Цаг үе
“C5+1” дипломат платформ
Эх сурвалж: Тагнуулын ерөнхий газар
2015 оны 9 дүгээр сард АНУ-ын Нью Йорк хотноо тус улсын Төрийн нарийн бичгийн дарга Жон Керри Төв Азийн улс орнууд буюу Казахстан, Киргизстан, Узбекистан, Тажикистан, Туркменистан улсуудын Гадаад хэргийн сайд нартай хийсэн уулзалтын үр дүнд “С5+1” дипломат платформыг албан ёсоор үүсгэн байгуулж байгааг мэдэгдсэн байдаг. 2014 оны 11 дүгээр сард “Самаркандын уулзалт”-ын үр дүнд Төв Азийн 5 улс АНУ-тай “Түншлэл ба хамтын ажиллагааны хамтарсан тунхаглал” баталсан бөгөөд энэ үйл явдал нь “С5+1” платформыг үүсгэн байгуулах үндэс болсон байна.
“С5+1” платформын хүрээнд оролцогч орнууд дараах чиглэлээр хамтран ажиллахаар тусгасан байна:
- Худалдаа, тээвэр, харилцаа холбоо болон эрчим хүчний эх үүсвэрийн салбарт хамтран ажиллах;
- Бүс нутгийн улс орнууд дахь бизнес эрхлэх орчинг сайжруулах;
- Хүрээлэн буй орчныг хамгаалах, цаг уурын өөрчлөлттэй тэмцэх;
- Хар тамхи, мансууруулах бодисын хууль бус наймаа, хүний наймаа, зэвсгийн наймаа зэрэг хил дамнасан гэмт хэрэг, аюул заналтай тэмцэх;
- Афганистаны нөхцөл байдлыг тогтворжуулах;
- Цөмийн зэвэг дэлгэрүүлэхийн эсрэг тэмцэх;
- Соёл, боловсролын харилцааг хөгжүүлэх;
- Хүний эрхийг хамгаалах;
- Иргэний нийгмийн байгууллыг бэхжүүлэх, ардчилсан институцыг хөгжүүлэх.
Жон Керри нь Төв Азийн таван улсад айлчлал хийсэн АНУ-ын анхны ТНБД болсон бөгөөд “С5+1” платформыг үүсгэн байгуулсан нь АНУ Төв Азийн бүс нутагт ач холбогдол өгч өөрийн нөлөөллийг тогтоох бэхжүүлэх, тус бүс нутаг дахь ОХУ, БНХАУ-ын улс төр, эдийн засгийн нөлөөг саармагжуулах зорилготой байв.
Түүнчлэн “С5+1” платформын гол онцлог нь Казахстан, Киргизстан, Узбекистан, Тажикистан, Туркменистан гэсэн улсуудыг гишүүнээр нэгтгэж чадсан явдал юм. Өөрөөр хэлбэл өнөөгийн байдлаар Төв Азийн бүс нутагт үйл ажиллагаа явуулж буй “Евразийн эдийн засгийн холбоо” /ЕАЭЗХ/, “Шанхайн хамтын ажиллагааны байгууллага” /ШХАБ/, “Хамтын аюулгүй байдлын гэрээний байгууллага” /ХАБГБ/ зэрэг байгууллагууд эдгээр 5 улсыг нэг дор гишүүнээр нэгтгэж чадаагүй байна.
Нөгөө талаар “С5+1” платформ нь ямар нэг хатуу бүтэц, зохион байгуулалтгүй, оролцогч талууд ямар нэг үүрэг, хариуцлага хүлээхгүй тул эрсдэл бага. Мөн АНУ Ази дахь өөрийн холбоотнууд болох Япон, БНСУ-аар дамжуулан Төв Азид хөрөнгө оруулалт оруулж, өндөр хөгжсөн техник технологийг нэвтрүүлэх боломжтой юм. Япон, БНСУ-ын хувьд Төв Азийн бүс нутаг томоохон зах зээлүүдийн нэг бөгөөд улс төр, эдийн засгийн найрсаг харилцаатай байна.
Цаг үе
ЦУОШГ: Ихэнх нутгаар их бороо орох тул үерийн аюулаас сэрэмжтэй байхыг анхааруулж байна
Өнөөдөр (2026.08.19) Булган, Орхон, Сэлэнгэ, Дархан-Уул аймгийн нутгаар их бороо орох тул голын усны түвшин нэмэгдэх, нөөлөг салхи, мөндөр, аянга цахилгаан, үерийн аюулаас сэрэмжтэй байхыг онцгойлон анхааруулж байна.
Иргэд, аялагч та бүхэн үер, усны аюулаас урьдчилан сэргийлж:
- Мэргэжлийн байгууллагаас өгч байгаа заавар, зөвлөмжийг дагаж мөрдөх
- Үерийн аюултай бүс, голын эрэг, хуурай сайр жалгаар зорчихгүй байх
- Тээврийн хэрэгслээр зорчихдоо баталгаат гүүр, гармаар зорчих
- Хүүхдийг гол, нуур, үерийн усны ойролцоо хараа хяналтгүй орхихгүй байх
- Үерийн эрсдэлтэй бүсэд буудаллах, майхан барихаас татгалзах
Цаг агаарын мэдээ, сэрэмжлүүлгийг тухай бүрт хүлээн авч, өөрийн болон гэр бүлийнхээ аюулгүй байдлыг хангахыг зөвлөж байна.
Цаг үе
Кушнер: Газын зурвасыг цэрэггүйжүүлэх үйл явц 30 хоногийн дотор эхэлж магадгүй
АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трампын тусгай элч Жаред Кушнер Газын зурвасыг цэрэггүйжүүлэх үйл явцад ойрын 30 хоногт бодит ахиц гарч магадгүй гэж мэдэгдлээ.
Кушнер наймдугаар сарын 17-нд Израилийн Ерөнхий сайд Биньямин Нетаньяхутай Иерусалимд уулзсаныхаа дараа Fox News-т ярилцлага өгөхдөө эхний ээлжид зэвсгийг ашиглалтаас гаргах ажиллагаа эхэлж, дараагийн 60-90 хоногт газар доорх хонгилуудыг хаах ажил урагшилна гэж найдаж байгаагаа илэрхийлжээ.
Кушнер Израильд очихоосоо өмнө Египетэд ХАМАС-ын удирдлагын төлөөлөлтэй уулзсан байна. Тэрбээр ХАМАС зэвсгээ хураалгахтай холбоотой амлалтаа бодит үйлдлээр харуулах шаардлагатайг мэдэгдсэн бөгөөд эс биелүүлбэл Израиль цэргийн ажиллагаагаа үргэлжлүүлэхэд АНУ болон бусад түншээс илүү хүчтэй дэмжлэг авах болно гэж анхааруулжээ.
АНУ-ын дэвшүүлсэн төлөвлөгөөнд Газын зурвасыг цэрэггүйжүүлэх, ХАМАС-ын зэвсгийг хураах, цэргийн зориулалттай дэд бүтэц болон хонгилуудыг устгах асуудал багтаж байгаа юм. Гэвч уг төлөвлөгөөг хэрэгжүүлэх дарааллын талаар талуудын байр суурь зөрүүтэй хэвээр байна.
Израилийн тал ХАМАС бүрэн зэвсгээ хураахаас өмнө Газын зурвасаас цэргээ гаргахгүй гэсэн байр суурьтай байгаа бол ХАМАС Израилийн цэргийн ажиллагааг зогсоож, цэргээ татах асуудлыг эн тэргүүнд тавьж байна. Кушнерийн хоёр өдрийн уулзалтуудын дараа ч энэ үндсэн зөрүүг арилгасан тохиролцоонд хүрээгүй гэж Reuters мэдээлжээ.
Кушнер мөн Газын зурвасыг цэрэггүйжүүлэхээс өмнө өргөн хүрээний сэргээн босголтыг эхлүүлэхгүй гэсэн АНУ-ын байр суурийг илэрхийлсэн байна. Үүний зэрэгцээ Израильд бодит аюул тулгарсан нөхцөлд өөрийгөө хамгаалах эрхийг нь АНУ хязгаарлахгүй гэж мэдэгджээ.
Уулзалтын үр дүнд Газын зурвасын аюулгүй байдал, зэвсэг хураах асуудал, мөн дэд бүтэц, нийгмийн эрүүл мэндийн асуудал хариуцах хоёр ажлын хэсэг байгуулахаар тохирсон ч энхийн төлөвлөгөөг хэрэгжүүлэх талаар талууд эцсийн тохиролцоонд хүрээгүй байна.
Цаг үе
Иран АНУ-ын цэргийг Ормузын хоолой, Персийн буланд нэвтрүүлэхгүй гэв
Ираны Зэвсэгт хүчний Ерөнхий командлагч Амир Хатами АНУ-ын цэргийн хүчнийг Персийн булан, Оманы булан болон Ормузын хоолойн бүсэд эргэн байршихыг Иран зөвшөөрөхгүй гэж мэдэгджээ.
Хатами наймдугаар сарын 16-нд Тегеранд болсон арга хэмжээний үеэр сэтгүүлчидтэй уулзахдаа АНУ-ын цэргийн хүчийг бүс нутгаас шахан гаргах нь нэгэнт бодит болсон гэж мэдэгдсэн байна. Тэрбээр АНУ-ын цэргийн бааз, хүчний байрлал өмнөх байдалдаа эргэн орох боломжгүй бөгөөд Иран үүнийг зөвшөөрөхгүй гэсэн байр суурь илэрхийлжээ.
Энэ мэдэгдэл АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Ормузын хоолойн хяналтын талаар удаа дараа хатуу байр суурь илэрхийлж буй үед гарч байна. Трамп наймдугаар сарын 12-нд АНУ Ормузын хоолойг “бүрэн хянаж байгаа” гэж мэдэгдсэн бол наймдугаар сарын 14-нд Ираныг ялсны дараа тус хоолойг АНУ-ын нутаг дэвсгэр болгон зарлах тухай ярьсан юм.
Хатами Трампын мэдэгдлийг няцааж, Ормузын хоолой дахь Ираны байр суурийг хамгаална гэдгээ илэрхийлжээ. Түүний мэдэгдэлд АНУ-ын цэргийн хүч бүс нутагт эргэн байрших аливаа оролдлогод Иран хатуу хариу үзүүлнэ гэсэн агуулга багтсан байна.
Түүнчлэн Хатами АНУ-ын цэргийн алба хаагчийг байлдааны нөхцөлд хөнөөсөн эсвэл олзолсон тохиолдолд 30 мянган ам.долларын шагнал олгохоо мэдэгдсэн байна. Ираны төрийн мэдээллийн хэрэгслүүдийн мэдээлснээр шагналын хөрөнгийг иргэдийн хандиваар бүрдүүлэх бөгөөд эмэгтэй хүн ийм үйлдэл хийсэн тохиолдолд шагналыг хоёр дахин нэмэгдүүлж, 60 мянган ам.доллар болгоно гэжээ.
Ормузын хоолойн хяналт АНУ, Ираны хоорондын сөргөлдөөний гол асуудлын нэг хэвээр байна. Трампын засаг захиргаа АНУ-ын Тэнгисийн цэргийн хүчин хоолойг хянаж байгаа гэж мэдэгдэж байгаа бол Ираны тал стратегийн усан зам дахь өөрийн байр суурийг хадгалсаар байна. Наймдугаар сарын 18-ны байдлаар ч талуудын байр суурь зөрүүтэй хэвээр бөгөөд Ормузын хоолойн хөдөлгөөн бүрэн хэвийн болоогүй байна.
-
Улстөр нийгэм2025/02/21
"Хүнсний салбарын стандартын хэрэгжилт ба эрх зүйн орчин” хэлэлцүүлэг болов
-
Үзэл бодол2020/07/09
Энэ жилийн наадмаар уламжлал болсон зарим арга хэмжээг зохион байгуулахгүй
-
Улстөр нийгэм2020/04/16
П.Галиндэв: Төрийн эрхийг хууль бусаар авахыг завдаж байгаа С.Эрдэнийг ҮХЦ-д өгн...
-
Цаг үе2020/01/31
Улаанбаатарт өдөртөө 16 хэм хүйтэн
