Бидэнтэй нэгдэх

Урлаг спорт

Жуулчдыг далласан Mongol nomadic-т өнжсөн нь

Огноо:

,

Манай улс эдийн засгаа солонгоруулъя, аялал жуулчлалыг хөгжүүлье гэж олон жил ярьсан. Жуулчид хангалттай хэмжээнд ирэхгүй байгаа нь бидний санал болгодог үйлчилгээтэй холбоотой. Яг үнэндээ манай байгаль, тал нутаг, байшин барилга, рестораны үйлчилгээ тэдэнд тийм ч сонин биш. Энэ зэргийг өөр улсад очоод үзэж болно. Харин хөдөөгийн малчдын амьдрал гаднынханд сонирхолтой. Үйлдвэрийн архи, пиво биш айраг, шимийн архи. Стеак, барбикю биш тарвага, ямааны боодог, хонины чанасан толгой, шийр, гэдэс. Хиаман зууш биш борц сонирхлыг нь татна. Жинхэнэ монгол хүнсийг яаж бэлтгэж, яаж хүртдэгийг тэд гайхна. Үүх түүх, үлгэр домогтойгоо хольж тайлбарлавал чих нь сортойно. Үндэстэн ястны хувцас хэрэглэл, түүний зориулалтыг хэлж өгвөл талархана. Таван хошуу малын ашиг шимийг хүртэж ирсэн ахуйгаа харуулбал таална. Нутаг нутгийн хурим яаж болдгийг харуулбал баярлана. Монгол нүүдэлчдийн ахуй соёл, уламжлал, амьдралыг бүрэн цогцлоосон малчин айл ч өнөөдөр ховор. Орчин үежсэн малчныг биш жинхэнэ нүүдэлчин айлыг тэд зорьж ирнэ. Ийм учраас аялалын компаниудад жуулчдын сэтгэлийн татах орчин нөхцөл ус агаар мэт хэрэгтэй байгаа юм.

Бид Улаанбаатараас 50-иад км салхи татуулсаар Төв аймгийн Аргалант сумын нутагт орших Mongol nomadic цогцолборт өнжлөө. Сүүлийн хэдэн жил тус цогцолборыг гадаад, дотоодын жуулчид зорьж ирдэг болсон нь учиртай юм билээ.

Эднийх 2011 онд Шийр хайрханы нөмөр түшиглэн жуулчны баазаа байгуулсан нь өдгөө монгол нүүдэлчдийн ахуй соёлыг дэлхийд сурталчлах цогцолбор болтлоо өргөжжээ. Уулын хормойд тансаг зэрэглэлийн болон энгийн 30-аад гэр барьсан байх бөгөөд гол хэсэгтээ ресторантай юм. Гэрийн хаалгаар хөндий тал үзэгдэж, энд л нүүдэлчин ахуй соёлыг гайхуулдаг ажээ. Биднийг өглөө 09.00 цагт ирж цайндаа ороод байтал хоёр автобус жуулчин ирлээ. 10.00 цагт зочдыг угтах хөтөлбөр эхэлнэ гэдгийг зохион байгуулагч бүсгүй хэлэв. Шар тосонд хайрсан боорцог өрмөнд дүрж сүүтэй цайгаар даруулаад, араас нь гурилтай шөл идээд байтал хөтөлбөр ч эхэллээ.

Жуулчны баазаас 100-аад метрийн цаана байх хот айлаас тэмээ, сарлаг, морь хөлөглөж үндэсний хувцсаараа гоёсон харчууд гараа далласаар ирж явна. Тэд зочдыг тухлан саатахыг уриад, хөтөлбөр танилцуулж тэмээ, сарлаг, морь унуулав. Ирсэн зочид эмээлийн наран бүүрэгнээс тас атган хөтлүүлсээр хот айлд очих зуураа зураг даруулцгааж, бичлэг хийж байна лээ.

Хот айлд очсон хойно эхний гэрийн эзэн эрчүүдийг баруун талаар, хүүхнүүдийг зүүн талаар суулгаж, ахмадуудыг хойморт залав. Эзэгтэй сүүтэй цай, айраг аягалж, цагаан идээ амсуулах бөгөөд нүүдэллэхэд хялбар монгол гэрийн тухай хамгийн эхэнд танилцуулсан. Ингээд найр хийж, уртын дуу, морин хуур хадаан гэрийн жавар үргээх нь зочдод сонин байсан нь лавтай. Хоёр залуу дэмбээдэж ирсэн зочдыг хөгжөөв.

Гэрээс гараад зочдод үндэсний хувцас хэрэглэлийг танилцуулав. Тэд чонон дах өмсч гэрийн өмнө зургаа даруулах аж. Мөн гэрийн гадна тэргэн дээр тохсон борцыг яаж хийдэг, хэрхэн хэрэглэдэг тухай шалгаана. Бас ааруул, ээзгий, бяслаг тэргүүтэн хийхийг харж, амсч үзэцгээв.

Монгол наадгай, оньсон тоглоомыг тайлбарлаж өгсний дараа дараагийн гэрт орлоо. Гэрийн эзэгтэй хөлчүүрэх ундааг монголчууд хэрхэн нэрдэг болохыг бодитоор харуулав. Зэс аяганд шимийн архи мэлтэлзүүлэн өгөхөд бүгд сонирхож амсав. Зарим нь “зөөлөн байна” гээд хоёр ч дүүргээд татаж байна лээ. Шимийн архины амт зөөлөн ч дорхноо дотор халаадгийг тэд мэдэж чадсан байх.

Тэндээс гараад шагайн асраар зочдыг орууллаа. Шагайн харвааг тайлбарлан өгч, харвахыг зааж өгөв. Үүний дараа жуулчдад ноос зулж, савахыг зааж өгсөн. Дараа нь ноосоо услаад мориор чирч харуулав. Зочдыг ийн сонирхож байхад моринд гарамгай залуус тулам, уурга шүүрч харуулж шагшруулав. Морь цоройлгох үзүүлбэрийн наана зочид зургаа даруулж байна лээ. Mongol nomadic-ийн ажилтнууд малаа маллахын хажуугаар сүү, тараг, ааруулаа өөрсдөө бэлддэг юм байна.

Үдээс өмнө жуулчдад монголчуудын нүүдэл суудлаа хэрхэн хийдэг талаар биетээр харуулав. Нүүдэлчид сарлаг, тэмээндээ авдар, гэрээ ачин, тэргээ хөллөөд хэрхэн нүүдэллэдэгийг зочид бичлэг хийж авч байв. Гэрийн эзэгтэй сүү өргөж, орчуулагчаар дамжуулж нүүдэллэх ёс уламжлалынхаа тухай ярив. Тэмээн тэрэг, морин тэргэнд сууж дурсамж болгон зургаа даруулж байна лээ. Эдний сарлаг, тэмээ, тэргүүдийг улсын баяр наадмын нээлтэд ашигладаг.

Mongol nomadic цогцолбор монголчуудын уламжлалт амьдралын хэв маягийг жуулчдад мэдрүүлэхээс гадна нүүдэлчин соёл, эрийн гурван наадмыг үйл ажиллагаандаа багтааснаараа бусад жуулчны баазаас ялгардаг юм байна. Найман ханатай залгаа гурван гэр бүхий зоогийн газрын ард халуун усны газар, боловсон жорлон байдаг юм байна лээ. Зочид тохь алдахгүйгээс гадна тэднийг уйдаахгүй хөтөлбөртэй. Өнөөдрийн бидний үздэг хөтөлбөр 10.00-13.00 цагийн хооронд өдөр бүр өрнөдөг.

Жуулчид зоогийн газрын дэргэдэх бэлэг дурсгалын дэлгүүрт орж босоо монгол бичгээр нэрээ бичүүлж, дурсгалын зүйлс худалдан авах боломжтой юм байна. Оройн галын наадам, өдрийн эрийн гурван наадам зэргийг үзээд буцахад жуулчдын сэтгэлд хоногших нь лавтай. Мөн караоке, Хорхог, хуушуур, боодог амталж, монгол ахуйг жинхэнэ утгаар нь мэдэрсэн жуулчид л бусдадаа дуулгаж, тэднийг урин дууддаг нь гарцаагүй юм.

Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа

Сэтгэгдэл

Урлаг спорт

Хөгжмийн том хэлбэрийн бүтээлийг улсын санд худалдан авна

Огноо:

,

Монгол Улсын Засгийн газрын 2006 оны 115 дугаар тогтоолоор батлагдсан "Хөгжмийн том хэлбэрийн бүтээлийг улсын санд худалдан авах журам"-ын дагуу бүтээлийг 2019 оны 10 дугаар сарын 01-14-ны хооронд Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг Соёл, урлагийн газарт хүлээн авч байна.

Улсын санд худалдан авах үйл ажиллагааны удирдамжтай танилцана уу.

Дэлгэрэнгүй унших

Урлаг спорт

Дуучин Д.Болд "440Hz records"-ын албан ёсны нээлтээ хийнэ

Огноо:

,

Шинэлэг бүхнийг сэдэгч “Камертон” хамтлагийн ахлагч, Төрийн соёрхолт дуучин, “Voice of Mongolia” шоуны шүүгч, дуучин Д.Болд өөрийн "440Hz records"-ын албан ёсны нээлтээ хийж, хөгжимд дурлагч залуустаа гайхалтай уран бүтээлүүдийг хүргэхээр зэхжээ.

Түүний "440Hz records"-ын нэрнийн утгыг тайлбал, хөгжмийн ля нот хамгийн цэвэр, тунгалаг дуугардаг. Өөрөөр хэлбэл, 440 герцээр хэлбэлзэж дуугардаг гэсэн үг юм. Уран бүтээлээ цэвэр тунгалаг өнгөөр сонсогчдоо хүргэхийг гол зорилгоо болгон энэхүү нэрийг хайрласан байна.

Тун удахгүй дуучин Д.Болдын шинэ уран бүтээл хүрэхээс гадна “Voice of Mongolia” шоунд түүний багт байсан дуучдын хэн ч, хаана ч сонсож байгаагүй гайхалтай дуунууд олны хүртээл болно.

Одоогоос 13 жилийн өмнө дуучин Болд өөрийн "B Production"-ыг үүсгэн байгуулж, хэд хэдэн авъяаслаг уран бүтээлчдийг хөгжүүлэн олны танил болгосон билээ. Тухайлбал, дуучин Маралжингоо, Эгшиглэн, Агиймаа, “Гурван охин” хамтлаг, “Бид4” хамтлаг, Шоо хамтлаг /Опозит/ нарын уран бүтээлийг сонсдоггүй залуус гэж үгүй. Тэдний дуулсан уран бүтээл болгон нь хит болдог гэдгийг уншигчид андахгүй мэднэ.

Тэгвэл энэ удаад түүний тэсрэлт  хийж олны танил болгох шинэ уран бүтээлчдийг танилцуулж байна.

Ариунжаргал

Бүжинхлам

Идэрмаа

Ганбилэг

 

Дэлгэрэнгүй унших

Урлаг спорт

Баян-Өлгий аймгийн Бүргэдийн баярыг 2000 гаруй жуулчин сонирхжээ

Огноо:

,

“Бүргэдийн баяр-2019” арга хэмжээ Баян-Өлгий аймгийн Бугат сумын нутаг Саят толгой хэмээх газарт 2019 оны 10-р сарын 5, 6 өдрүүдэд боллоо. Энэхүү арга хэмжээнд Баян-Өлгий аймгийн 14 сумын 90 гаруй бүргэдчин оролцож, хурд хүч авхаалж самбаагаараа өрсөлдөн оролцлоо.

Баян-Өлгийн аймгийн Засаг даргын тамгын газар, БОАЖЯ, Бүргэдийн холбоо энэхүү арга хэмжээг хамтран 20 дахь жилдээ зохион байгуулж байна. Бүргэдийн баяраар бүргэдээ биедээ дасгасан байдал, ан агнахад сургасан байдлаар өрсөлдөж  байна. Энэ үеэр казах түмний үндэсний тоглоом болох мөнгө шүүрэх, тулам булаалдах, хүүхэн хөөх уралдаан болж байна. 2018 онд гаднын 1000 орчим жуулчин энэхүү  арга хэмжээг ирж сонирхож байсан бол энэ жил 2200 гаруй жуулчин ирж,  казах түмний шувуучлах ан агнуур, соёл уламжлалтай танилцсан юм.

Шувуулахуйн зан үйлийг хамгийн сайн хадгалж үлдсэн улс орон бол Монгол Улс юм. Баян-Өлгий аймагт тэжээгдэж буй бүргэдийн 70 гаруй хувь нь 1-4 настай байдаг ба тэднийг 5-6 нас хүрмэгц байгальд эргүүлэн тавьдаг байна. Энэ нь бүргэдийн нөхөн үржих, тоо толгой өсөн нэмэгдэхэд ихээхэн ач холбогдолтой байдаг гэж үздэг. Бүргэд 2500-3000 метр өндрөөс хулгана, зурам зэрэг жижиг амьтдыг харах хурц хараатай бөгөөд голдуу үнэг, хярс, туулай, тарвага зэрэг амьтдаар хооллож, дунджаар 30-50 жил насалдаг байна.

Бүргэдээр ан хийх нь амьдрал ахуйн хэрэгцээг хангах төдийгүй, бас уламжлалт зан үйл, баяр наадам, уралдаан тэмцээнийг илүү сонирхолтой болгодог юм. Бүргэдийг барьж гэршүүлэхийн тулд, дэгдээхэй байхад нь барьж авах, зэрлэг бүргэдийг барьж гаршуулах гэх хоёр аргыг хэрэглэдэг ба бүргэдээр ан хийж гаршуулан сургахад нарийн арчилгаа, маш их хичээл зүтгэл шаарддагаас гадна, бүргэдийн хөлийн уяа, нүдний даруулга, суурин суудал, ац тулгуур, арьсан бээлий, тэжээлийн уут, аяга таваг зэрэг тусгай зориулалтын хэрэглэлүүд заавал байх шаардлагатай байдаг байна.

















Дэлгэрэнгүй унших

Санал болгох