Бидэнтэй нэгдэх

Улстөр нийгэм

Н.Учрал: Хаврын чуулганаар малчдын эрх ашигт хамааралтай хууль, тогтоомжуудын хэрэгжилтийг ил тод болгож, “гацаа”-г арилгана

Огноо:

1 сар 21 өдөр.өмнө

,

Эрчимжсэн мал аж ахуй, байгалийн аялал жуулчлалыг эдийн засгийн тэргүүлэх чиглэлээрээ тодорхойлсон Булган аймгийн иргэдтэй Улсын Их Хурлын дарга Н.Учрал тэргүүтэй гишүүд, сайд нарын бүрэлдэхүүн 2026 оны гуравдугаар сарын 07-ны өдөр  уулзлаа.
 
Ээлжит чуулганы завсарлагаанаар парламентаас дэвшүүлж буй эрх зүйн шинэчлэл, орон нутгийн хөгжлийг дэмжсэн зорилтот ажлууд болон “Чөлөөлье” санаачилгын талаар төвийн болон хойд бүсийн иргэдтэй санал солилцож байгаа юм.
Булган аймгийн эдийн засгийн суурь нь хөдөө аж ахуйн салбар бөгөөд аймгийн дотоодын нийт бүтээгдэхүүний 63.5 хувийг бүрдүүлж байна. Өнгөрсөн 2025 онд тус аймгийн дотоодын нийт бүтээгдэхүүн 637.6 тэрбум төгрөгт хүрч, 2024 онтой харьцуулахад 6 хувиар өссөн үзүүлэлт гарчээ. УИХ-ын дарга Н.Учрал уулзалтын эхэнд “Чөлөөлье” санаачилгыг хэрэгжүүлэх дөрвөн тулгуурт чөлөөлөлтийн бодлогыг дэвшүүлснээ танилцууллаа.
Энэ хүрээнд эдийн засгийн чөлөөлөлтийг эхлүүлсэн талаараа онцлоод улсын төсвийн урсгал зардлыг бууруулж, тэргүүлэх ач холбогдолтой төсөл, хөтөлбөрүүдийг эрэмбэлэх, сахилга бат, хариуцлагыг сайжруулахад анхаарахаа илэрхийлэв. Түүнчлэн бүсчилсэн хөгжлийг урагшлуулж, төсөв, эрх мэдлийн төвлөрлийг орон нутагт чиглүүлэхийн тулд Төр, хувийн хэвшлийн түншлэлийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулснаа танилцуулав. Энэ хүрээнд төсвөөс санхүүжүүлэх боломжгүй, зарлагын хязгаарт багтаагүй төслүүдийг аймаг, орон нутаг бие даан хэрэгжүүлэх боломж бүрдсэнийг дуулгалаа.
Булган аймгийн тухайд, төр, хувийн хэвшлийн хамтын ажиллагааны хүрээнд аймгийн төв болон сумдад 300 айлын орон сууц ашиглалтад оруулахаар төлөвлөж, барилга угсралтын ажлыг эхлүүлжээ.
УИХ-ын дарга үргэлжлүүлэн, хэт төвлөрсөн, олон шатлалт зөвшөөрлийн тогтолцоог халж, чөлөөтэй бизнес эрхлэх эрхийг баталгаажуулна гэлээ. Энэ хүрээнд Эдийн засгийн эрх чөлөөний тухай, Хөрөнгө оруулалтын тухай болон Зөвшөөрлийн тухай хуулиудын нэмэлт өөрчлөлтийг хаврын чуулганаар тус тус хэлэлцэх юм.
Түүнчлэн энэ чөлөөлөлтийн хүрээнд батлагдсан Иргэдийг үнийн өсөлтөөс хамгаалах тухай УИХ-ын тогтоолын хэрэгжилтийг иж бүрэн хангуулахад анхаарахаа илэрхийллээ. Эдийн засгийн чөлөөлөлт цаашид банк, санхүүгийн реформ, хувийн хэвшлийг дэмжсэн татварын бодлого, нийгмийн даатгалын шинэчлэлээр үргэлжилнэ гэв. Хоёр дахь зам болох Эрх зүйн чөлөөлөлт нь хууль тогтоомжийн давхардал, хийдэл, хүний эрхийн зөрчлийг арилгахаас эхлэх юм байна. Энэ хүрээнд хиймэл оюун ухааныг хууль тогтоох үйл ажиллагаанд нэвтрүүлж, хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж байгаа хуулиудад хүний эрхийг зөрчсөн зүйл, заалт байгаа эсэхийг шинжилжээ. Эдгээр зөрчлийг нэн тэргүүнд арилгахаас гадна хаврын чуулганаар хүүхэд хамгааллын тогтолцоог бэхжүүлж, хууль, тогтоомжийн хэрэгжилтийг хангуулахыг чухалчлах аж. Тэрбээр, улсын хэмжээнд гэрч, хохирогчийг хамгаалах түр байрыг нэгдсэн стандарттай болгох, хүүхэд хамгааллын төсвийг нэмэгдүүлэх ажлуудыг онцоллоо. Иймд хаврын чуулганаар Гэр бүлийн хууль болон Гэр бүлийн хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг эн тэргүүнд хэлэлцэн батлахаар төлөвлөж байгаа гэв. УИХ-ын дарга Н.Учрал өөрийн дэвшүүлсэн дөрвөн тулгуурт чөлөөлөлтийн бодлогынхоо гуравдугаарт ногоон хөгжлийн чөлөөлөлтийг онцоллоо. Эрчим хүчний импортын хараат байдлыг бууруулж, агаар, хөрсний бохирдлыг багасгахын тулд сэргээгдэх эрчим хүчний хэрэглээг үндэсний хэмжээнд дэмжих 3х100 санаачилгыг тэрбээр дэвшүүлсэн. Эхний үр дүнд айлууд нарны хавтан суурилуулж, төвийн шугамд холбох процесс, журмыг хялбаршуулснаар илүүдэл эрчим хүчнээсээ орлого олдог болсон талаар Чингэлтэй дүүргийн жишээн дээр тайлбарлалаа. Мөн эрчим хүчний хэмнэлттэй сууц, стандартад нийцүүлэн дулаалсан айл, өрхөд нарны хавтан, батарей халаагуур хосолсон системийг үе шаттайгаар нэвтрүүлэх ажлыг хэрэгжүүлэх юм байна. УИХ-ын даргын дэвшүүлсэн дээрх санаачлагад 100 мВт хүчин чадал бүхий сэргээгдэх эрчим хүчний тархмал эх үүсвэрийг аймаг сумдад байгуулах ажил багтсан.
Одоогийн байдлаар салбарын яам нийт 6 аймгийн удирдлагатай энэ чиглэлд хамтран ажиллах баримт, бичгийг үзэглэжээ. Ингэснээр ногоон төсөл хэрэгжих байршилд газар эзэмших эрхийн гэрчилгээ олгох, эсхүл тусгай хэрэгцээнд авч, төслийг саадгүй хэрэгжих боломжоор хангах эхлэл болж байгааг хэллээ. УИХ-ын дарга хэлэхдээ эдгээр жижиг, тархмал эх үүсвэрүүдэд түшиглэн цахилгаан автомашин цэнэглэх дэд бүтцийг цогцолбор байдлаар 100 байршилд байгуулна гэлээ. Эхний ээлжинд хувийн хэвшлийнхний төлөөлөлтэй уулзахад, бүтээн байгуулалтыг дэмжиж, хамтран ажиллахаар болсныг дуулгав. Ногоон хөгжлийн чөлөөлөлтийн хүрээнд малчдын орлогыг төрөлжүүлж, ногоон санхүүжилтийг нэмэгдүүлэхийн тулд карбон кредитийн зах зээлийг эрх зүйн орчноор дэмжихээ ч илэрхийллээ. Бидэнд байгаа нөөц бололцоогоо бүрэн ашиглаж, цаг үетэйгээ хөл нийлүүлэхийн тулд Уур амьсгалын өөрчлөлтийн тухай хуулийг хаврын чуулганаар хэлэлцэхээр бэлтгэл ажил эхэлсэн талаар тодотгож байв. УИХ-ын дарга илтгэлийнхээ төгсгөлд авлигын эсрэг чөлөөлөлтийг эхлүүлснээ мэдэгдлээ. Энэ хүрээнд шүгэл үлээгчийг хамгаалах, уул уурхайн ил тод байдлыг нэмэгдүүлэх нэн тэргүүний шаардлага байгааг дурдав. Түүнчлэн Нийтийн албан тушаалтны хууль бус хөрөнгийг хураах, нөхөн төлүүлэх тухай хуулийн төслийг хаврын чуулганаар хэлэлцэнэ гэлээ. Уулзалтад оролцсон иргэд авлига, ашиг сонирхлын зөрчил орон нутагт арилахгүй байгааг шүүмжилж, холбогдох хуулийн өөрчлөлтийг дэмжиж байгаагаа хэллээ. Тэд хэрэглээний зээлийн хүү хэт өндөр байгааг шүүмжилж, банкны салбарын реформоор зээлдэгчийн эрх ашгийг хамгаалах нь чухал гэдгийг захилаа.
Цэвэрлэх байгууламж, инженерийн шугам сүлжээ, зарим сумдын авто замын ажил зэрэг зураг, төсөл бэлэн ч улсын төсөвт багтаагүй дэд бүтцийн бүтээн байгуулалтуудыг шийдвэрлэж өгөхийг уламжлав. Эдийн засгийн бүтцэд мал аж ахуйн салбар зонхилж байгааг харгалзан түүхий эд боловсруулах үйлдвэр байгуулах саналыг ч дэвшүүлж байв. Эдгээрээс гадна орон нутагт ажиллах залуу боловсон хүчний хомсдол, малчдын залгамж халаа, тэдний нийгмийн асуудлыг хөндсөн. Иргэдийн асуултад УИХ-ын даргаас гадна УИХ-ын дэд дарга Ж.Бат-Эрдэнэ, УИХ-ын гишүүн, Сангийн сайд Б.Жавхлан, Батлан хамгаалахын сайд Д.Батлут, УИХ-ын гишүүн Л.Энх-Амгалан, С.Эрдэнэбат болон холбогдох албаныхан хариуллаа хэмээн Улсын Их Хурлын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах газраас мэдээллээ.
Уншсан:241
Дэлгэрэнгүй унших
АНХААРУУЛГА: УИХ-ын 2024 оны ээлжит сонгуулийн хуулийн холбогдох заалтын хүрээнд тус сайтын сэтгэгдэл хэсгийг түр хугацаанд хаасан болно.

Улстөр нийгэм

“Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн хувьцаа эзэмшигчдийн ээлжит хурал боллоо

Огноо:

17 цаг 23 минут

,

“Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн Хувьцаа эзэмшигчдийн ээлжит хурал /2026.04.28/ боллоо. Хурлыг тус компанийн төрийн эзэмшлийн хувьцааг эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгч “Эрдэнэс Монгол” ХХК-ийн Гүйцэтгэх захирал Б.Даваадалай даргалж, Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүд, компанийн удирдлагууд, хувьцаа эзэмшигч иргэдийн төлөөлөл оролцов.

Хувьцаа эзэмшигчдийн ээлжит хурлаар: 

1. Компанийн 2025 оны санхүүгийн болон үйл ажиллагааны тайлан, 

2. Ногдол ашиг хуваарилах эсэх, 

3. Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн 2025 оны үйл ажиллагааны тайлан;

4. Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн ердийн болон хараат бус гишүүдийг сонгох тухай зэрэг асуудлыг танилцуулж, хэлэлцэн шийдвэрлэлээ. 

“Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн Төлөөлөн удирдах зөвлөл нь төрийн төлөөлөл хэрэгжүүлэгч 5 гишүүн, хараат бус 4 гишүүн нийт 9 гишүүнтэй.  ТУЗ-ийн гишүүдийг сонгон шалгаруулахдаа Компанийн тухай хууль, “Төрийн өмчит болон төрийн өмчийн оролцоотой хуулийн этгээдэд төрийн өмчийн төлөөлөл хэрэгжүүлэх журам”, “Төрийн өмчит компанийн ТУЗ-ийн хараат бус гишүүнийг сонгон шалгаруулах нийтлэг журам”, “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн дүрмийг тус тус үндэслэн Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн ердийн болон хараат бус гишүүний сонгон шалгаруулалтыг нийтэд нээлттэй зарлаж, холбогдох журмын дагуу явуулж өнөөдөр хуралд танилцууллаа. 

 Компанийн Гүйцэтгэх захирлын үүрэг гүйцэтгэгч Н.Цэрэнсамбуу 2025 оны үйл ажиллагааны тайланг танилцууллаа. Тайланд дурдсанаар “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК 2025 онд 30.2 сая тонн нүүрс олборлож, 27.6 сая тонн нүүрс борлуулан, 1.7 тэрбум ам.долларын орлоготой ажиллаж, Монгол Улсын төсөвт 1.7 их наяд төгрөгийн татвар төвлөрүүлж, нийт хувьцаа эзэмшигчдэд 2025 оны цэвэр ашгаас 786.6 тэрбум төгрөгийн ногдол ашиг олгох шийдвэр гарсныг танилцуулав. 

Мөн нэмүү өртөг шингэсэн дэд бүтцийн болон үйлдвэрлэлийн төслүүдийг амжилттай хэрэгжүүлэх замаар уурхайн хүчин чадлыг нэмэгдүүлэх, олборлосон бүтээгдэхүүний үнэ, чанарыг нэмэгдүүлэх, өртөг зардлыг бууруулахад онцгой анхаарч  ажиллаж буйг Гүйцэтгэх захирлын үүрэг гүйцэтгэгч Н.Цэрэнсамбуу танилцуулгадаа дурдлаа. 

Танилцуулгын дараа хуралд оролцогч хувьцаа эзэмшигчид ногдол ашгийн талаар, нээлттэй хувьцаат компани болох тухай, нас барсан иргэдийн хувьцаа болон ногдол ашгийг өвлүүлэх талаар асуулт асууж хариулт авлаа. 

Нээлттэй хувьцаат компани болох ажлын хүрээнд нас барсан иргэдийн хувьцааг өвлүүлэх тухай тогтоолын төслийг боловсруулж маргааш Монгол Улсын Засгийн газрын ээлжит хуралдаанаар хэлэлцүүлэхээр төлөвлөснийг Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн дарга Ц.Нацагдорж танилцууллаа. 

Хувьцаа эзэмшигчдийн ээлжит хурлыг компанийн албан ёсны цахим хуудас болон бусад хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр шууд дамжуулан нийт хувьцаа эзэмшигчдэд нээлттэй зохион байгуулав.

Дэлгэрэнгүй унших

Улстөр нийгэм

УИХ: Өнөөдөр хуралдах байнгын болон дэд хороод

Огноо:

17 цаг 29 минут

,

Монгол Улсын Их Хурлын байнгын болон дэд хороодын өнөөдрийн /2026.04.29/ хуралдааны тов, хэлэлцэх асуудлууд, хэлэлцүүлгийн талаар та бүхэнд танилцуулж байна.

Д/Д

ХУРАЛДААН

ХЭЛЭЛЦЭХ АСУУДАЛ

ЦАГ

ТАНХИМ

НЭГ.ДЭД ХОРООНЫ ХУРАЛДААН

1

Төсвийн зарлагын хяналтын дэд хороо

· Монгол Улсын нэгдсэн төсвийн 2026 оны 1 дүгээр улирлын гүйцэтгэлийн талаарх Сангийн сайдын мэдээллийг сонсох

10.00

“Үндсэн хууль”

ХОЁР.БАЙНГЫН ХОРООНЫ ХУРАЛДААН

1

Аюулгүй байдал, гадаад бодлогын байнгын хороо

· Монгол Улсын нутаг дэвсгэр дэх эдэлбэр газар болон тэдгээрт байрлах үл хөдлөх хөрөнгийн объектуудын эрхийг Оросын Холбооны Улсын нэр дээр шинэчлэн бүртгэх нөхцөлийн тухай Монгол Улсын Засгийн газар, Оросын Холбооны Улсын Засгийн газар хоорондын хэлэлцээрийн төсөл /Засгийн газар 2026.04.20-ны өдөр ирүүлсэн, зөвшилцөх/

· Улсын нисэхийн тухай хууль /Шинэчилсэн найруулга/-ийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн бусад хуулийн төсөл /Засгийн газар 2026.04.20-ны өдөр өргөн мэдүүлсэн, хэлэлцэх эсэх/

11.00

“Их засаг”

2

Эдийн засгийн байнгын хороо

· Мэргэжлийн нэгдсэн холбооны эрх зүйн байдлын тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл /Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн 2026 оны 02 дугаар дүгнэлтийг хүлээн зөвшөөрсөнтэй холбогдуулан боловсруулсан төсөл, анхны хэлэлцүүлэг/

· Төрийн болон орон нутгийн өмчийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хуулийн төслүүд /Улсын Их Хурлын гишүүн П.Сайнзориг нарын 8 гишүүн 2026.04.09-ний өдөр өргөн мэдүүлсэн, хэлэлцэх эсэх/

· Байнгын хорооны тогтоолын төсөл /Ажлын хэсэг байгуулах тухай/

· Бусад

12.00

“Их Эзэн Чингис хаан”

3

Хууль зүйн байнгын хороо

· Эрүү шүүлт тулгах гэмт хэргийн хохирогчийг хамгаалах, зөрчигдсөн эрхийг сэргээх, эрүүл мэнд, нийгэм, сэтгэл зүй, эд хөрөнгийн тусламж үйлчилгээ үзүүлэх, нөхөн төлбөр олгох талаар судалж, санал, дүгнэлт гаргах, шаардлагатай бол хохирол барагдуулах үйл ажиллагааны тухай хууль тогтоомжийн төсөл боловсруулах үүрэг бүхий ажлын хэсгийн санал, дүгнэлт

· “Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд илэрч байгаа системийн зөрчил, хүний эрхийн баталгааг хангах талаар авах зарим арга хэмжээний тухай” Улсын Их Хурлын тогтоолын төсөл  

· Байнгын хорооны тогтоолын төсөл /Журам шинэчлэн батлах тухай/

· Замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хуулийн төслүүд /Улсын Их Хурлын гишүүн П.Батчимэг нарын 9 гишүүн 2025.07.03-ны өдөр өргөн мэдүүлсэн, анхны хэлэлцүүлэг/

· Хүний эрхийн дэд хорооны 2025 он, 2026 оны 1 дүгээр улирлын үйл ажиллагааны тайлан

· Байнгын хорооны тогтоолын төсөл /Хүний эрхийн дэд хорооны даргыг сонгох тухай/

14.00

“Жанжин Д.Сүхбаатар”
Дэлгэрэнгүй унших

Улстөр нийгэм

УИХ: Өнөөдөр хуралдах ажлын хэсгүүд

Огноо:

17 цаг 34 минут

,

Монгол Улсын Их Хурлын ажлын хэсгүүдийн өнөөдрийн /2026.04.29/ хуралдааны товыг та бүхэнд хүргэж байна.

Д/Д

ХУРАЛДААН

ХЭЛЭЛЦЭХ АСУУДАЛ

ЦАГ

ТАНХИМ

1

УИХ-ын даргын 2026 оны 22 дугаар захирамжаар байгуулагдсан

Зөвшөөрлийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хуулийн төслүүдийг хэлэлцүүлэгт бэлтгэх үүрэг бүхий ажлын хэсгийн хуралдаан

09.00

“Их Эзэн Чингис хаан”

2

Хүний хөгжил, нийгмийн бодлогын байнгын хороо

Хууль, тогтоолоор үүрэг, чиглэл болгосон Улсын Их Хурлын шийдвэрийн биелэлттэй танилцах, санал, дүгнэлт гаргах үүрэг бүхий ажлын хэсгийн хуралдаан

09.00

 “Жанжин Д.Сүхбаатар”

3

УИХ-ын 2026 оны 24 дүгээр захирамжаар байгуулагдсан

Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн 2025 оны 10 дугаар дүгнэлтийг Улсын Их Хурал хүлээн зөвшөөрсөнтэй холбогдуулан Эрүүгийн хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл боловсруулж, хэлэлцүүлэгт бэлтгэх үүрэг бүхий ажлын хэсгийн хуралдаан

10.00

334 тоот

4

УИХ-ын даргын 2025 оны 523 дугаар захирамжийн 1 дүгээр хавсралтаар байгуулагдсан

Боловсрол, шинжлэх ухааны асуудлаар санал, дүгнэлт гаргах, холбогдох хууль тогтоомжийн төсөл боловсруулах үүрэг бүхий ажлын хэсгийн хуралдаан

14.00

“Үндсэн хууль”

5

УИХ-ын даргын 2025 оны 523 дугаар захирамжийн 9 дүгээр хавсралтаар байгуулагдсан

Байгаль орчин, ногоон хөгжлийн асуудлаар санал, дүгнэлт гаргах, холбогдох хууль тогтоомжийн төсөл боловсруулах үүрэг бүхий ажлын хэсгийн хуралдаан

16.00

“Их засаг”
Дэлгэрэнгүй унших

Санал болгох