Улстөр нийгэм
Цөлжилттэй тэмцэх инновацын шийдлүүдийг Монгол Улсад нутагшуулах боломжийг хэлэлцлээ
Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд Б.Батбаатар БНХАУ-д хийж буй албан айлчлалынхаа хүрээнд Бээжин хотод байрлах Или группын үйл ажиллагаатай танилцаж, тус группын төлөөлөн Удирдах зөвлөлийн дарга Ван Вэньбяотой албан уулзалт хийлээ.
Или групп Хөвчийн цөлд 6,253 км² талбайд экосистемийг нөхөн сэргээж, ургамлын бүрхэвчийг 3 хувиас 65 хувь хүртэл нэмэгдүүлсэн нь бүс нутгийн хэмжээнд бодит үр дүн болжээ. Тус компани дрон, роботжуулсан мод тарилт, ухаалаг усалгааны систем, ус хадгалах өндөр үр ашигтай үрийн технологи зэрэг орчин үеийн шийдлүүдийг амжилттай нэвтрүүлсэн байна.
Тухайлбал, “микро усан бууны арга”-аар өндөр даралттай усаар нүх гарган суулгацыг шууд суулгаж, усалгааг нэг дор шийдэх технологи нь 10 секундэд нэг мод тарих, амьдрах чадварыг 90–95 хувьд хүргэх боломж бүрдүүлжээ.
Мөн “салхины чиглэлд суурилсан дата аргачлал”-аар элсэн манхны салхины урсгал, байрлалд шинжилгээ хийж, манхны доод 2/3 хэсэгт мод, бут тарьснаар элсний хөдөлгөөнийг сааруулж, манхны өндрийг 60 гаруй хувиар бууруулсан бодит үр дүнг танилцууллаа. Үүний үр дүнд элсний нүүдэл 40 гаруй хувиар багасч, экосистемийн тогтвортой байдал мэдэгдэхүйц сайжирсан байна.
Түүнчлэн “Мод-Бут-Өвс (1:8:1)” экосистемийн загвараар ургамлын харьцааг оновчтой тогтоож, элсний тогтворжилт, чийг хадгалалт, биологийн олон янз байдлыг зэрэг сайжруулсан урт хугацаанд тогтвортой шийдлийг танилцуулав.
Мөн тус групп цөлжилттэй тэмцэх ажлыг дижитал хяналт, ухаалаг удирдлагын системээр бодит цагийн дата дээр үндэслэн удирдаж, олон жилийн өөрчлөлтийг шат дараатайгаар хянах ажлыг хийж байгаа аж. Үүнийг нарны эрчим хүч, ногоон санхүүжилт, био болон органик үйлдвэрлэл, цэвэр нүүрс-химийн технологид суурилсан төслүүдтэй уялдуулан хэрэгжүүлж буй нь онцлог байв.
Уулзалтын үеэр Или группын төлөөлөгч “Хөвчийн цөлд хуримтлуулсан 37 жилийн туршлага бол нэг компанийн амжилт бус, бүс нутгийн хамтын хөдөлмөрийн үр дүн юм. Бид энэ туршлага, технологио Монгол Улсад нутагшуулах, хамтарсан бодит төслүүдийг хэрэгжүүлэх бүрэн боломжтой” хэмээн онцоллоо.
Мөн албан уулзалтаар талууд Монгол Улсад цөлжилттэй тэмцэх, газрын доройтлыг бууруулах, экосистем сэргээх, ногоон санхүүжилт, технологийн хамтын ажиллагааг хөгжүүлэх чиглэлээр дэлгэрэнгүй санал солилцов. Тухайлбал, хамтарсан төсөл хэрэгжүүлэх, туршлага солилцох хөтөлбөр бий болгох, олон улсын чуулган, үзэсгэлэнг хамтран зохион байгуулах боломжийн талаар хэлэлцлээ.
Талууд “Тэрбум мод” үндэсний хөдөлгөөн, COP17, инновацад суурилсан цөлжилттэй тэмцэх шийдлүүд, нуур, усны экосистем сэргээх чиглэлээр хамтын ажиллагааг үргэлжлүүлэх, бодит хамтарсан төслүүдийг үе шаттай хэрэгжүүлэхэд санал нэгдлээ.
Түүнчлэн технологи дамжуулах, судалгаа–туршилтын төслүүд хэрэгжүүлэх, хувийн хэвшлийн оролцоог нэмэгдүүлэх замаар хамтын ажиллагааг урт хугацаанд тогтвортой хөгжүүлэх боломжтойг онцлов.
Төгсгөлд нь БОУАӨ-ийн сайд Б.Батбаатар Или группийн туршлага, технологид суурилсан загвар нь Монгол Улсын нөхцөлд бодитоор хэрэгжих бүрэн боломжтойг онцолж, энэ онд Монгол Улсад зохион байгуулах Цөлжилттэй тэмцэх тухай НҮБ-ын конвенцын Талуудын 17 дугаар бага хурал (COP17)-ын хүрээнд хамтын ажиллагааг бодит түвшинд гүнзгийрүүлэх, туршлага солилцох, хамтарсан төслүүдийг олон улсын түвшинд танилцуулах боломжтойг илэрхийллээ гэж Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яамнаас мэдээллээ.

Улстөр нийгэм
АТГ: Ашиг сонирхлын зөрчилд хамаарах 106 гомдол, мэдээллийг хянан шалгав
Авлигатай тэмцэх газрын Хяналт шалгалт, дүн шинжилгээний хэлтэс нь 2026 оны 1 дүгээр сарын 19-23-ны өдрүүдэд нийтийн албанд томилогдохоор нэр дэвшсэн 696 иргэний хувийн ашиг сонирхлын урьдчилсан мэдүүлгийг шалгаж, 357 мэдүүлгийг хянан шийдвэрлэв. Одоогоор ажиллагаанд 345 нэр дэвшигчийн хувийн ашиг сонирхлын урьдчилсан мэдүүлэг хянагдаж байна. Тухайн албан үүргийг гүйцэтгэхэд илт ашиг сонирхлын зөрчил үүсэхээр байсан 6 нэр дэвшигчийн талаар томилох эрх бүхий албан тушаалтанд мэдэгдэв.
Өнгөрсөн долоо хоногт иргэн, аж ахуйн нэгж, байгууллагаас ирүүлсэн нийтийн албан тушаалтны авлига, ашиг сонирхлын зөрчилтэй холбоотой 106 гомдол, мэдээллийг хүлээн авч шалгаснаас 30 гомдол, мэдээллийг хянан шийдвэрлэв. Зөрчил тогтоогдсон 6 албан тушаалтанд Авлигын эсрэг хууль, Нийтийн албанд нийтийн болон хувийн ашиг сонирхлыг зохицуулах, ашиг сонирхлын зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх тухай хуульд заасан хариуцлага тооцуулахаар холбогдох байгууллагад албан бичиг хүргүүлэв.
Төлөвлөгөөт хяналт шалгалтаар болон иргэдээс ирүүлсэн өргөдөл, гомдол, мэдээллийн дагуу 11 албан тушаалтны хувийн ашиг сонирхлын болон хөрөнгө, орлогын мэдүүлгийг хянан шалгав.
Улсын хэмжээнд нийтийн албан тушаалтнуудын ХАСХОМ шинэчлэн бүртгүүлэх ажил үргэлжилж байгаатай холбогдуулан нийт 1052 мэдүүлэг гаргагчийг сургалтад хамрууллаа гэж АТГ-аас мэдээллээ.
Улстөр нийгэм
Төр, хувийн хэвшлийн хамтын ажиллагааны хүрээнд “Хуванцаргүй COP17” уриалга дэвшүүллээ
Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яамнаас НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх тухай конвенцын Талуудын 17 дугаар бага хурал (COP17)-ыг хуванцаргүй зохион байгуулах уриалга дэвшүүлж, хувийн хэвшлийн байгууллагуудтай хамтран ажиллаж байна.
Энэхүү санаачилгын хүрээнд зочид буудал, аялал жуулчлалын салбарт:
-Зочдын өрөөнд нэг удаагийн ариун цэврийн хэрэгслийг автоматаар байршуулахгүй байх;
-Зочны хүсэлтээр олгох, сонголтоор худалдаалах хэлбэрт шилжих;
-Дахин ашиглах боломжтой усны сав, байгальд ээлтэй шийдлүүдийг нэвтрүүлэх арга хэмжээг бодлогын түвшинд дэмжихээр зорьж байна.
Уг зохицуулалт нь хуванцарын хэрэглээ, хог хаягдлыг бодитойгоор бууруулахын зэрэгцээ тогтвортой аялал жуулчлалыг дэмжиж, Монгол Улсын ногоон хөгжил, байгаль орчны хамгааллын бодлого, олон улсын өмнө хүлээсэн амлалтыг бодит ажил болгоход чухал ач холбогдолтой юм.
Энэхүү санаачилга нь COP17 арга хэмжээний хүрээнд олон улсын зочид, төлөөлөгчдөд Монгол Улсын байгальд ээлтэй, хариуцлагатай жишгийг таниулах бодит алхам болно гэж Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яамнаас мэдээллээ.
Улстөр нийгэм
Хагас коксон шахмал түлшний үйлдвэрийн бүтээн байгуулалтын ажлыг эрчимжүүлнэ
Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын дарга С.Бямбацогт, Багануур дүүргээс сонгогдсон УИХ-ын гишүүд, нийслэлийн Засаг даргын нэгдүгээр орлогч Т.Даваадалай нар “Багануур” ХК-д ажиллаж, хэрэгжүүлж буй томоохон төсөл хөтөлбөр, тулгамдаж байгаа асуудлуудын талаар хэлэлцэж, санал хүсэлтийг нь сонсож, зарим шийдвэрийг гаргалаа.
Монгол Улсын Эрчим хүчний хэрэглээний 62 хувийг дангаараа бүрдүүлдэг “Багануур” ХК 762.8 сая тонн нүүрсний нөөцтэй. 2025 онд 4.8 сая тонн нүүрс олборлож, 268.2 тэрбум төгрөгийн орлого төвлөрүүлсэн. 2010 оноос хойш нүүрс олборлолтын хэмжээ жил бүр өсөн нэмэгдэж байгаа ч “Багануур” ХК санхүүгийн алдагдалтай ажиллаж байна.

Нийслэлийн Засаг даргын нэгдүгээр орлогч Т.Даваадалай “Багануурын уурхай нь салбарын үнийн зохицуулалтаас болж алдагдалтай ажилладаг. Цаашид салбарыг шинэчлэх, үр өгөөжтэй ажиллуулах шаардлагатай. Багануурын дулааны станц өдгөө ямар нэг гэмтэл гарахад бэлэн байдалтай бөгөөд алдагдалтай ажиллаж байна. 150 МВт-ын дулааны станцын зураг төслийн ажил дуусах шатандаа явж байна. Дулааны станц зөвхөн дулаан үйлдвэрлэдэг тул өвлийн улиралд ажилладаг. Дулааны тариф бага учир алдагдалтай ажиллаж, төрөөс татаас авдаг, хөрөнгө оруулалт хийхэд хүндрэлтэй байдаг. Харин цахилгаан, дулаан, батарей хосолсон үйлдвэр баривал хувийн хэвшил зардлаа гаргаад хийх боломжтой. Мөн станц цаашид биеэ даагаад ажиллах боломжтойгоос гадна урсгал зардлаа нөхөөд ашигтай ажиллах, эдийн засгийн үр өгөөжтэй байдаг. Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын дарга С.Бямбацогт энэ талаар судлахыг үүрэг болголоо” гэв.
Тэрээр үргэлжлүүлэн “Энэ жил дулааны аргаар боловсруулж, жигнэсэн хөх нүүрс хэрэглэснээр Улаанбаатар хотын агаарын бохирдол 35 хувиас дээш хувиар буурсан. Цаашид Багануурын уурхайг түшиглээд үйлдвэр барьж хэрэглээгээ дотоодоос хангана. Багануурын уурхайн нүүрсний дундаж илчлэг 3300 ккал байдаг. Угааж, баяжуулснаар энэ үзүүлэлт 30 хувиар өсөх боломжтой. Нүүрс пиролизын үйлдвэр барих ажлыг “Эрдэнэс Монгол” хариуцаад хийж байна. Улаанбаатар хот жилд 450-500 мянган тонн нүүрс хэрэглэдэг. Цаашид нүүрсний хэрэглээг багасгаж, 2030 он гэхэд 200 мянган тонн нүүрс хэрэглэхээр төлөвлөсөн” гэв.

Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын дарга С.Бямбацогт “Энэ жил хөх нүүрсийг гаднаас авч түлсний үр дүнд Улаанбаатар хотын утаа багассан. Цаашид БНХАУ-аас өндөр үнэтэй хагас коксон шахмал түлшийг худалдаж авах уу, Багануурын уурхайг түшиглэн хагас коксон түлшний үйлдвэрийг байгуулах уу гэдэг асуудалд шийдэл гаргахаар ажиллаж байна. Багануурын нүүрсний уурхайг түшиглэн хагас коксон түлшний үйлдвэрийг байгуулснаар нүүрсний өртөг буурна. Засгийн газрын хуралдаанаар шийдвэр гаргаж хагас коксон шахмал түлшний үйлдвэрийг яаралтай эхлүүлэх ажлыг эрчимжүүлнэ. Мөн Багануурын уурхайг түшиглэсэн үйлдвэр технологийн парк байгуулах ажлыг эрчимжүүлэх, үүнтэй холбоотой эрх зүйн орчныг сайжруулах талаар бид ярилцаж шийдлүүд гаргалаа. Алслагдсан дүүргийг аж үйлдвэржсэн дүүрэг болгох боломж байна” гэв.
Нүүрс пиролизын үйлдвэр ашиглалтад орсноор жилд 600 мянган тонн хөх нүүрс, 81.8 мянган тонн нам температурын давирхай үйлдвэрлэхээс гадна 40 МВт-ийн эрчим хүч үйлдвэрлэх боломжтой юм.





-
Улстөр нийгэм2022/08/09
Эрдэнэбүрэнгийн УЦС-ын төслийн санхүүжилт, Гашуунсухайт-Ганцмод боомтын төмөр за...
-
Цаг үе2020/12/10
Сэлэнгэ аймгийн Сүхбаатар суманд Ковид-19 халдварын тандалтын судалгааг өргөжүүл...
-
Улстөр нийгэм2020/09/02
ЭХЗХ: Цахилгаан, дулааны эрчим хүчний үнэ тарифт өөрчлөлт орохгүй
-
Шударга мэдээ2022/12/14
Прокурорын байгууллага өнгөрсөн долоо хоногт 275 хэрэгт яллах дүгнэлт үйлдэн шүү...
