Цаг үе
Н.Хүрэлбаатар: АШУҮИС-ийн 10000 оюутныг эрүүл шүдтэй төгсгөнө
Өнгөрсөн оноос эхлэн улс орон даяар хэрэгжүүлж буй эрт илрүүлэх үзлэг, оношилгоонд 1.2 сая иргэн хамрагдаад байна.
Эдгээр иргэдийн 64.8 хувь нь 0-17 насны хүүхэд байгаа бөгөөд хүүхдүүдийн олонх нь шүдний өвчлөлтэй байгаа гэсэн судалгаа гарсан.
Тиймээс Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ 2024 оноос эхлэн улс орон даяар "Шүд" хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх санаачилгыг гаргаж, төслийн хүрээнд ажлууд хийгдэж эхлээд байна.
Тэгвэл Анагаахын Шинжлэх Ухааны Үндэсний Их Сургууль нь оюутан залуус, багш нарын шүдний өвчлөлийг бууруулах зорилгоор “Эрүүл шүд-Эрүүл ирээдүй” аяныг өнөөдрөөс эхлүүлж байна.
Аяныг нээж, АШУҮИС-ийн Ерөнхий захирал Н.Хүрэлбаатар хэлсэн үгэндээ "Хүний эрүүл мэндийн хариуцан ажиллах хариуцлагатай мэргэжил эзэмшиж буй оюутнууд эхлээд өөрсдөө эрүүл байх ёстой. Үүний эхлэл болгож бид “Эрүүл шүд-Эрүүл ирээдүй” аяныг эхлүүлээд байна.
Энэ хүрээнд эхний ээлжинд бүх оюутнуудын шүдийг зөв угаалгаж хэвшүүлэх ажлыг эхлүүлсэн. Шүдийг зөв угааснаар шүд цоорох эрсдэлээс урьдчилан сэргийлж чадна. Ингэснээр бие эрүүл байж, сайн сурах үндэс тавигдана. Өнөөдрийн байдлаар манай сургуульд 10,000 орчим оюутан суралцаж байна. Эдгээр оюутнуудаа бид шүдний үзлэгт хамруулж, шүдийг эрүүлжүүлэх ажлыг Нүүр ам судлалын сургуультайгаа хамтран 30 хувийн хөнгөлөлттэй үнээр хийнэ. Харин ажилчиддаа 15 хувийн хөнгөлөлт үзүүлнэ. Бид АШУҮИС-д сурч байгаа болон ажиллаж буй бүх хүний шүдийг эрүүлжүүлнэ гэсэн зорилт тавин ажиллаж, энэ хүрээнд “Шүд угаах өрөө”-г тусад нь тохижуулсан. Багш ажилчид болон оюутнууд сойзоо авчраад л шүдээ угаах бүрэн боломжтой. Үүнээс гадна бид Ховд аймгийн Дарви сум, Архангай аймгийн Ихтамир, Сүхбаатар аймгийн Сүхбаатар сумын Эрүүл мэндийн төвүүдтэй хамтран ажиллах санамж байгуулсан. Энэ хүрээнд сумын хүүхдүүдийг шүдний эмчийн үзлэгт хамруулж, эмчлээд, сургалт зохион байгуулсан. Цаашид энэ ажлыг өргөжүүлнэ" гэв.
АШУҮИС-ийн Нүүр ам судлалын сургуулийн захирал Б.Батбаяр "2024 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс хэрэгжиж эхлэх “Шүд” хөтөлбөрийн хүрээнд мэргэжлийн сургууль, багш нар өөрсдийнхөө хүрээнд олон арга хэмжээг зохион байгуулахаар ажиллаж байна. Үүний эхлэл бол АШУҮИС дээр “Шүд угаалтын цэг”-ийг байгуулж, шүд угаалтын цагийг гаргаж өгсөн. Манай сургуулийн оюутнуудын шүдний өвчлөл өндөр байна. Тийм учраас найман бүрэлдэхүүн сургуулийн 10,000 оюутан, дөрвөн эмнэлгийн эмч, багш, ажилчдын дунд амны хөндийн урьдчилан сэргийлэх үзлэгийг АШУҮИС Дент эмнэлэг болон Нүүр ам судлалын эмнэлэг дээрээ хийж, эмчлэн амны эрүүл ахуйг зөв сахих дадлыг хэвшүүлэх ажлыг хэрэгжүүлнэ. Үүнээс гадна амны эрүүл ахуйн хэрэглэгдэхүүнийг зөв, зохистой хэрэглэх талаар сургалтыг явуулж, шүдэнд фторт түрхлэг түрхэх ажлыг мөн хийх юм.
Дэлхий нийтээрээ 3X3 буюу гурван удаа гурван минутаар угаах ёстой байдаг. Бид “Эрүүл шүд-Эрүүл ирээдүй” аянаараа дамжуулан энэ уриалгыг ч мөн дэвшүүлж байна" гэлээ.
Цаг үе
"Хөнгөлөлттэй эм"-ийн мэдээллийг хялбар авах боломжтой болжээ
Даатгуулагч та 1818.mn цахим системийн "Хөнгөлөлттэй эм" цэсэнд хандаж, ангиллаар болон эмийн нэрээр хайх, нөөцтэй эмийн санг ялган харах, эмийн тоо ширхэгээр нийт үнийг тооцоолох боломжтой боллоо.
Түүнчлэн ЭМД-аас хариуцах болон даатгуулагчаас төлөх төлбөрийн мэдээлэл авах зэргээр хөнгөлөттэй эмтэй холбоотой бүх төрлийн мэдээллийг нэг дороос харах боломжтой.
Мөн “Надтай ойр” хэсгийг ашигласнаар таны байршилд суурилан ойролцоох эмийн сангуудыг хурдан хайж, шаардлагатай эмээ цаг алдалгүй авах боломж бүрдэнэ гэж Эрүүл мэндийн даатгалын ерөнхий газраас мэдээллээ.
Цаг үе
Ц.Идэрбат: Монгол, Беларусь улсын засгийн газар хоорондын комиссын VIII хуралдааны хүрээнд БНБУ-д ажиллалаа
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн, Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн сайд Ц.Идэрбат Монгол, Беларусийн Засгийн газар хороондын комиссын VIII хуралдааны хүрээнд Бүгд Найрамдах Беларусь Улсад энэ өдрүүдэд албан айлчлал хийж байна.
Тэрбээр айлчлалын хүрээнд хоёр улсын хөдөө аж ахуй, хүнс, хөнгөн үйлдвэрийн салбарын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх, худалдаа, хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлэх, техник, технологийн шинэчлэлийг эрчимжүүлэх чиглэлээр Беларусь улсын төрийн болон хувийн хэвшлийн байгууллагуудтай уулзалт, хэлэлцээ хийж байна.
Айлчлалын бүрэлдэхүүнд Монгол Улсаас Улсын Их Хурлын Байгаль орчин, хүнс, хөдөө аж ахуйн байнгын хорооны дарга Б.Бейсен, Улсын Их Хурлын гишүүн, УИХ дахь Монгол - Беларусын парламентын бүлгийн гишүүн Ц.Даваасүрэн, Улсын Их Хурлын гишүүн М.Ганхүлэг болон Гадаад харилцааны яам, Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн яамны холбогдох албан тушаалтнууд, ААН-үүдийн төлөөлөл оролцож байна.
Төлөөлөгчид өнөөдөр Беларусийн хөдөө аж ахуйн машин механизмын тэргүүлэх үйлдвэрлэгч Минскийн тракторын үйлдвэр (МТЗ), Минскийн автомашины үйлдвэр (МАЗ) зэрэг томоохон үйлдвэрүүдийн үйл ажиллагаатай танилцаж, үйлдвэрлэлийн туршлага, технологийн шийдлийг судаллаа.
Мөн хоёр улсын хүнс, хөдөө аж ахуйн салбарын хамтын ажиллагааг шинэ шатанд гаргах, техник тоног төхөөрөмжийн нийлүүлэлт, инженер техникийн боловсон хүчин бэлтгэх, инновац, технологийн хамтын ажиллагааг хөгжүүлэх чиглэлээр санал солилцов.
Минскийн тракторын үйлдвэр нь 1946 оны 5-р сарын 29-нд байгуулагдсан. Төв байр нь Бүгд Найрамдах Беларусь Улсын Минск хотод байрладаг. 80 жилийн түүхэнд тус үйлдвэр 4 сая гаруй трактор үйлдвэрлээд байна. Жилд 45 мянга орчим машин үйлдвэрлэдэг бөгөөд бүтээгдэхүүний 90 гаруй хувь дэлхийн 125 оронд экспортлогддог нь дэлхийн тракторын зах зээлийн 8-10 хувийг эзэлж байна. Үйлдвэрт 15 мянган гаруй хүн ажилладаг.
МТЗ нь Монголтой хамтран ажиллаж ирсэн арвин түүхтэй. 1986 онд үйлдвэр нь Монгол Улсын "Алтангадас" одонгоор шагнагджээ.
ХХААХҮ-ийн сайд Ц.Идэрбатын айлчлалын хүрээнд Монгол Улсад трактор нийлүүлэх угсралтын үйлдвэр байгуулах асуудлыг хэлэлцэн эхлүүлэхээр боллоо. Тухайлбал, Минскийн тракторын үйлдвэр” (МТЗ)-ийн Ерөнхий захирлын орлогч А.А.Казакевичтэй уулзан Беларусь талаас МТЗ, ХХААХҮЯ-ны харьяа “Хөдөө аж ахуйн корпораци” ТӨХХК-тай хамтын ажиллагааны санамж бичиг байгуулахаар болсон юм.
Минскийн автомашины үйлдвэр нь Зүүн Европ дахь ачааны машин, автобус, тусгай техникийн хамгийн том үйлдвэрлэгч. 1944 оны 8-р сарын 9-нд Минск хотод байгуулагдаж, анх засварын газар болж ажиллаж эхэлсэн. Үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагаагаа 1947 онд анхны МАЗ-200 ачааны машиныг угсарч эхэлсэнээр эхлүүлсэн түүхтэй.
Одоогийн байдлаар МАЗ нь хүнд даацын ачааны машин, тусгай зориулалтын машин, автобус, троллейбус, чиргүүл техник үйлдвэрлэдэг. 500 гаруй загвар, 3000 гаруй модификаци бүхий өргөн хүрээний автотехникийг үйлдвэрлэж байна. 2024 онд 15,000 ширхэг техник үйлдвэрлэсэн бөгөөд борлуулалт 1.2 тэрбум ам.долларт хүрчээ. Үйлдвэрлэсэн техникийнхээ 70 гаруй хувийг экспортлодог бөгөөд экспортын 62 орчим хувь нь ОХУ-д нийлүүлэгддэг. Өнөөдрийн байдлаар нийт экспортын хэмжээ 1.5 тэрбум ам.доллараас даваад байна.
Монгол Улс, Беларусь Улс 1992 онд дипломат харилцаа тогтоосноос хойш улс төр, худалдаа, эдийн засаг, хөдөө аж ахуй, шинжлэх ухаан, боловсролын салбарт хамтын ажиллагаагаа тогтвортой хөгжүүлж ирсэн. Өнөөдөр хоёр улсын иргэд харилцан 90 хүртэл хоног визгүй зорчиж, худалдаа, эдийн засгийн хамтын ажиллагааны эрх зүйн орчин бүрэн бүрдээд байна.
Монгол Улсын Засгийн газрын 2021 оны 310 дугаар тогтоолоор баталсан “Экспортын зээлийн ерөнхий хэлэлцээр”-ийн хүрээнд хэрэгжүүлсэн төслүүдийн үр дүнд онцгой байдал, нийтийн үйлчилгээ болон хөдөө аж ахуйн салбарын техник, тоног төхөөрөмжийн шинэчлэл эрчимжиж, салбаруудын чадавх нэмэгдсэн.
Тухайлбал, Монгол Улсын Засгийн газрын 2021 оны 310 дугаар тогтоолоор “Экспортын зээлийн ерөнхий хэлэлцээр”-ийн хүрээнд хэрэгжүүлэх төслийн жагсаалтыг баталснаар дараах төслүүдийг амжилттай хэрэгжүүлсэн.
Үүнд, ОБЕГ-т гал унтраах 73 автомашин , Минскийн автомашины үйлдвэрийн замын засвар, цэвэрлэгээний 42 автомашин, хөдөө аж ахуйн салбарт трактор 117 МТЗ трактор, 417 техник нийлүүлсэн юм.
Энэхүү айлчлалын ач холбогдлыг Монгол Улс, Бүгд Найрамдах Беларусь Улсын уламжлалт найрсаг харилцаа, хамтын ажиллагааг бэхжүүлэхийн зэрэгцээ хөдөө аж ахуй, хүнсний үйлдвэрлэлийн салбарын харилцан ашигтай түншлэлийг өргөжүүлэхэд чухал алхам болно гэж талууд үзэж байна гэж Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн яамнаас мэдээллээ.
Цаг үе
Ирэх саруудад цаг агаар ямар байх вэ
Цаг уур орчны шинжилгээний газраас гаргасан ирэх саруудын буюу улирлын мэдээгээр баруун аймгуудын нутгаар хур тунадас харьцангуй бага, халуун өдрүүд олон хоног үргэлжлэх төлөвтэй байгаа тул ард иргэд эрүүл мэнддээ анхаарч, харшил, зүрх судасны өвчлөл, наршилтаас урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээ авах, малчид малын бэлчээрлэлт, усны нөөцөд анхаарах шаардлагатай байна.
Төвийн аймгуудын нутгаар: 7 болон 8 дугаар саруудад агаарын температур дунджаас дулаан байх хэдий ч хур тунадасны хувьд дунджийн орчим байх төлөв ажиглагдаж байгаа ба түр зуурын усархаг аадар бороо, аянга цахилгаан, нөөлөг салхины аюултай үзэгдлийн эрсдэл нэмэгдэж, голын усны түвшин нэмэгдэх нөхцөл бүрдэж болзошгүй байна.
Түүнчлэн говь болон зүүн аймгуудын нутгаар хур тунадас ихтэй, сэрүүн, салхитай байх төлөвтэй байгаа тул болзошгүй байгалийн гамшигт үзэгдлээс урьдчилан сэргийлж, сонор сэрэмжтэй байхыг анхааруулж байна.
Долоодугаар сард агаарын дундаж температур Дорнод, Сүхбаатар, Дорноговийн нутаг, Өмнөговь болон Хэнтийн зүүн хэсгээр олон жилийн дунджийн орчим, бусад нутгаар дунджаас дулаан байх төлөвтэй байгаа бол сарын нийлбэр хур тунадас Баян-Өлгий, Увс, Ховд, Завхан, Говь-Алтайн нутгаар олон жилийн дунджаас бага, Дорноговийн нутаг, Өмнөговийн зүүн, Сүхбаатарын өмнөд хэсгээр олон жилийн дунджаас ахиу, бусад нутгаар дунджийн орчим орох төлөвтэй байна.
Наймдугаар сард агаарын дундаж температур Өмнөговь, Дорноговийн ихэнх хэсгээр олон жилийн дунджийн орчим, бусад нутгаар дунджаас дулаан байх төлөвтэй байгаа бол нийлбэр хур тунадас Баян-Өлгий, Увс, Ховдын нутаг, Завханы ихэнх, Говь-Алтайн баруун хойд хэсгээр олон жилийн дунджаас бага, Өмнөговь, Дорноговь, Дорнод, Сүхбаатарын нутаг, Хэнтийн зүүн, Дундговийн зүүн өмнөд хэсгээр олон жилийн дунджаас ахиу, бусад нутгаар дунджийн орчим орох төлөвтэй байна.
Есдүгээр сард агаарын дундаж температур нийт нутгаар олон жилийн дунджийн орчим байх төлөвтэй байгаа бол нийлбэр хур тунадас Дорноговь, Дорнод, Сүхбаатарын нутаг, Өмнөговийн ихэнх, Дундговийн өмнөд, Хэнтийн зүүн хэсгээр олон жилийн дунджийн орчим, бусад нутгаар дунджаас бага орох төлөвтэй байна.
