ЭМДҮЗ-ийн 2022 оны “Эмийн жагсаалтыг шинэчлэн батлах тухай” 11 дүгээр тогтоол болон Эрүүл мэндийн даатгалын сангаас жороор олгох эмийн үнийн хөнгөлөлт үзүүлэх журмыг шинэчлэх асуудлаар өнөөдөр уулзалт, хэлэлцүүлгийг зохион байгууллаа.

Хэлэлцүүлэгт Эрүүл мэндийн яам, Эрүүл мэндийн даатгалын үндэсний зөвлөл, Дэлхийн банк, эм зүйн салбарын мэргэжлийн болон төрийн бус байгууллага, эм үйлдвэрлэгч, эм ханган нийлүүлэх байгууллага болон эмийн сангийн төлөөллүүд оролцож, шинэчлэлийн асуудлаар санал солилцов.

Уулзалтаар Эрүүл мэндийн даатгалын сангаас эмийн үнийн хөнгөлөлт үзүүлэхтэй холбоотой зохицуулалт болон эмийн жагсаалтыг шинэчлэх асуудлыг хэлэлцсэн юм. Тодруулбал, эрүүл мэндийн даатгалын сангаас жороор олгох эмийн үнийн хөнгөлөлт үзүүлэх журамд оруулах гол өөрчлөлт, шинэчлэлийн талаар талуудад мэдээлэл өглөө. Мөн “Эмийн жагсаалт”-ыг шинэчлэх төслийг танилцуулж, эмийн нэр төрөл, жагсаалтад оруулах болон хасах эмийн талаар дэлгэрэнгүй танилцуулсан юм.

Энэ үеэр ЭМДЕГ-ын дарга Ц.Батбаатар “Хөнгөлөлттэй эмийн хувьд баримтлах бодлого, журам, цаашлаад үнийг хэрхэн тогтоох, олон улсын арга, аргачлалтай хэр нийцэж байгаа, тэдгээрийг Монгол Улсад хэрэгжүүлэх боломжтой эсэх зэрэг асуудлаар бүх оролцогч талын байр суурь, санал, мэдээлэл үнэ цэнтэй. Бид юун түрүүнд даатгуулагчийн эрх ашиг, эмийн хүртээмжийг бодолцохын зэрэгцээ эмийн салбарын оролцогчдод бодитой, хэрэгжих боломжтой зохицуулалт бий болгохыг зорьж байна” гэдгийг онцоллоо.

Хэлэлцүүлэгт оролцсон талууд эмийн жагсаалт, эмийн үнийн хөнгөлөлттэй холбоотой асуудлаар байр сууриа илэрхийлж, зохицуулалтын хэрэгжилт, эмийн хүртээмж, үнэ, чанар болон салбарын оролцогч талуудын уялдаа холбооны талаар санал, зөвлөмжөө хуваалцлаа. Оролцогч талуудаас гарсан санал, зөвлөмжийг нэгтгэн дүгнэж, хэрэгжүүлэх боломжтой саналуудыг тогтоолын төсөлд тусган боловсруулна.

Улмаар шинэчилсэн тогтоолын төслийг Эрүүл мэндийн даатгалын үндэсний зөвлөлийн хурлаар хэлэлцүүлж, холбогдох шийдвэрийг гаргах юм гэж Эрүүл мэндийн даатгалын ерөнхий газраас мэдээллээ. 

НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх тухай конвенцын Талуудын 17 дугаар бага хурал COP-17 үргэлжилж байна. Дэлхийн байгаль хамгаалах сан (WWF)-гийн Монгол дахь хөтөлбөрийн газар уг арга хэмжээний ногоон бүсэд “Говийн гайхамшигт -6” санаачилга болон Монгол орны Улаан дансыг танилцууллаа.

Дэлхийн байгаль хамгаалах сан (WWF)-гийн Монгол дахь хөтөлбөрийн газрын санаачилгаар Монгол орны говийн зэрлэг амьтад болох хавтгай, мазаалай, тахь, хулан, монгол бөхөн, хар сүүлт, тэдгээрийн амьдардаг  экосистемийг хамгаалах, уг ажилд төрийн болон төрийн бус байгууллага, нутгийн иргэдийг татан оролцуулах зорилгоор “Говийн гайхамшигт 6”-г 2016 онд санаачилсан нь эдүгээ иргэдийн хүсэн хүлээдэг байгаль хамгааллын томоохон арга хэмжээ болж өргөжөөд байна. Санаачлагад нэгдсэн талууд жил бүр уулзаж эдгээр амьтдыг хэрхэн хамгаалах талаар ярилцаж, хийх ажлаа төлөвлөдөг болоод байна. Үүний ачаар “Говийн гайхамшигт 6” амьтан тодорхой хэмжээгээр хамгаалалтад ороод байгаа юм. Энэ талаар тус байгууллагын мэргэжилтнүүд танилцууллаа.

Зэрлэг амьтдад зориулсан  худаг гаргах, хөв цөөрөм байгуулах, булгийн эх хашиж хамгаалах, биотехникийн арга хэмжээ зэрэг амьдрах орчныг нь сайжруулах чиглэлээр олон ажил хийжээ. Сүүлийн таван жилд талууд говь, цөлийн бүсийн 160 нүдэн булгийн эхийг хашиж хамгаалсан нь зэрлэг амьтан төдийгүй хүн, малыг ундаалж, байгаль орчин, нийгэм, эдийн засгийн харилцан шүтэлцээг хангасан ач холбогдолтой арга хэмжээ болжээ.

Түүнчлэн Монгол Улс хөхтөн, хэвлээр явагч, хоёр нутагтан, загас гэсэн дөрвөн том бүлгийн хүрээнд IUCN-ийн Улаан дансны улсын хэмжээний хоёр дахь иж бүрэн дахин үнэлгээг 19 жилийн дараа хийж гүйцэтгэлээ. Энэ нь зэрлэг амьтдын талаархи шинжлэх ухааны суурь мэдээллийг сайжруулах, нэн ховордсон зүйлийн хууль эрх зүйн хамгаалалтыг сайжруулахад чухал ач холбогдолтой үйл явдал болсон юм.

Дахин үнэлгээг Дэлхийн байгаль хамгаалах сан (WWF)-гийн Монгол дахь хөтөлбөрийн газар Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яам, Монгол Улсын Их Сургууль, үндэсний судлаачид болон хараат бус шинжээчидтэй хамтран хийсэн юм. Энэ удаад Монгол Улс 249 зүйлийг дахин үнэлжээ.

АНУ-ын Нийгмийн хамгааллын тогтолцооны санхүүжилтийн асуудлыг шийдвэрлэхгүй бол 2032 оноос олон арван сая иргэний тэтгэвэр, тэтгэмж ойролцоогоор 22 хувиар буурах эрсдэлтэй байгаа тул Конгрессын гишүүд хэд хэдэн хувилбар хэлэлцэж эхэлжээ. Энэ нь тэтгэмжийг 22 хувиар бууруулах шийдвэр гарсан гэсэн үг биш бөгөөд одоогийн санхүүжилтийн тогтолцоо хэвээр үргэлжилбэл үүсэх тооцоолсон эрсдэл юм.

Бүгд найрамдах намын сенатор Билл Кэссиди, Ардчилсан намын сенатор Дик Дурбин нар Social Security-ийн тэтгэврийн санг дор хаяж 50 жилийн хугацаанд тогтвортой байлгах шийдэл боловсруулах тусгай ажиллагааны механизм бий болгох хуулийн төсөл дэвшүүлжээ. Төслийн дагуу хоёр намын төлөөлөл бүхий Нийгмийн хамгааллын зөвлөл олон нийтийн санал авч, сангийн санхүүжилтийг тогтворжуулах хуулийн төслийг Конгресст өргөн барих юм.

Өөр нэг хувилбараар Кэссиди сенатор Тим Кэйнтэй хамтран 1.5 их наяд ам.долларын хөрөнгө оруулалтын сан байгуулах санал гаргасан байна. Сангийн хөрөнгийг хувьцаа болон бусад хөрөнгөд 75 жилийн хугацаанд байршуулж, өгөөжөөр нь Нийгмийн хамгааллын сангийн санхүүгийн дутагдлын тодорхой хэсгийг нөхөхөөр тооцжээ. Гэхдээ энэ хувилбар хэрэгжсэн ч татвар нэмэх эсвэл зарим тэтгэмжийг танах зэрэг нэмэлт арга хэмжээ шаардлагатай хэвээр гэж Кэссиди үзсэн байна.

Мөн зарим сенатор Social Security-ийн цалингийн татвар ногдуулах орлогын дээд хязгаарыг нэмэгдүүлэх буюу бүрмөсөн цуцлах санал гаргажээ. Одоогоор уг татварыг жилийн 184,500 ам.доллар хүртэлх орлогод ногдуулдаг. Энэ хязгаарыг бүрмөсөн арилгавал арван жилийн хугацаанд сангийн орлогыг 3.2 их наяд ам.доллароор нэмэгдүүлэх боломжтой гэсэн тооцоо бий.

Сенатор Берни Сандерс болон Конгрессын гишүүн Вал Хойл нарын дэвшүүлсэн өөр төсөлд жилийн 250 мянган ам.доллароос дээш орлоготой иргэдийн орлогод нэмэлт татвар ногдуулж, үүний зэрэгцээ Нийгмийн хамгааллын тэтгэмжийг жилд ойролцоогоор 2400 ам.доллароор нэмэгдүүлэхээр тусгасан байна.