссын нарийн бичгийн дарга, хурандаа М.Энх-Амар “Он гарсаар улсын хэмжээнд долдугаар сарын байдлаар нийт 3692 удаагийн аюулт үзэгдлэ тохиолдож, нийт 160 хүн амь насаа алдаж, 54 хүн бэртэж гэмтэн, 26.050 толгой мал, амьтан хоргодож, 30,8 тэрбум төгрөгийн хохирол учирсан. Гамшгийн хор уршгийг арилгах, сэргээн босгох ажиллагаанд зориулж Засгийн газрын гурван удаагийн хуралдаанаар нийт 11,1 тэрбум төгрөгийн шийдвэрлүүлсэн. Харин аймаг, нийслэлийн Засаг даргын нөөц сангаас нийт 2,6 тэрбум төгрөгийг зарцуулсан байна” хэмээн танилцууллаа.
Мэдээллийн дараа Монгол Улсын Шадар сайд Ө.Энхтүвшин холбогдох байгууллагын удирдлагуудад үүрэг чиглэл өгсөн юм.
Үүнд:
Аймаг, нийслэлийн Засаг дарга нарт:
-Орон нутгийн хүч бололцоогоо бүрэн дайчлан, тоног төхөөрөмжийн хангамжийг сайжруулах чиглэлээр холбогдох арга хэмжээг шуурхай зохион байгуулж, нийслэл, аймаг, сум, дүүргийн авбал зохих хадлан тэжээлийг заасан хэмжээнд бэлтгэх, Засгийн газрын “Маш нууц” тогтоолоор улсын нөөцөд өвс худалдан авах, зарцуулах асуудалд өөрчлөлт оруулсан тул энэ жилээс эхлэн аймаг, сумдын аюулгүйн нөөцөд өвс бэлтгэх ажлыг өөрсдийн хөрөнгөөр зохион байгуулах;
- Намрын ургац хураалтын ажлыг сайтар зохион байгуулж, тариаланчдад дэмжлэг үзүүлэх;
-Аймгуудын төвлөрсөн дулаан хангамж болон барилга байгууламжийн цахилгаан, сантехник, уурын зуух, дулаан хангамжийн бэлэн байдлыг хангах;
- Аймаг, сумдын барилга байгууламжийн цахилгаан, сантехник, уурын зуух, дулаан хангамжийн бэлэн байдлыг хангах;
- Авто замын аюулгүй байдлыг хангах үүднээс Авто зам засвар, арчлалтын компаниудад давс, үнс, хайрга, дайргыг зардал багатай, шуурхай татан нөөцлөх ажилд дэмжлэг үзүүлэх;
-Усан замаар зорчиж буй тээврийн хэрэгсэл, ачаа тээвэрлэлтийн аюулгүй байдлыг хангах;
- Аймаг, сумдын хэмжээнд мал мах бэлтгэх, нийлүүлэх ажлыг эрчимжүүлэх;
-Мал сүргийг өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, малын үржүүлэг, технологийн ажил үйлчилгээ, малын дархлаажуулалт, угаалга, боловсруулалт, туулгалт, ариутгал, халдваргүйжүүлэлтийг далайцтай явуулах;
-Малчдыг малаа даатгалд хамруулах ажлыг идэвхтэй зохион байгуулах;
Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн сайд Ч.Улаанд:
-Хүнс, хөдөө аж ахуйн салбарын өвөлжилтийн бэлтгэл, мах, гурил зэрэг өргөн хэрэглээний барааны үнийн тогтвортой байдлыг хангах, орон нутагт мал, махны бэлтгэл, экспорт, ургац хураалтын ажлын явцыг шалган туслах ажил зохион байгуулах Ажлын хэсгийг томилон ажиллуулах;
-2019-2020 оны өвөл, хавар отор нүүдэл хийх малчдын судалгаа, оторлох малын тоо, толгойг аймаг, орон нутгаар нэгтгэж гаргах;
Эрчим хүчний сайд Ц.Даваасүрэнд:
- Эрчим хүчний эх үүсвэр, нэгдсэн сүлжээний тасралтгүй, найдвартай байдлыг ханган ажиллуулах, гамшгийн үед хэрэгжүүлэх ажлын төлөвлөгөөнд тодотгол хийх;
-Дулааны цахилгаан станцуудын шугам сүлжээний шинэчлэл, их болон урсгал засварыг тогтоосон хугацаанд горимын дагуу хийж дуусгах;
-Сайжруулсан шахмал түлшний нөөц бүрдүүлэлт, түгээлтийн явцад байнгын хяналт тавих;
-Сум бүрийг дизель станцтай болгох ажлыг эрчимжүүлж, шаардагдах хөрөнгийн асуудлыг холбогдох сайдын багц болон орон нутгийн хөрөнгөөр шийдвэрлэх;
Батлан хамгаалахын сайд Н.Энхболдод:
-Шаардлагатай тохиолдолд намрын ургац хураалтын ажилд цэргийн алба хаагчдыг дайчлан оролцуулах бэлтгэлийг хангах;
Зам, тээврийн хөгжлийн сайд Б.Энх-Амгаланд:
-Зам, тээврийн салбарын өвөлжилтийн бэлтгэл ажлыг төлөвлөгөөт хугацаанд чанартай хийж гүйцэтгэх;
-Улаанбаатар-Дархан, Улаанбаатар-Налайхын чиглэлийн авто замын ажлын гүйцэтгэлд онцгой анхаарч, удирдлагаар хангаж ажиллах;
Эрүүл мэндийн сайд Д.Сарангэрэлд:
-Эмнэлгийн барилга байгууламжуудын засварыг яаралтай дуусгах;
-Гэнэтийн осол аваарын үед ажиллуулах цахилгааны нөөц эх үүсвэрийг бэлэн байлгаж, онцгой байдлын үед ажиллах эмч, сувилагч, эмнэлгийн ажилтнуудыг томилгоожуулан дадлагажуулах;
-Томуу, томуу төст өвчний дархлаажуулалтад шаардагдах хөрөнгийг Сангийн яамтай хамтран шийдвэрлэж, вакцинжуулалтыг 2019 оны 10 дугаар сарын 15-нд эхлүүлэх,
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан, спортын сайд Ё.Баатарбилэгт:
-Боловсролын салбарын сургууль, цэцэрлэгүүдийн их засварын ажлыг хичээлийн шинэ жил эхлэхээс өмнө төлөвлөсөн хугацаанд чанартай хийж гүйцэтгэх;
Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайд Н.Цэрэнбатад:
-Цаг агаарын нөхцөл байдлаас хамаарч урьдчилан сэрэмжлүүлэх болон гамшигт үзэгдлээс урьдчилан сэргийлэх мэдээг ард иргэдэд шуурхай, хүртээмжтэй хүргэх ажлыг зохион байгуулах;
Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын дарга Л.Оюун-Эрдэнэд:
-Засгийн газрын 2019 оны 270, 285 дугаар тогтоолын хэрэгжилтэд хяналт тавьж, өвөлжилтийн бэлтгэл ажлыг хангах хүрээнд улсын хэмжээнд зохион байгуулж буй ажлыг нэгдсэн удирдлагаар хангаж, дэмжлэг, туслалцаа үзүүлж ажиллахыг тус тус үүрэг болголоо гэж Онцгой байдлын ерөнхий газраас мэдээллээ.
Улстөр нийгэм
Зүүн бүс: Экспортод чиглэсэн МАА-н үйлвэрлэлийг хөгжүүлэх бодлого баримталж байна
Монгол Улсын бүсчилсэн хөгжлийн бодлогод зүүн бүсийг түүхэн аялал жуулчлалын төрөлжсөн бүс бөгөөд эрчимжсэн хөдөө аж ахуйн дэд бүс болгон хөгжүүлэх зорилтыг тусгасан.
Тус бүс нутаг өргөн уудам тал хээр, байгалийн нөөц боломждоо тулгуурлан мал аж ахуйн салбарыг эдийн засгийн өндөр үр ашигтай, экспортын чиг баримжаатайгаар хөгжүүлэх өргөн боломжтой.
Зүүн бүсийн аймгуудын байгаль, цаг уурын нөхцөл, бэлчээрийн хангамж, ургамал, газар зүйн онцлог зэрэг нь мал аж ахуй эрхлэхэд нэн таатай. Тухайн бүс нутаг нь бэлчээр, тэжээлийн нөөц хангамж сайтай тул бэлээрийн болон хагас эрчимжсэн мал аж ахуйг хослуулан эрхлэхэд тохиромжтой гэж үздэг. Ялангуяа махны чиглэлийн үхэр, хонийг түлхүү үржүүлэх, ноолуурын чанарыг нэмэгдүүлж, экспортод чиглэсэн мал аж ахуйн үйлвэрлэлийг хөгжүүлэх бодлого баримталж байна.
Монгол Улсын нийт мал сүргийн 14.4 хувь, үхэр сүргийн 15.6 хувь нь зүүн бүс буюу Дорнод, Сүхбаатар, Хэнтий аймгуудад байна. Зүүн бүсэд мах, сүүний чиглэлээр өсгөн үржүүлж байгаа малын хэд хэдэн үүлдэр бий. Тухайлбал, мах-сүүний чиглэлийн хосолмол ашиг шимт “Дадалын ухаа” үүлдэр, махны чиглэлийн Дорнод Монголын улаан үүлдэрийн үхэр, үзэмчин, барга үүлдрийн хонийг дурдаж болно.
- МАЛ АЖ АХУЙН САЛБАРЫН
-Экспортын орлогод эзлэх хувь 5.5 хувь
-Дотоодын нийт бүтээгдэхүүнд эзлэх хувь 31.7 хувь байна.
- Монгол улс134.1 сая.га хөдөө аж ахуйн эдэлбэр газартай.
-Мал аж ахуйн үйлдвэрлэлийн оршин тогтнох үндэс нь бэлчээр бөгөөд тэжээлийн 90 гаруй хувийг бэлчээрээс хангаж байна.
-Бэлчээрийн талбай 106.1 сая.га
-Хонин толгойд шилжүүлсэн малын тоо 111 сая толгой
-100 га хадлан, бэлчээрийн талбайд хонин толгойд шилжүүлснээр 105 мал ногдож байна.
ЗҮҮН БҮСИЙН АЙМГУУДЫН МАЛЫН ТОО
- Хэнтий аймгийн малын тоо /мянган толгой/
Адуу 327.2
Тэмээ 3.2
Үхэр 396.0
Хонь 1,519.6
Ямаа 1,183.1
- Сүхбаатар аймгийн малын тоо /мянган толгой/
Адуу 335.4
Тэмээ 5.8
Үхэр 216.4
Хонь 943.7
Ямаа 807.5
- Дорнод аймгийн малын тоо /мянган толгой/
Адуу 462.1
Тэмээ 5.2
Үхэр 336.5
Хонь 1,228.9
Ямаа 662.0
- Зүүн бүсийн малчин өрх, малчдын тоо
Хэнтий 13020 малчид, 9100 өрхтэй
Сүхбаатар 15684 малчид, 9000 өрхтэй
Дорнод 9022 малчид, 6500 өрхтэй байна. гэж Хүнс, Хөдөө Аж Ахуй, Хөнгөн Үйлдвэрийн яамнаас мэдээллээ.
Улстөр нийгэм
2026 онд тусгай зориулалтаар агнах, барих амьтны тоо хэмжээг баталлаа
Засгийн газрын өнөөдрийн хуралдаанаар (2026.05.13) 2026 онд тусгай зориулалтаар агнах, барих агнуурын амьтны тоо хэмжээг баталлаа.
Тус шийдвэрийг амьтны нөөцийн үнэлгээ, нөхөн өсөлтийн чадамж, агнуурын бүс нутгийн менежментийн төлөвлөгөө, хамгаалалтын шаардлагад үндэслэн боловсруулж, аймаг орон нутгаас ирүүлсэн саналыг мэргэжлийн түвшинд нягтлан эцэслэсэн.
Тусгай зориулалтын ан агнуур нь агнуурын амьтны нөөцийг зохистой, тогтвортой ашиглахын зэрэгцээ байгаль хамгааллын санхүүжилтийн эх үүсвэрийг нэмэгдүүлэх, орон нутгийн эдийн засгийг дэмжих, байгальд суурилсан өндөр үнэ цэнтэй аялал жуулчлалыг хөгжүүлэх ач холбогдолтой.
2025 онд тусгай зориулалтын ан агнуурын дуудлага худалдаа болон байгалийн нөөц ашигласны төлбөрөөс нийт 15.4 тэрбум төгрөг улсын болон орон нутгийн төсөвт төвлөрсөн байна.
Мөн спорт агнуурын чиглэлээр бариад буцаан тавих зарчимд суурилсан загас агнуурын зохицуулалтыг үргэлжлүүлснээр биологийн нөөцийг хамгаалахын зэрэгцээ танин мэдэхүйн болон байгальд ээлтэй аялал жуулчлалыг хөгжүүлэх боломжийг бүрдүүлж байна.
Энэхүү шийдвэр нь амьтны нөөцийн хамгаалалт, тогтвортой ашиглалтын тэнцвэрийг хангах, орон нутгийн оролцоонд түшиглэсэн байгаль хамгааллын менежментийг бэхжүүлэх, байгалийн нөөцийн эдийн засгийн өгөөжийг хамгаалалттай уялдуулах чухал ач холбогдолтой юм. гэж Байгаль Орчин, Уур Амьсгалын Өөрчлөлтийн Яамнаас мэдээллээ.
Улстөр нийгэм
Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх МУБИС, ХААИС-ийн багш, ажилтнуудтай уулзлаа
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх Боловсролын их сургууль, Хөдөө аж ахуйн их сургуулийн эрдэмтэн багш, хамт олонтой уулзлаа.
Ерөнхийлөгч, улс орны хөгжил дэвшлийн үндэс, хувь хүний хөгжил, сайн сайхан амьдралын суурь болох боловсролын салбарын үе үеийн эрдэмтэн багш, ажилтнуудад талархал илэрхийлж, сурган хүмүүжүүлэх, соён гэгээрүүлэх үйлсэд нь амжилт хүсэн ерөөлөө.
Тэрбээр төрийн тэргүүнээр сонгогдсоноосоо хойш хийсэн ажил, тэр дундаа боловсролын салбарт гаргасан санаачилга, үзүүлсэн дэмжлэг болон үндэсний хөдөлгөөн, хөтөлбөрүүдийн хэрэгжилт, гадаад харилцааны сэргэлт, нийгэм, эдийн засгийн байдал зэргийн талаар товч танилцууллаа.

Орчин цагийн боловсролын салбарын хөгжилд үнэтэй хувь нэмэр оруулсан МУБИС нь улс орны өрсөлдөх чадвар, хөгжил дэвшлийг бүтээгч шинэ үеийн багш, инновац хөгжүүлэгч, энтрепренер сэтгэгчдийг бэлтгэх зорилт тавьсан.
ХААИС дээд боловсролын эрэлттэй болон тэргүүлэх 120 гаруй мэргэжлийн 70 гаруй хувийг бэлтгэдэг бөгөөд төгсөгчид нь “Хүнсний хувьсгал”, ”Тэрбум мод” үндэсний хөдөлгөөнд хувь нэмрээ оруулж байна.
Ерөнхийлөгчийн санаачилсан үндэсний хөдөлгөөн, хөтөлбөрийг их сургуулиуд анхнаас нь дэмжин, зөвхөн оролцогч бус, бодлого, судалгаа, инновацын манлайлагч болон ажиллаж байна.

ХААИС гэхэд л “Тэрбум мод” үндэсний хөдөлгөөний хүрээнд эрдэм шинжилгээ, судалгааны ажлуудаа өргөжүүлж, ойжуулалтын шинэ технологи, тарьц үржүүлгүүдийг нутагшуулжээ.
Ерөнхийлөгч “Хүнсний хувьсгал” үндэсний хөдөлгөөнийг шинжлэх ухаанд тулгуурлан үр дүнтэй хэрэгжүүлэх, бодлого боловсруулах, салбаруудын хамтын ажиллагааг эрчимжүүлэх, эрдэм шинжилгээ, судалгаа, инновацыг дэмжих зорилгоор “Хүнс, хөдөө аж ахуйн салбарын эрдэмтдийн зөвлөл” ажиллуулж байна.
Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн 2022 онд Япон Улсад хийсэн төрийн айлчлалын үеэр ярилцаж тохиролцсоны дагуу “Япон-Монголын Сасакава тэтгэлэгт хөтөлбөр”-т хамрагдах орон нутгийн 1,000 оюутны эхний 100 нь амжилттай суралцаж байна.
ХААИС энэ хөтөлбөрийн хүрээнд мал аж ахуй, агрономи, ургамал хамгааллын чиглэлээр дээд боловсролтой мэргэжилтэн бэлтгэнэ. Нийт төгсөгчид гэрээний дагуу орон нутагтаа гурван жил ажиллаж, боловсролын салбарт болон “Тэрбум мод”, “Хүнсний хувьсгал”, “Цагаан алт”, “Эрүүл монгол хүн” хөдөлгөөн, хөтөлбөрт хувь нэмрээ оруулах юм.

Өнгөрсөн хугацаанд Ерөнхийлөгчийн санаачилга, ивээл дор боловсролын салбарынхан, түүний дотор шинжлэх ухааны ажилтнууд, нийт багш, түүхийн багш нар Их хурал, улсын зөвлөгөөнөө хийн, ололт амжилт, тулгамдсан асуудлуудаа хэлэлцэн, цаашдын бодлого, зорилтоо тодорхойлон ажиллаж байна.
Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх мөн өдөр МУБИС-ийн Дүрслэх урлаг, технологийн сургуулийн зөвлөх багш, Шинжлэх ухааны доктор, профессор Цэгмэдийн Цэвээнд Гавьяат багш, ХААИС-ийн Инженерийн сургуулийн зөвлөх профессор, Зөвлөх инженер, Техникийн шинжлэх ухааны доктор Чагнаагийн Бямбадоржид Гавьяат механикжуулагч цол хүртээж, нэр бүхий эрхмүүдийг төрийн дээд одон, медалиар шагналаа.

-
Улстөр нийгэм2020/02/17
Х.Баттулга: Цагаан сарын баярыг настан буурлуудад хүндрэл, эрсдэл учруулах байдл...
-
Цаг үе2019/10/04
Улаанбаатарт өдөртөө 8 хэм дулаан
-
Улстөр нийгэм2021/01/20
ШУУРХАЙ МЭДЭЭ: Сайд Я.Содбаатар, Т.Мөнхсайхан нар огцрох өргөдлөө өгнө
-
Улстөр нийгэм2021/12/28
“Тавантолгой” ХК-ийг 2021 оны “Шилдэг ил тод компани”-аа...
