Улстөр нийгэм
У.Хүрэлсүх: Тэмээ хоёр дахин өссөн нь малчид, тэмээчдийн нөр их хөдөлмөрийн үр дүн
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх энэ өдрүүдэд Дундговь аймгийн Мандалговь хотод ажиллаж, иргэд, малчидтай уулзан, Тэмээчдийн улсын V зөвлөгөөнд оролцлоо. Төрийн тэргүүн үндэсний үйлдвэрлэлээ дэмжин, улмаар экспортлогч орон болох зорилт дэвшүүлэн “Цагаан алт”, “Хүнсний хувьсгал” зэрэг хөдөлгөөн өрнүүлж байгаа.
Тухайлбал, “Цагаан алт” хөтөлбөр нь малын гаралтай түүхий эдийг үнэ цэнтэй болгох, боловсруулах үйлдвэр байгуулах, мал сүргийн ашиг шимийг бүрэн ашиглах, малчдын ашиг орлогыг нэмэгдүүлэх зорилготойг онцоллоо.
Өсвөр тэмээ, ингэний ноос нь ямааны ноолууртай дүйцэхүйц чанартай хэмээн үнэлэгдэж, дэлхийн зах зээлд тэмээний ноосон бүтээгдэхүүн өндөр үнээр борлогдож байгааг дурдав.
Ерөнхийлөгч Мандалговь хотноо болсон Тэмээчдийн улсын V зөвлөгөөнийг нээж үг хэлэхдээ, мал маллах арга ухаан, мэдлэг, туршлагыг үеэс үед өвлөн, таван хошуу малынхаа ашиг шимийг арвижуулан өсгөж ирсэн малчдад, тэр дундаа тэмээчдэд ард түмнийхээ нэрийн өмнөөс талархал илэрхийллээ.
20 жилийн тэртээ манай улс 254 мянган тэмээтэй байсан бол өдгөө тоо толгой нь хоёр дахин өсөж 501 мянгад хүрсэн нь малчид, тэмээчдийн нөр их хөдөлмөрийн үр дүн гэдгийг хэллээ.
“Монгол тэмээ” хэмээн олон улсад нэрлэдэг хос бөхт тэмээгээ эрт дээр үеэс дээдлэн, үлгэр, домог, дуу, шүлэгтээ алдаршуулан мөнхжүүлсэн нь монголчуудын ондоошил, бахархалт өв гэдгийг тэмдэглэлээ.
Цаашид тэмээний ашиг шимийг сайжруулах, боловсруулах үйлдвэрийн хүчин чадлыг нэмэх, малчдын ашиг орлогыг нэмэгдүүлэх зэрэгт тэмээчдийн үүрэг, оролцоо, төр, хувийн хэвшил, малчдын хамтын ажиллагаа чухал байгааг хэллээ.
Тэмээчдийн зөвлөгөөнөөр “Тэмээн соёлыг хадгалах, хамгаалах бодлого, үйл ажиллагаа”, “Уур амьсгалын өөрчлөлт, цөлжилтийн нөлөө, бодлого, арга хэмжээ”, “Соёлын өвийг хамгаалах бодлого ба тэмээний соёл”, “Дэлхийд ховордсон монгол тэмээ, түүний үнэлэмжийг дээшлүүлэх нь” сэдвээр илтгэл хэлэлцлээ.
Улсын хэмжээнд 19 тэмээчин Хөдөлмөрийн баатар цол хүртсэн.
Дэлхийд хоёр сая гаруй хос бөхт тэмээ байдгийн 500 мянга буюу дөрөвний нэг нь манай улсад байдаг юм.
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх энэ жил тодорхой хуваарийн дагуу аймгуудад ажиллахаар төлөвлөж байна.
Улстөр нийгэм
Оюутолгойн хэлэлцээрийг Монголд ашигтай хувилбараар тохиролцлоо
Монгол Улсын Засгийн газар Оюутолгойн яриа хэлэлцээрийг Монгол Улсад ашигтай хувилбараар (2026.06.30) харилцан тохиролцлоо.
Ерөнхий сайд Н.Учрал “Монголын баялаг монгол хүндээ өгөөжтэй байх ёстой. Үндэсний их баяр наадмын өмнө ард түмэндээ сайн мэдээ дуулгаж, Оюутолгойн хэлэлцээрт түүхэн амжилт гаргалаа” гэж мэдэгдлээ.
Засгийн газар байгуулагдсан даруйдаа Оюутолгой төслийн менежментийн зардлыг 2.2 тэрбум ам.доллар буюу найман их наяд төгрөгөөр бууруулж Монголын талын өгөөжийг 1.5 тэрбум ам.доллар буюу таван их наяд төгрөгөөр нэмэгдүүлсэн бол 100 дахь хоногийн босгон дээрээ Оюутолгойн хувь нийлүүлэгчдийн зээлийн хүүг буурууллаа. Ингэснээр Оюутолгойн баялгаас зээлд төлөх байсан 6.2 тэрбум ам.доллар буюу 22 их наяд төгрөгийг хэмнэж, Монголын талын хүртэх өгөөж 2.5 тэрбум доллар буюу 8 орчим их наяд төгрөгөөр нэмэгдэх боломж бүрдлээ.
Оюутолгойн хувь нийлүүлэгчийн зээлийн хүүг долоон жилд нэг удаа хийдэг байсныг гурван жил тутамд хийхээр боллоо. Мөн Оюутолгойгоос энэ жил ногдол ашиг авахаар талууд тохиролцлоо.
“Хэлэлцээрүүдийн үр дүн Оюутолгойн баялгаас төлөгдөх 8.4 тэрбум доллар буюу 30 орчим их наядтөгрөгийн зардлыг бууруулж, Монголын талын ирээдүйд хүртэх өгөөжийг 4 тэрбум доллар буюу 13 орчим их наяд төгрөгөөр нэмэгдүүлэх боломж бүрдлээ. Төслийн үр өгөөжийг цаашдаа ч нэмэгдүүлэхээр хөрөнгө оруулагч талтай тасралтгүй хамтран ажиллаж үр дүн гаргана” гэдэгт итгэлтэй байгаагаа Ерөнхий сайд Н.Учрал илэрхийллээ.
Мөн Засгийн газар хөрөнгө оруулалтыг үргэлж дэмжиж, манай улсад хөрөнгө оруулсан хэн бүхний хууль ёсны эрх ашгийг өөрийн улсын ард иргэдийн эрх ашгийн хамт эн тэнцүү хамгаалж хамтран ажиллахаа илэрхийлээд РИО ТИНТО компанийн хамт олонд талархал илэрхийлж, амжилт хүслээ.
Оюутолгойн бүлэг ордын нэг хэсэг Онтрегийн хэлэлцээрийг эхлүүлж Монголын ард түмний хүртэх өгөөжийг Үндсэн хуульд нийцүүлсэн санал боловсруулж УИХ-д танилцуулахыг холбогдох сайд нарт үүрэг болголоо.
Улстөр нийгэм
“Хавдрын эсрэг үндэсний аян-2026” Сэлэнгэ аймагт эхэллээ
Хавдар Судлалын Үндэсний Төв, Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Радио Телевиз хамтран, ХААН Банкны санхүүжилт, дэмжлэгтэйгээр хэрэгжүүлж буй “Хавдрын эсрэг үндэсний аян-2026” Сэлэнгэ аймагт эхэллээ.
Энэ жил тус аян улс орон даяар 16 дахь жилдээ, Сэлэнгэ аймагт 6 дахь жилдээ зохион байгуулагдаж байгаа бөгөөд хүн амын дунд хорт хавдрын эрсдэлт хүчин зүйлсийн талаарх мэдлэг, ойлголтыг нэмэгдүүлэх, өвчнийг эрт илрүүлэх, оношилгоо, эмчилгээний хүртээмжийг сайжруулах, мөн орон нутгийн эрүүл мэндийн байгууллагын эмч, мэргэжилтнүүдийн мэдлэг, ур чадварыг дээшлүүлэх зорилготой юм.
Аяны хүрээнд Хавдар Судлалын Үндэсний Төвийн нарийн мэргэжлийн эмч нарын баг Сэлэнгэ аймагт ажиллаж, иргэдэд:
- Хорт хавдраас урьдчилан сэргийлэх зөвлөгөө, мэдээлэл өгөх,
- Эрт илрүүлгийн үзлэг, оношилгоог үнэ төлбөргүй зохион байгуулах,
- Орон нутгийн эмч, мэргэжилтнүүдэд сургалт, дадлага явуулах зэрэг үйл ажиллагааг хэрэгжүүлж байна.
Судалгаагаар Сэлэнгэ аймагт 2025 онд бүртгэгдсэн хорт хавдрын шинэ тохиолдлын 79 хувь нь хожуу шатандаа оношлогдсон байна. Иймээс иргэдийг эрүүл мэнддээ анхаарч, эрт илрүүлгийн үзлэг, оношилгоонд идэвхтэй хамрагдахыг уриаллаа.
“Хавдрын эсрэг үндэсний аян-2026” нь 2026 оны зургаадугаар сарын 29-нөөс долоодугаар сарын 3-ны өдрүүдэд Сэлэнгэ аймагт үргэлжилнэ.
Улстөр нийгэм
Олон улсын парламентын өдрийг тохиолдуулан “Нээлттэй парламент” явуулын мэдээллийн төв ажиллаж байна
Монгол Улсын Их Хурлын Тамгын газраас Олон улсын парламентын өдрийг тохиолдуулан “Нээлттэй парламент” явуулын мэдээллийн төвийг Төрийн ордны хойд талын цэцэрлэгт хүрээлэнд ажиллуулж байна.
Явуулын мэдээллийн төвийг 2026 оны 6 дугаар сарын 29, 30-ны өдрүүдэд ажиллуулах бөгөөд Улсын Их Хурлын Тамгын газрын холбогдох нэгжүүд, Парламентын судалгаа, хөгжлийн хүрээлэн, Парламентын номын сан хамтран оролцож, иргэд, олон нийтэд зориулсан олон талт мэдээлэл, зөвлөгөө, танилцуулгыг хүргэж байна.
Энэ үеэр иргэдэд парламентын үйл ажиллагааны талаар мэдээлэл өгч, хууль тогтоох ажиллагаанд хэрхэн оролцох, Улсын Их Хуралд өргөн мэдүүлсэн болон хэлэлцүүлгийн шатанд байгаа хууль, тогтоолын төслүүдтэй танилцах, санал өгөх боломжийн талаар дэлгэрэнгүй танилцуулах юм.
Тухайлбал, https://d.parliament.mn/ болон https://petition.parliament.mn/ цахим системийг ашиглан нийтийн өргөдөл, гомдол хэрхэн санаачлах, бодлогын шийдвэр гаргах үйл явцад санал, байр сууриа илэрхийлэх, иргэдийн оролцоог хангах цахим үйлчилгээний талаар арга зүйн зөвлөгөө өгч байна.
Үүний зэрэгцээ Парламентын номын сангаас Үндсэн хууль, парламентын ардчилал, хүний эрхийн боловсролтой холбоотой ном, эмхэтгэл, судалгааны бүтээлийн үзэсгэлэнг дэлгэн олон нийтэд толилуулж байгаа юм.
Өнөөдөр (2026.06.29) Улсын Их Хурлын үйл ажиллагаа болон Төрийн ордонтой танилцах аялалд оролцсон иргэд явуулын мэдээллийн төвөөр зочлон парламентын үйл ажиллагааны талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл авч, Монгол Улсын парламентын түүхэн хөгжлийг харуулсан “Нээлттэй парламент” гэрэл зургийн үзэсгэлэнг үзэж сонирхлоо.
Мөн Улсын Их Хурлын чуулганы нэгдсэн хуралдааны танхимын индэр, Улсын Их Хурлын гишүүний ширээ, сандлын загвар бүхий дурсгалын асарт зургаа авхуулсан иргэдийн тоо цөөнгүй байв. “УИХ-ын үйл ажиллагааг хэн сайн мэдэх вэ?” сэдэвт асуулт, хариултын “АХА” тэмцээнд иргэд идэвхтэй оролцож, тэргүүн байр эзэлсэн оролцогчдод дурсгалын зүйл гардууллаа.
Улсын Их Хурлын Тамгын газрын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах газрын албан хаагчид Улсын Их Хурлын үйл ажиллагаа, Төрийн ордонтой танилцах аяллын зохион байгуулалтыг танилцуулж, “Монгол Улсын Үндсэн хууль”, “Монгол Улсын Их Хурал”, “Төрийн ордон”, “Парламентын боловсрол”, “Төрийн ордон дахь урлагийн бүтээл” зэрэг ном, гарын авлага, танилцуулгыг иргэдэд хүргэн, сонирхсон асуултад нь хариулж, санал хүсэлтийг нь сонсон эргэх холбоог бүрдүүлэн ажиллаж байна.
Парламентын засаглалтай, парламентат ёсыг төлөвшүүлж байгаа улс орнуудын хувьд жил бүрийн бүрийн зургаадугаар сарын 30-ны өдөр чухал тэмдэглэлт өдөр байдаг билээ.
Одоогоос 137 жилийн өмнө буюу 1889 онд Олон улсын парламентын холбоо үүсгэн байгуулагдсан энэ өдрийг НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейгаас 2018 онд “Олон улсын парламентын өдөр” болгон тэмдэглэж байхаар шийдвэрлэжээ. Энэ жил Олон улсын парламентын өдрийг дэлхий нийтээр “Bring human rights into focus” буюу “Эн тэргүүнд хүний эрх” уриатайгаар тэмдэглэж байна хэмээн Улсын Их Хурлын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах газраас мэдээлэв.
